Son Haberler

Zümrüt Nedir? (Özellikleri, Kullanımı)

-
Eylül 17, 2022
Zümrüt Nedir? (Özellikleri, Kullanımı)

Zümrüt; bir hayli uygarlığın zenginlik simgeyi olan kıymetli bir taştır. Yeşil renginin albenisi insanları asırlardır cezbediyor.

Zümrüt Nedir? Özellikleri, Kullanımı

Zümrüt, en kıymetli taşlar arasında dördüncü sırada yer alır. Takribî 5000 yıldır insanların dünyasında muhtelif anlam ve bedelde yer alan zümrüt, kıymetini yeşil renginin tonundan alır. Günümüzde takı sektöründe doğal zümrüdün yerini suni sentetik zümrütler almış gidişatta. Ancak hiçbir suni formun doğallığı yok edemeyeceğini de belirtelim. Zümrütle alakalı bildiğiniz veya öğrenmediğiniz bir hayli ayrıntıyı yazımızda bulabilirsiz.


Tarihçesi

Asırlardır mücevher olarak kullanılan zümrüt, MÖ 3000’li senelere kadar sabreden bir geçmişe sahip. Takribî 5000 yıldır bir hayli uygarlık ve kültürün simgeyi olan zümrüdün oldukça zengin bir tarihi var. İlk zümrüt madenleri MÖ 3000-1500 seneleri arasında Daha Önceki Mısır’da kurulmuş. Bu madenlere “Kleopatra’nın Madenleri” ismi verilmiş. Güney Amerika’daki Aztek ve İnka uygarlıklarında kutsal bir taş olarak kabul edilmiş ve dini ayinlerde kullanılmış.

Yazılı tarihin başlangıcında bu kıymetli taştan bahsedilmiş. İnanılmaz özelliklere sahip bir hayli zümrüde uygarlıklar arasında muhtelif anlamlar yüklenmiş. Bir Hayli kültürde zenginlik alameti olarak görülen zümrüdün şifa verici olduğuna inanılmış ve bazı rehabilitasyonlarda kullanılmış. Yeşil renginden dolayı bazı uygarlıklarda “yağmur yağdıran taş” olarak kabul edilmiş.

Mitolojilerin ve efsanelerin taşları arasında yer alan zümrüt için Daha Önceki Yunan’da “yeşil taş” anlamındaki “smaragdos”; Ortaçağ Avrupası’nda ise daha önceki Fransızca kelimeyi olan “emaralde” ifadesi kullanılmış.

Kimyevi ve Fiziksel Özellikleri

Kimyevi yöntemi “Be3Al2SiO6” berilyum alüminyum silikat olan zümrüt, mineralojik olarak beril grubu mineralin yeşil renkli bir cinsidir. Berilin koyu ve parlak yeşil formudur. Parlak ve şeffaf kıymetli bir taştır. Yeşil rengini bünyesindeki vanadyum ve krom dioksitten alır. Bu maddelerin ölçüsüne göre rengi sarih veya koyu olabilir. Bünyesindeki krom, kristal kafesini zayıflatır ve hatalı yapıya yol açar. Şeffaflığı; yarı şeffaf ve opak mat olabilmektedir. Genellikle kırılgan özelliktedir. Işığa maruz kaldıkça kırılganlığı çoğalır. Yansıması ve ışığı kırması yüksek değildir, parıldaması azdır. Kristal sistemi müseddestir. Kristal formu fertsel prizmatik müseddestir.

Doğada saf zümrüt ender bulunur. Beril başta olmak üzere bazı minerallerde zümrüt yaradılışları vardır. Granit pegmatitler, biyonit şistler, grayzenler ve pnömatolik hidrotermal damarlarda beril yaradılışları görülmektedir. Berilyum kayaçlarında, krom ve vanadyum minerallerinde de yaradılışlarına tesadüfülür. Seyrek alüvyon çökeltilerden elde edilir. Kolombiya’daki kalsit ve pirit yaradılışları içindeki damarlarda en nitelikli zümrütler elde edilmektedir.

