Son Haberler

Truva Savaşı

-
Eylül 19, 2022
Truva Savaşı

Homeros’un yazdığı İlyada Destan’ında kısaca anlatılan Truva Savaşı’nın tamamını anlatmaya çalıştık.

Truva Savaşı

Truva Savaşı, Yunanistan topraklarında yaşayan Akhalar ile Anadolu’da bugünkü Çanakkale bölgesinde olduğu düşünülen Truvalılar arasında süren 10 senelik savaştır. Akhaların abluka ettiği Truva Şehri 10 sene süresince dayanabilse de sonunda Akhalar bir şike ile kaleye girmeyi muvaffak olur. Akhaların Truva’ya girmesi ile Truva Şehri düşer. Truva Savaşı, Anadolulu ozan Homeros’un yazdığı İlyada Destanı’nda anlatılır. Truva’nın öteki ismi “İlios” olduğu için destanın ismi İlyada Destanı’dır. Ancak İlyada Destanı, Truva Savaşı’nın tamamını anlatmaz. İlyada Destanı’nda yalnızca 10 sene süren savaşın 9. senesinin 51 günlük bir süresi anlatılır. 51 günlük bu zaman Aşil’in Akhilleus Akha kralı Agemennon ile ters düşmesi ile başlayıp Hektor’un cenazesi ile son bulur. Homeros’un Truva Savaşı’nın devamını anlatmama nedeni olarak savaşın devamında ne olacağını okuyucuların bildiğini düşünmesidir. Homeros’un İlyada Destanı, 24 kısım ve 16.000’den fazla dörtlükten oluşur. Truva Savaşı yalnızca insanların değil Yaradanların da dahil olduğu bir savaş olarak öğrenilir. Bu surattan yazımızda yer alan Yunan Yaradanları ile alakalı bilgi almak isterseniz “Yunan Mitolojisi Nedir?” başlıklı yazımızı okumanızı öneri ederiz. Bu yazımızda Truva Savaşı’nın başlama nedenlerinden başlayarak hadise sırasına göre sonuna kadar anlatmaya çalışacağız. Truva Savaşı’nın hakikat başlama nedeni Truva Kralı Priamos’un oğlu Truva Prensi Paris’in, Sparta Kralı Menelaus’un hoşluğu ile ünlü karısı Helen’i kaçırmasıdır. Ancak bununda evvelinde bir öykü mevcuttur. Paris’in neden Helen’i kaçırdığını açıklayacak bu öykü “Üç Hoşlar Efsanesi”Kapadokya’da bulunan Peri bacalarını anlatan efsane ile ilgili değildir olarak öğrenilir.

Üç Hoşlar Efsanesi

Su tanrıçası olan Thetis, çok hoş bir tanrıçadır. Bu hoş tanrıçaya Zeus ve Poseidon aşık olur ve Thetis ile beraber olmak ister. Ancak evvelinde kahinliği ile öğrenilen Titan Themis’e danışırlar. Themis, Thetis’in çocuğunun babasından kat kat daha güçlü olacağını söyler. Bu kahinlikten sonra kimse Thetis ile evlenmek istemez. Yaradanlar mümkün bir gidişata karşı Thetis’i bir insan ile evlendirme kararı alır. Su tanrıçası Thetis için vefatlı Peleus uygun görülür. Bu konutluluktan Aşil doğacaktır Thetis ve Peleus için Olimpos’ta bir düğün düzenlenir. Tam yaradan ve tanrıçaların konuk olduğu bu düğüne yalnızca makûsluk ve fesatlık tanrıçası Eris davet edilmez. Bu dışlanmayı hakaret sayan Eris, davet edilmediği düğüne giderek kalabalığın ortasına bir altın elma bırakır ve düğünden ufalar. Elmanın üzerinde “en hoş tanrıçaya” yazıyordur. Zeus’un eşi olan ve Konutluluk Tanrıçası Hera, Bilgelik Tanrıçası Athena ve Hoşluk Tanrıçası Aphrodite ortada duran altın elmanın kendisine verilmesi gerektiğini öne sürer. Düğün etrafı iyice karışır ve birbirleri ile tartışan tanrıçalar, Zeus’un en hoş tanrıçayı seçmesini ister. Zeus, eşi Hera’yı seçecek olursa öteki tanrıçalar karmaşıklık çıkaracaklardır. Athena ya da Aphrodite’i seçse Hera ile arası açılacaktır. Tanrıçaların arasında kalmayı istemeyen Zeus, en hoş tanrıçayı Truva Prensi Paris’in seçeceğini söyler. Paris'in en güzel tanrıçayı seçtiği an.

