Son Haberler

Varikosel Nedir ve Nasıl Anlaşılır?

-
Eylül 14, 2022
Varikosel Nedir ve Nasıl Anlaşılır?

Varikosel Nedir ve Nasıl Anlaşılır?

Erkeklerin fobili düşü varikosel, kısırlığın en ehemmiyetli nedenlerinden biridir. Testislerdeki damar genişlemesi hastalığı olan varikoselin rehabilitasyonu var.

Varikosel, erkeklerin yüzde 15’inde görülen testis sperm üreten yumurtalıklar hastalığıdır. Kısırlık gibi ciddi meselelere yol açabilir. Testislerden kalbe giden toplardamarlarda oluşan bir cins “varisleşme”, başka bir deyişle damar genişlemesidir. Hafif varikosel hadiselerinde rehabilitasyon lüzumlu görülmeyebilirken, ileri düzeyde cerrahi yöntemler uygulanır. İşte varikosel hakkında öğrenilmesi gerekenler…

Tanımı

Varikosel; “skrotum” ismi verilen yumurtalık torbalarında, yumurtalıkların çevrelerinde oluşan varisli damarlardır. Testislerde kanı boşaltan toplardamarların genişleyerek varisleşmesi vaziyetidir. Erkek bedeninin sol tarafında daha sık görülen bu rahatsızlık, testislerde sıcaklık çoğalışı ve toplardamarda bulunan kanın dolaşımını etkileyerek sperm yapımında meselelere neden olur. Sperm sayısını, hareketliliği, kromozal yapıyı ve üremeyi negatif tesirler.

Varikosel Bulguları ve Tanısı

Varikosel, daha çok 20 ila 30 yaş grubundaki erkeklerde görülür. Genetik yapısına göre ayakta fazla duran erkeklerde ağrı, testislerde çekilme ve görüntü bozukluğuyla kendini gösterebilir. Hafif varikosel hadiselerinde fazla bir bulgu ve rahatsızlık görülmez. İleri düzeyde ise; torbalarda kabarıklık, kasıklara vuran ağrı ve testis ebatlarında eksilmelere neden olur.

Varikosel tanısı için en ehemmiyetli yöntem fizikî muayenedir. Testislere giden damar ve asap yapısı elle muayene edilir. Bu muayene sırasında hastanın öksürmesi ve ıkınması ile beraber karın içi tazyiki çoğaldırılır ve genişleyen damar yapıları bu sayede belirlenebilir. Doppler ultrasonu dayanağıyla da varikosel teşhisi yapılabilir. Elle sezilemeyecek kadar ciddi hadiselerde daha kapsamlı muayene gerekir.

Bazı ticari yaklaşımlar nedeniyle kısırlık şikâyetiyle müracaat eten erkeklere “varikosel” tanısı konulabiliyor. Hatta gerek olmadığı halde afaki operasyonlar yapılabiliyor. Bu nedenle yukarıyada da sayılan şikâyetlere sahip olanların mesleksel yeterliliğe sahip, dalında uzman, tecrübeli hekimlere müracaat etmesi ehemmiyetli. Şuursuz ve beceriksiz uygulamalar ve müdahaleler varikoseli ortadan kaldırmadığı gibi muhtelif karmaşıklıklara da neden olabilir.

Özetlersek; sperm analizinde spermiogram anormal belirtiler gösteren hastalar; daha evvel çocuk sahibi olmuş ancak tekerrür çocuk sahibi olamayan hastalar; geçmeyen testis ağrıları yaşayan hastalar potansiyel bir varikosel hadisesi yaşayabilir.

Rehabilitasyonu

Varikosel, tek başına büyük bir sağlık meseleyi olarak kabul edilmiyor. Ancak ileri düzeyde kısırlığa neden olabiliyor. Hafif düzeylerde yaşayanlarda kısırlığa ve ağrıya neden olmadığı için rehabilitasyon gerekmeyebiliyor. Varikosel, genellikle cerrahi müdahalelerle rehabilitasyon edilir. Damarların daha net olarak tanınması ve testisi besleyen damarın dikkatli bir biçimde korunması için cerrahi müdahalelerde mikroskop kullanılır.

Tanısı doğru olarak konulan ve ne düzeyde olduğu tespit etilen ileri düzeyde varikosel hadiselerinin rehabilitasyonu genellikle “mikrocerrahi varikosel” operasyonu ile yapılır. Bu operasyonun galibiyet oranı yüzde 80 ortamında. Zaferli geçen operasyon sonrası varikosel hastası erkeklerin ek bir rehabilitasyona lüzum dinlemeden çocuk sahibi olabildikleri görülmüştür. Zaferli varikosel operasyonları sonrası “spermiyogram” bedellerinde yüzde 50 ila 60 oranında düzelme sağlanabiliyor. Ancak spermlerdeki bu düzelmenin hamilelik oranlarını ne derece etkilediği mevzusunda muhtelif iddialar var. Operasyon sonrası en geç 6 ay içinde sperm incelemeyi neticelerindeki düzelmeye karşın hamilelik olmazsa erkeğin spermi alınarak rahim içi aşılama mikroenjeksiyon başka bir deyişle tüp bebek uygulamasıyla çiftin çocuk sahibi olmaları sağlanabiliyor.

Zafersiz “mikrocerrahi varikosel” operasyonu sonrası hastalığın tekerrür nüksedebildiği iddia edilse de bu iddia yanlış bulunuyor. Operasyonların yüzde 40’ında negatif neticeler veya zafersizlik görülebiliyor. Ancak bu gidişat hastalığın tekerrür nüksetmesi ile değil operasyonun teknik eksikliği ile irtibatlıdır. Böyle vaziyetlerde “mikrocerrahi düzenleme” operasyonu yapılabiliyor.