Beril minerallerinde bulunan berilyumun muhtelif metal oksitlerle renklenmesi neticeyi zümrüt veya akuamarin gibi kıymetli taşlar oluşur. Berilyumun sarih yeşil formu zümrüt değil, yeşil beril olarak tanınmaktadır. Zümrüdün bulunduğu beril grubu kıymetli taşlar arasında aleksandrit, akuamarin, beril ve morganit gibi taşlar da bulunuyor.


Zümrüt ile Alakalı Bazı Bilgiler

Zümrüt; elmas, yakut ve safirle beraber en kıymetli dört taş arasında yer alır. Bu taşlara kıyasla daha yumuşak özellikleri vardır. Daha doğrusu bu taşlardan en yumuşağı zümrütcins. Sertlik bedeli 7-7,5 mohstur. Sertliği nedeniyle işlenmesi güç bir taştır. Taş ustalarının geliştirdiği ve “zümrüt kesim” ismi verilen kesim tarzı, zümrüdün işlenmesinde yaygın olarak kullanılır.

Zümrüdün yeşil renklerinin tonları, kıymetini tanımlar. En popüler ve kıymetli renk, orta koyu tonlamada hafif mavimsi bir yeşildir. Mavilik çoğaldıkça bedeli düşer. Kolombiya’nın nitelikli zümrütleri; orta koyu, canlı, hafif mavimsi yeşil bir tondadır. Brezilya zümrütleri ise, daha sarih yeşil renktedir.

Zümrüt, mücevher ve takı sektörünün bırakılmaz taşları arasında yer alır. Eş kıymetli taşlara kıyasla daha ucuzdur. Bu nedenle takılarda kullanımı ve ticareti yaygındır. Yüzük, kolye ve küpeler başta olmak üzere gerdanlık ve bileklik gibi takıların kıymetli bir objesidir. Takılarda elmastan sonra en çok kullanılan taş zümrütcins. Bazı ziynet eşyalarında da kullanılabilmektedir.

Bünyesinde iz ve damarlar bulunan zümrütler, hatalı kabul edilir. Hatasız zümrütler çok ender bulunur. Yanılgıları ise bazı reçineleme ve yağlama usulleri ile saklanır. Yağlanma harekâtı çoğu zaman maden sahasında yapılır. Bu harekâtta renk ve duruluğu artırmak için zümrüt, renksiz bir yağa veya reçineye genellikle sedir yağı daldırılır. Bu operasyon, zümrüdün görünümünü dikkat çekici biçimde değiştirir. Bu görünümü gözetmek için özel bakım gerekir.

Sentetik Zümrüt Nedir?

Sentetik suni zümrüt, laboratuvar civarında üretilen zümrütlere denir. Carroll Chatnam isimli Amerikalı bir kimyacı tarafından 1930’lu senelerde buluş edilmiştir. Doğal zümrütlerin yanılgılarının bertaraf edildiği sentetik zümrüt, günümüzde bir hayli takı ve mücevher mağazasının sergenlerini ziynetliyor. Laboratuvar civarında üretilen sentetik zümrüt, doğal zümrütlerden daha çok ticareti yapılan bir taş haline geldi. Doğal zümrütlerden aynı fiziksel ve kristal özelliklere sahip olmaları ve maliyetlerinin daha düşük olması nedeniyle harcayıcılar için cazip bir pazar oluşmuş gidişatta.


Zümrütnam Verimleri

Zümrüt, bazı fiziksel ve ruhsal rahatsızlıkların rehabilitasyonunda geçmişten günümüze kullanılan ve şifalı taş olarak kabul edilen bir taş. Bereket ve neşe kaynağı olarak görülen zümrüdün sevgiyi artırdığı, hayata neşeyi verdiği, konutluluk, aile ve dostluk bağlarını güçlendirdiği belirtilir. “Aşk taşı” olarak da öğrenilir.

Zümrüdün öğrenilen öteki verimleri şunlardır;

Galibiyetsizliğe karşı pozitif tesirleri vardır
Sinir sistemini kuvvetlendirir, kalp ve bağışıklık sistemi üzerinde kuvvetlendirici tesiri vardır
Epilepsi ve dizanteri gibi rahatsızlıklara karşı pozitif tesirleri görülmüştür
Hamile bayanların doğumlarını basitleştirdiği doğrultusunda tespitler vardır
Kötü talih ve sefaleti önlediğine inanılır
Manevi ilimler ve yaratılışın sırlarına vakıf olmaya destekçi olduğuna inanılır
Negatif enerjiyi nötralize eder
Yetenek, cömertlik, incelik ve zarafet sembolüdür

Bunları Öğreniyor musunuz?