Tanrıçalar, Paris’in kendilerini seçmesi için ona taahhütlerde bulunur. Hera, Asya hükümdarlığı, Athena ebedî bilgelik, Aphrodite ise hoşluğu ile tüm dünya da öğrenilen Sparta Kraliçesi Helen’in aşkını taahhüt eder. Paris, Helen’i kabul eder ve altın elmayı Aphrodite’e vererek en hoş tanrıçanın Aphrodite olduğunu söyler. Daha sonra Paris, Helen’i Menelaus’un sarayından kaçırır ve 10 sene sürecek Truva Savaşı’nı başlatır. 

Truva Savaşı’nda İsmi Geçen Şahsiyetler Kimlerdir?

Aşil Akhilleus: Tanrıça Thetis ve insan olan Peleus’un güçle evlendirilmesinden dünyaya gelen kahramandır. Thetis, Aşil’i ebedilik nehri Styx’te devirir. Thetis’e elini dereye değdirmemesi öğütlendiği için Aşil’i topuklarından tutarak suya batırır. Bu surattan Aşil’in suya dokunan bedeni silah işlemez hale kazanç. Yalnızca annesi Thetis, topuklarından yakaladığı için suya dokunmayan topukları silahlara karşı cılız hale kazanç. Truva Savaşı hazırlıkları başladığında Thetis Aşil’e iki kahinlikte bulunur. Birinci kahinlik: Truva savaşına giderse can verecektir. Ancak ismi bakiye kadar insanlar tarafından anımsanan bir kahraman olacaktır. İkinci kahinlik ise: Truva Savaşı’na katılmazsa uzun bir ömür yaşayacağı; çocukları ve torunları arasında huzurlu bir biçimde can vereceği doğrultusundadır. Aşil, savaşa katılmayı seçim eder. Truva Savaşı sırasında Truva Prensi Paris tarafından bir okla topuklarından vurulur ve can verir. Aşil, Akhaların en büyük kahramanı ve Myrmidonların önderidir.

Hektor: Truva’nın en güçlü kahramanı ve Truva Kralı Priamos’un en büyük oğludur. Akhalar’a karşı Truva ordusunun başında Hektor vardır. Hektor, Aşil tarafından öldürülür ve ölüsü alıkonulur. Homeros’un yazdığı İlyada Destanı, Truva Kralı Priamos’un Hektor’un ölüsünü Akhalardan alması ve Hektor’un cenaze merasimi ile son bulur.

Paris: Truva Kralı Priamos’un minik oğludur. Annesi Paris’e hamileyken bir rüya görür. Kahinler bu rüyayı doğacak çocuğun Truva’ya bela getireceği güzergahında yorumlar. Bu surattan Paris doğar doğmaz bir dağa vazgeçilir. Dağda bir ayı tarafından emzirilen Paris, daha sonra bir çobanın yanında çobanın çocukları ile beraber gelişir. Yakışıklılığı ve hünerli oluşu, tüm diyarda hatta yaradanlar arasında konuşulur hale kazanç. Paris’in en hoş tanrıçayı seçmesinden sonra Sparta Kraliçesi Helen’i kaçırması, kahinlikteki gibi Truva’yı büyük bir belaya sürükler.

Agemennon: Akhaların kralıdır. Truva Savaşı’nda Aşil ile ters düştüğü için Aşil’in savaştan çekilmesine neden olur. Agemennon, Truva zaferinden sonra sağ salim sarayına dönse de karısı ve karısının sevgilisi tarafından öldürülür. Daha sonra Agemennon’un oğlu babasının öcünü alacaktır.

Menelaus: Sparta Kralıdır ve Agemennon’un minik kardeşidir. Truva Prensi Paris’in, karısı Helen’i kaçırması üzerine Agemennon’a giderek ağabeyinden dayanak ister ve Truva üzerine sefer kumpaslar.

Helen: Dünyanın en hoş kadınıdır. Efsane’ye göre Zeus ve vefatlı bir kadın olan Kraliçe Leda’nın kaçamağından doğan tek kızıdır. Helen evlenecek yaşa geldiğinde Yunanistan’da yaşayan krallar Helen’e talip olur. Helen’in güya babası, tüm adaylara kimi seçerse seçsin yapılacak konutluluğu ve çiftin mutluluğunu bakiye kadar gözeteceklerine yemin ettirir. Kral Menelaus’u seçer. Paris, Helen’i kaçırdığında Menelaus tam Yunan krallarına giderek verdikleri lafı andırdırır ve Tam Yunanistan’ı Truva Savaşı’na katılmaya ikna eder.