Mikrocerrahi varikosel operasyonunda takribî 2-3 santimetrelik bir kesik ile testis damarlarına erişilir ve varikosel tespit edilen damarlar bağlanarak iptal edilir. Bunun dışında “laparoskopik”, “robotik” ve “radyolojik embolizasyon” isimli yöntemler de vardır; ancak istenen neticeleri vermedikleri için genellikle “damar bağlama” olarak öğrenilen basmakalıp yöntem kullanılmaktadır.

Erkek Kısırlığı ve Varikosel

Varikosel ile erkek kısırlığı arasında doğrudan iletişim var. Bu nedenle kısırlık rehabilitasyonu ve uygulamaları içinde varikosel bulguları da incelenir. Çocuk sahibi olamayan erkeklerde öncelikle sperm bedelleri hakimiyet edilir. Spermlerde hafif bir bozukluk tespit edilirse aşılama yöntemi ile hamilelik sağlanabilir. Ağır düzeydeki sperm bozukluklarında ise, tüp bebek rehabilitasyonu uygulanır. Ağır düzey sperm bozukluğu, “5 milyondan daha az sperm” anlamına geliyor.

Sperm testlerinde sperm tespit edilememişse “sperm imal meseleyi” teşhisi konularak yumurtalıklarından alınan parçalardan elde edilecek spermler ile mikroTESE mikroenjeksiyon rehabilitasyonu uygulanır. Hiç spermi olmayan azospermik erkeklerde varikosel operasyonu, hamilelik açısından süre kaybı olarak görülür. Spermi olmayan veya sperm bedelleri düşük erkeklerin muayenehane uygulamalar neticeyi teşhisi halinde varikosel rehabilitasyonu görmesi öneri ediliyor. Rehabilitasyon süreci, varikoselin sperm bedellerini bozması ile başlıyor. Öbür bir ifadeyle, çocuk sahibi olmak istemeyen bir erkekte varikosel görülse bile rehabilitasyon önerilmeyebilir. Varikosel rehabilitasyonu sonrası ise, klasik cinsel ilişki ile çocuk sahibi olunabiliyor.

Varikoselin Neden Olduğu Meseleler

Varikoselin neden olduğu bazı meseleler şunlardır;

Yumurtalıklarda kabarıklık ve ağrı oluşturur 
Sperm üretimi ve hareket bozukluğu ortaya çıkarır 
Testis ebatlarında ufalma görülür 
Erkeklik hormonu testosteron üretiminde aksaklıklar yaşanır 
Testislerin natürel ısısını artırarak sperm niteliğini düşürür 
Böbrek ve böbrek üstü bezlerinden gelebilecek toksik maddelerin ve hür radikallerin testiste birikmesine yol açar 
Sperm sayısında eksilme görülür 
Sperm biçimini, hareketini ve niteliğini negatif tesirler 
Testisten atılması gereken hasarlı maddeler bozuk damarlardan atılamaz ve testise geri döner 
Testis damarlarındaki lekeli kanın testiste birikmesine yol açar 
Kronik varikosel, ereksiyon ve cinsel gönülsüzlük oluşturabilir 

Varikosel Tehlikeyi Taşıyan Şahıslar

Varikoselin sık olarak görüldüğü tehlike grupları şunlardır;

Kilolu veya kilolu şahıslar 
Ağır spor yapan şahıslar 
Kronik astım ve kronik öksürük nöbetleri yaşayanlar 
Kronik kabızlık yaşayanlar 
Kesintisiz ayakta çalışan kimseler tezgahtarlar, trafik polisleri vs.
Bacaklarında varis görülenler 

Varikosel Hakkında Kısa Bilgiler

Bayanlar başta olmak üzere bir hayli insanın bacaklarda oluşan varislerin testislerdeki eşine “varikosel” denir. 
Kısırlık bulunan erkeklerin yüzde 25 ila 30’unda; sperm bedelleri klasik olan çocuk sahibi erkeklerin de yüzde 15’inde varikosel görülür.  
Varikosel hadiselerinin yüzde 85’i sol testiste görülür. Bunun nedeni sol testis toplardamarının daha yüksek tazyikli ve daha uzakta olan böbrek toplardamarına dökülmesidir. Başka bir ifadeyle, sol taraftaki toplardamarlar daha uzundur ve kanın döküldüğü ana damara daha dik açıyla bağlandığından kan bütün olarak boşalamaz. Yüzde 15 oranına her iki tarafta da görülür. Yalnızca sağ tarafta görülüyorsa ek muayeneye lüzum vardır. 
“Skrotum” ismi verilen ve testisleri gözeten dış torbalardaki ısı düzeyi, beden ısısından birkaç derece daha düşüktür. Bunun nedeni, spermlerin sağlıklı bir biçimde üremesi için serin etraf sağlanmasıdır. Torbaların içinde oluşan varikosel, kan göllenmesi oluşturarak civarın ısısını artırır ve sperm yapımını negatif tesirler, niteliğini bozar. 
Varikosel harekâtının hamile kalmayı kolaylaştırdığı iddiası paradokslu bulunuyor. Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlere, varikosel teşhisi konulsa dahi rehabilitasyon sürecinin bitirilmesini beklemeden tüp bebek rehabilitasyonu öneriliyor. 
Konutlulukların yüzde 15 ila 20’sinde istedikleri zamanda ve sayıda çocuk sahibi olamama meseleyi yaşanıyor. 
Çiftlerdeki kısırlık meselesinin yüzde 20’si erkeğe; yüzde 40’ı hem erkek hem de bayana bağlı etmenlerdir. 
Kısırlık meseleyi ile hekime müracaat etenlerin yüzde 30 ila 40’ında varikosel teşhisi yapılmaktadır.