En saf ve en nitelikli zümrütler Kolombiya’daki madenlerden üretilmektedir. Kolombiya’daki takribî 150 zümrüt madeni, dünya zümrüt gereksiniminin hemen hemen yarısı karşılanır.
Kolombiya’nın en ünlü zümrüt madeni olan Muzo, 360 kilometrekarelik bir vadiden oluşuyor ve bu bölgede takribî 10 bin emekçi çalışıyor.
Zümrüt olarak öğrenilen bazı taşlar reelinde zümrüt değildir. Misalin; Ural zümrüdü, grenadır; Brezilya zümrüdü, yeşil turmalindir; Cape zümrüdü, prehnittir; Akşam zümrüdü, peridottur.
Doğada sarı yeşil, mavi yeşil ve sarı renkli zümrütler de bulunur.
Bazı zümrütler, yeşil renginin niteliğine göre elmastan dahi pahalı olabilir.
Kırmızı zümrüt veya kırmızı beril olarak öğrenilen “bixbite” taşı, altından bin kat daha kıymetlidir ve dünyada yalnızca 3 yerde bulunur.
17. yüzyılda Hindistan’da yaşayan bir rahibe ait “Moğol Zümrüdü” ismi verilen zümrüt, 10 santimetre boyunda ve 217 karatlık bir taştır.
Bogota Bankası’nın koleksiyonunda 220-1796 karat arasında değişen beş değişik zümrüt bulunmaktadır.
Houston Doğa Bilimleri Müzesi’nde bulunan 1869 karatlık zümrüdün bedeli takribî 3,5 milyon dolardır.
Topkapı Epilepsiyi’ndan Osmanlı padişahları ve sultanlarına ait çok kıymetli zümrüt işlenmiş hançerler ve mücevherler bulunur.
Osmanlı padişahları, manevi ilimleri bilmeye destekçi olduğu inancı ile bir hayli objede zümrüt kullanmıştır.
Zümrüt, doğadaki tam yeşil renklerin tonlarını bünyesinde barındırır.
Kıymetli zümrütler tazyike dayanıklı olmasının yanında konutlarda kullanılan kimyevi mahsullere karşı dayanıksızdır.
2011 senesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin ithal ettiği zümrütlerin bedeli, yakut ve safirlerin toplam kıymetini aştı.
Bazı ananelerde zümrüt; 20. 35. ve 55. konutluluk yıldönümleri armağanı ve mayıs ayının doğum taşıdır.

Hangi Ülkelerde Rezervi Bulunur? 

Zümrüt madenleri bakımından zengin ülkeler muhtelif kıtalara bölmüştür. En nitelikli zümrütlerin çıkarıldığı Kolombiya’nın dışında Zambiya’da da derin yeşil renkleri bulunan ışığı iletkenlik niteliği yüksek zümrütler çıkarılmaktadır. Kolombiya, dünya zümrüt rezervinin yüzde 64’şana sahiptir. Kolombiya’yı; Zambiya % 16, Brezilya % 13, Rusya % 4 ve Zimbabwe % 3 takip ediyor. “Zümrüt şehir” olarak öğrenilen Hindistan Jaipur, zümrüt kesimi ve ticaretinin en ünlü ve yaygın olduğu ülkedir.

Zümrüt madeni bulunan ülkeler şunlardır; Kolombiya, Brezilya, Rusya, Hindistan, Pakistan, Afganistan, Madagaskar, Mozambik, Zimbabwe, Zambiya, Namibya, Gana, Tanzanya, Nijerya, Güney Afrika, Mısır, Norveç, Avustralya, Amerika Birleşik Devletleri, Kuzey Carolina.

Türkiye’de rastgele bir zümrüt madeni ve şirketi bulunmuyor. Ancak, 1950’li senelerde yayınlanan bir mecmuada Eskişehir’in Sivrihisar ilçesi etrafında büyük zümrüt yatakları olduğu doğrultusunda bir yazı yayınlanmıştır. Umarız bu zümrüt yatakları bir gün bulunur!