Son Haberler

Unutkanlık Nedenleri

-
Eylül 6, 2022
Unutkanlık Nedenleri

Yoğun hayat temposu, stres, yanlış beslenme neticesinde günümüzde en sık karşılaşılan meselelerden biri unutkanlıktır. Her yaş aralığında görülebilen unutkanlığın nedenleri de, oldukça spektrum gösteriyor.

Hafızanın çalışma ilkeleri şöyle anlatılabilir; Gün içinde karşılaşılan kayıtlar evvel beyindeki hippokampus bölgesine aktarılır. Bilgiler, şahsın geçmişte yaşadıklarına, duygusal moduna, kültür seviyesine, psikolojik gidişatına göre bir süzgeçten geçirilir. Bu süzgeçten geçen bilgiler umursanmayarak silinir ki bu geçici hafıza olarak ifade edilir. Süzgecin üzerinde kalanlar ise orada uzun süreli saklanmak üzere hafızaya aktarılır. Günlük hayatta karşılaştığımız bir çok kayıt, geçici olarak bellekte yakalanır. İş gereği bir kere dinlenen bir telefon numarasına dair, birkaç saat sonra hiçbir şey anımsamayız. Oysaki bu bilgi, kesintisiz olarak kullandığımız bir bilgi haline geldiğinde hafıza bunu saklar.

İşte unutkanlık, bu çalışma kumpası içinde alana gelen meselelerle beraber ortaya çıkar. Bazen hafızaya aktarılması gereken ya da hali hazırda aktarılmış olan bilgi kısa ya da uzun süreli olarak unutulabilir.

Unutkanlık Sebepleri

Basit, geçici unutkanlık: Günlük hayatta herkes anahtarlarını, bir ekip telefon numaralarını, adları, yapılacak işleri unutabilir. Bu küçük tefek unutkanlıkların büyük bir hastalığı işaret ettiğini düşünmek yanlış olacaktır. Bu cins unutkanlıkların geçici olduğu yoğun hayat koşulları bir nebze hafifletildiğinde, şahsın kendine zaman ayırıp hoşlandığı şeyleri yaptığında ortadan kalkmasıyla kanıtlanabilir.

Uykusuzluğa bağlı unutkanlık: Uykusuzluk neticeyi şahısların konsantrasyon bozukluğu yaşadığı ve buna bağlı olarak unutkanlaştıkları sıklıkla görülmektedir. Bu gidişat sık sık görülüyorsa bir psikologa görünmek lüzumludur. 

Bunalıma bağlı unutkanlık: 40-50 yaş altı bireylerde günlük hayatı etkileyecek derecede bir unutkanlık mevzubahisiyse, buna ek olarak neşesizlik, mutsuzluk, halsizlik de görülüyorsa bu gidişat, ağır bir bunalımı işaret ediyor olabilir. Bu vaziyette ilk iş bir psikoloğa müracaat etilmelidir. 

Travmaya bağlı unutkanlık: Birey geçmişte yaşadığı bir travma neticeyi belirli bir yarıyılı tamamen unutmuş olabilir. Ya da geçmişine dair hiçbir şey anımsamıyor olabilir. Böyle gidişatlarda şahsın geçmişe ait öyküsünün, aile geçmişinin incelenmesi, psikolojik tetkikten geçirilmesi gerekir. Uzun süreli, kalıcı bir zarar olması gidişatında nöropsikolojiye ve hatta nörolojiye aktarılması gerekir. 

Nörolojik hastalıklara bağlı unutkanlık: Unutkanlığın en çok görüldüğü hastalıklardan biri Alzheimer’dır. Alzheimer ve ‘bunama’ olarak öğrenilen demansiyel belirtilerde, geçici bellekten kalıcı belleğe akışta meseleler oluşur. Hasta 10 dakika evvel yaşadıklarını dahi unutabilir. Yakın zamana dair fazla anı bulundurmadığı için de uzak geçmiş daha net olarak görülmeye başlar. 

Unutkanlığı yenmek için yapılabilecekler;

Bol meyve ve sebze tüketin.
Gün içinde bolca su için.
Vaktinizi hoşlandığınız insanlarla, hoşlandığınız şeyleri yaparak geçirmeye çalışın.
Stres ve kasvetten uzak durun.
Folik asit kapsayan fındık, ceviz, badem, kuru üzüm, elma, kepekli pirinç, balık gibi besinleri harcamaya çalışın.
Alkolden uzak durun.
Spor ve egzersiz yapmaya, yeni hobiler edinmeye çalışın.
Bulmaca çözmek gibi beyninizi çalışacak etkinlikler edinin.
Gün içinde unutmaktan korkmak yerine, anekdot almayı, casusta yakalamayı alışkanlık haline getirin ve hafızadaki bilgi yükünü gevşetmeye çalışın.