Son Haberler

Zika Virüsü Nedir, Nasıl Bulaşır, Belirtileri Nelerdir?

-
Eylül 9, 2022
Zika Virüsü Nedir, Nasıl Bulaşır, Belirtileri Nelerdir?

Zika Virüsü Nedir?

Zika virüsü, tarihte ilk kere 1947 yılında, Malta Humması çalışmaları esnasında Uganda ülkesinin Zika adlı ormanlarında bulunan Rhesus türündeki maymunlarda görüldü. Tesadüfsel olarak keşfedilen bu virüs, 1952 senesinde Uganda ve Tanzanya’da insanlarda da görülmeye  başlandı.  1952’den 1981’e kadar virüs Mısır, Gabon, Hindistan, Endonezya, Tayland ve Vietnam ülkelerinde de görüldü. Sonrasında bir duraklama yarıyılı geçirildi. 2007 yılındaki birkaç raporlamanın ardından ilk büyük patlağını 2015’in Mayıs ayında veren Zika virüsü, sivrisinekler aracıyla dağılıp Brezilya’da pek çok şahsın etkilenmesine, hatta yaşamını kaybetmesine neden oldu.

Virüs, “Aedes aegypti” isimli sivrisineklerle hamile kadınlara bulaşıyor ve bu virüsten etkilenerek doğan bebeklerde minik kafa yapısı Mikrosefali olarak geçen nöro-gelişimsel bozukluklar alana gelebiliyor. Şimdiye dek, beyin işlevlerinde bozukluklara neden olduğundan pek çok bebeğin Zika virüsü sebebiyle yaşamını kaybettiği öğreniliyor.

Zika’nın bulguları başka pek çok hastalığın bulgusuyla aynı olduğu için genellikle süratlice ayırt edilemiyor. Bulaştıktan sonra, 3 ile 12 gün arasında görülen semptomlar kısa sürüyor. Ateş, baş ağrısı, kusma, eklem ağrıları, gözlerde kızarma gibi şikayetleri olan hastalar, çoğu zaman hastalandıklarını bile düşünmüyor ve sağlık kurumuna gitmiyorlar. Kimi zaman da hastalıklarını gribe benzeterek gribe özel rehabilitasyon usullerini kullanıyorlar. Lafı geçen bulgular, Zika olaylarının %20’sinde ortaya çıkıyor. Minik bebeklerin doğumlarındaki karmaşıklıkları bir kenara vazgeçersek, bu hastalıktan can veren birey rakamı çok fazla değil.

Dünya Sağlık Örgütü’nün verdiği bilgilere göre,  şu anda 23 ülkede görülen  Zika virüsü, özellikle Güney Amerika’yı tesiri altına almış gidişatta. Bahsi geçen ülke ve bölgeler ise şöyle:

Barbados
Bolivya
Brezilya
Kolombiya
Porto Riko
Kosta Rika
Curaçao
Dominik Cumhuriyeti
Ekvator
Fransız Guyanası
Guadeloupe
Guatemala
Guyana
Haiti
Honduras
Martinik
Meksika
Nikaragua
Panama
Paraguay
Saint Martin
Surinam
ABD
Virjin Adaları
Venezüella
Amerikan Samoası
Samoa
Yeşil Burun Adaları

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, virüs Tropikal Afrika, Güneydoğu Asya, Pasifik Adaları,Orta ve Güney Amerika’da görülüyor ve tehlikeyi 2010 senesinden bu yana takribî 30 kat çoğalmış vaziyette.

Brezilya sağlık yetkililerine göre, bu ülkede virüsün bulaştığı düşünülen 3 bin 893 birey bulunuyor. Özellikle Brezilya’nın kuzeydoğusunda bulunan, öbür bölgelere göre daha yoksul olan  Pernambuco bölgesinde, yeni doğan bebeklerin takribî %20’sinde   Mikrosefali rahatsızlığına tesadüfülüyor. Ayrıca, Hawaii adalarında doğan birkaç bebekte de Zika virüsü kaynaklı doğum meseleleri yaşandığı belirtiliyor.

Aynen Batı Nil virüsü gibi sivrisinekler aracıyla dağılan Zika virüsü, Amerika Birleşik Devletleri’nde de Teksas, Florida ve New Jersey eyaletlerinde görüldü. Özellikle bu eyaletlerin kıyılarında daha çok tesadüfülen virüse, Güney ve Orta Amerika turundan dönen Danimarkalı bir turistte de tesadüfülünce Avrupa ülkeleri de mevzuyla alakalı alarma geçti. 

İngiltere Kamu Sıhhati Dairesi’nden yapılan açıklamaya göre ise, Kolombiya, Surinamve Guyana’da tatil yapan 3 Avrupalı yurttaşta da Zika virüsüne rastlandı.

Zika Virüsü Nasıl Bulaşır ve Kimler için Risklidir?

Zika virüsünün dağılmasına genelde tropikal bölgelerde bulunan “Aedes   aegypti” sınan sivrisineklerin hamile kadınları sokması neden oluyor. Bu sivrisinek aynı zamandaDeng, Chikungunya ve Sarıhumma hastalıklarını da bulaştıran bir sivrisinek. Dünya Sağlık Örgütü’nün verdiği bilgiye göre, hastalık insandan insana da bulaşıyor. Virüs ayrıca kan nakliyle, perinatal yolla ve sperma akışkanında yapılan testlerin neticesine göre cinsel ilişki yoluyla da dağılıyor. Uzmanlara göre, Zika tanısının konabilmesi için yeni araştırmalarınyapılması gerek.

İlk kere 2007 yılında Pasifik’deri bu virüse bağlı salgın raporu bildirilmiştir. 2007senesinde, Fransız Polinezyası’ndan rapor edilen virüs, 2015 senesinde Latin Amerika ülkelerinden Brezilya ve Kolombiya’da, Afrika’dan da Cape Verde’den salgın bildirilmesi yoluyla dinlenmeye başlanmıştır. Bunun haricinde, Latin Amerika’da 13   ülkeden salgın deklarasyonu yapılmıştır. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporuna göre şu anda 23 ülke tesir altındadır. Zika virüsü en çok hamile kadınlar için risk talep etmektedir. Zira   virüs henüz karındayken bebeğe aktarılıyor. Bu da bebeklerde Mikrosefali sınan minik kafa hastalığının ortaya çıkmasına neden oluyor. Brezilya’daki raporlara göre, Mikrosefali ile doğan bebek rakamı 4 bin. Yapılan araştırmalar da, tüm bu olaylarda Zika’nın gebelik sırasında bulaştığını gösteriyor.

Zika Virüsünün Bulguları Nelerdir?

Zika virüsünün semptomları genellikle 2 ile 7 gün arasında kendini gösteriyor. Zikavirüsünden etkilenen her 5 şahıstan 1’i hastalanıyor. Virüsün semptomları şöyle: 

Yüksek ateş
Gözlerde kızarma
Göz nezlesi
Kusma
Vücutta döküntü
Baş ağrısı
Kas ağrısı
Eklem ağrısı
Kırıklık ve halsizlik

Zika Virüsüne Tutulmamak İçin Alınabilecek Usuller ve Tedavisi

Henüz, Zika virüsünden korunmak için geliştirilmiş bir aşı bulunmuyor. Bu nedenle,uzmanlar, Zika virüsü için acilen bir aşı geliştirilmesi gerektiğini söylüyor. Bilim insanlarına göre, aşı testlerine ancak iki yıl içinde başlanabilecek. Ayrıca, ilaç tertip etme heyetlerinin de onayı gerekeceğinden, mümkün bir aşının tüm dünyada kullanıma sokulması en az 10 yılı bulacak. Natürel bu vakit zarfında, hastalığın vahim ebatlara erişmesinden de korkuluyor. Bu virüs için henüz tesiri ispatlanmış bir rehabilitasyon usulü bulunmasa da, reçetesiz olarak satılan ateş düşürücüler ya da ağrı kesiciler semptomların rahatlamasına dayanak ettiği öğreniliyor. Bununla beraber, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Hastalık Tedbire ve Hakimiyet Merkezi’nin CDC tekliflerine göre, Zika’ya tutulmuş birinin;

Dinlenmesi
Dehidrasyonu önlemek için bol su içmesi
Ateşini düşürmesi
Aspirin almaması,
Öbür steroid olmayan anti-enflamatuar ilaçları almaması
Başka bir hastalık için rehabilitasyon görüyorsa hekimine müracaat etmesi,
Sivrisinekler tarafından ısırılmamaya dikkat etmesi sivrisinekler kendisindeki Zikavirüsünü alıp başkalarına bulaştırabileceği için gerekiyor.

Zika virüsünden korunmak için bu virüsün yaygın olduğu bölgelere gitmemek, sık sık sivrisinek ve böcekleri kovan spreyler kullanmak da akla ilk gelen önlemlerden.

Bununla beraber, Amerika Birleşik Devletleri Kadın Hastalıkları ve Jinekologlar Amerikan Koleji Başkanı Dr. Mark Defrancesco, virüsün görüldüğü yerlere özellikle hamile kadınların seyahat etmemesini öneri ediyor. Healthday

Virüsün görüldüğü bölgelerdeki kadınların işi ise daha güç. Virüs sebebiyle, çoğuülkede doğum yapmayı tasarlayan ailelerden, bu tasarılarını bir vakit için ertelemeleri isteniyor. Misalin, El Salvador’da aileler, 2018 yılına dek ülke içinde çocuk sahibi olmamaları mevzusunda uyarıldı.

Yakın zamanda Toronto’da Morgan ve Jackson Wyatt kardeşler tarafından buluş edilen bir sivrisinek tuzağının, Zika virüsünün dağılmasını durdurmaya dayanak edeceği düşünülüyor.

Virüsün Küresel Isınmayla Alakası Var mı?

Bazı   bilim  insanları,  Zika  virüsü ile küresel ısınmayı ilişkilendiriyor. Buna göre,küresel ısınmanın alana getirdiği neticeler sebebiyle, yükselen sıcaklıklar sivrisineklerin çok daha süratli şekilde ve daha çok rakamda üremesine neden oluyor. Bu da hastalığın oluşmasına ve süratle dağılmasına yol açıyor. Bu mevzuyla alakalı yeterli araştırma yapılmadığından, henüz elde bu savı ispatlayan net bilgiler bulunmuyor.

Türkiye Tehlike Altında mı?

Türkiye için henüz bir Zika virüsü tehlikeyi görünmüyor. Bununla beraber, SağlıkBakanlığı’nın 25 Ocak 2016’da yaptığı basın açıklamasına göre Türkiyeli yurttaşlara,özellikle de hamile kadınlara, virüsün olduğu bölgelere seyahat etmemeleri mevzusunda çağrıda bulunuldu.