Priamos: Truva’nın son kralıdır.

Briseis: Truva savaşında Aşil’in tutsak aldığı rahibe kızdır. Agemennon’un Briseis’i Aşil’den alması üzerine Aşil savaştan çekilir. Aşil, Agemennon, Briseis’i geri verene kadar da savaşa dönmez.

Odysseus: İthaka kralıdır. Odysseia Destanı’nın baş kahramanıdır. Yunan kralları Truva Savaşı’na çağırıldığı zaman savaşa katılmamak için çılgın numarası yapar. Elçiler geldiğinde Odysseus’u tarlaya tuz ekerken görürler. Odysseus tarlayı sürmek için sabana hayvan yerine kendini koşunca elçiler Odysseus’un oğlunu sabanın önüne vazgeçer. Oğlunu ezmek istemeyen Odysseus her şeyi itiraf eder ve savaşa katılmak zorunda kalır. Truva Savaşı’nı sonlandıracak olan Truva Atı tasarıyı Odysseus’un düşüncesidir.

Patroklos: Aşil’in arkadaşıdır. Aşil savaşa devam etmeyi yalanladığında Aşil’in zırhını giyerek savaşa katılır. Ancak savaşta Hektor tarafından öldürülür.

Truva Savaşı’nın Başlangıcı

Karısı kaçırılan Menelaus, başta abisi Agemennon olmak üzere tam Yunan krallarını savaşa çağırır. Bir Hayli kral uzun süreceği muhakkak olan ve uzak diyarlarda olacak bu savaşa katılmak istemez. Ancak tam krallar ikna edildikten sonra Truva’ya elçiler sevk edilir. Truva’dan kaçırılan Kraliçe Helen ve Helen’i kaçıran Prens Paris’in teslim edilmesi istenir. Truva bu öneriyi kabul etmez. Bunun üzerine Akhalar savaş hazırlıklarına devam eder. Akhalar savaş evveli kahinlerine danışır. Kahin, Thetis’in oğlu Aşil’in savaşa katılmaması gidişatında savaşı kazanamayacaklarını söyler. Aşil’in savaşta can vermesi üzerine Aşil’in oğlu Neoptolemos için de aynı kahinlik söylenir Aşil başlarda öteki krallar gibi savaşa katılmak istemese de savaşa katıldığında isminin bakiye kadar unutulmayacağını bilince savaşa dahil olur. Akhalar ordularını toplayarak Truva seferi için yola koyulur. Truva kıyılarına çıkarlar ve 10 sene sürecek savaş başlar.

Truva Savaşı’nın Gelişim Süreci

Akhalar, güçlü Truva Kalesi’ni abluka etir. Ancak bir cinsli kaleyi ele geçiremezler. Akhaların abluka etmesi bütün 9 sene sürer. Bu 9 sene içerisinde kaleyi almayı muvaffak olamayan Akhalar etraf bölgelerdeki mesken yerlerine saldırarak ganimet toplarlar. Saldırdıkları ulusların yalnızca mülklerini değil en hoş kızlarını da tutsak alırlar. Tutsak alınan kızlar Yunan Kralları arasında hisse edilir. Agemennon’un hissesine düşen kız Apollon’un tapınağının rahibinin kızıdır. Agemennon kızını isteyen babayı geri çevirince Apollon Akha ordusu üzerine 9 gün sürecek veba salgını yollar. Bu surattan Agemennon kızı vermek zorunda kalır.

Elindeki tutsak kızdan olan Agemennon, tutsak olarak Aşil’in hissesine düşen Briseis’ alır. Aşil bu gidişata çok öfkelenir. Ancak elinden hiçbir şey gelmez. Agemennon’a sinirlenen Aşil, askerleri ile beraber savaştan çekilir. Aşil’in annesi Tanrıça Thetis Olympos’a çıkarak Zeus’a Aşil savaşa katılmadıkça Truva’nın yenilmemesi dileğinde bulunur. Zeus, Thetis’in bu isteğini kabul eder. Zeus’un eşi Hera Akhaların tarafını yakaladığı için Zeus ile tartışma eder.

Akhalar tarafında bu hadiseler alana kazançken Truvalılarda savaşı tamamlayabilmek için konseyi toplar. Priamos’un oğlu ve Truvalıların Komutanı Hektor, savaşın başlama nedeni Paris ise savaşı tamamlaması gerekenin de o olduğunu öne sürerek Paris’in Menelaus ile düello yapmasını söyler. Bu tasarı konseyde kabul edilir. Akhalar düello önerisini kabul eder. Menelaus ve Paris düellosunun kazananı Helen’i alacaktır. Teke tek savaş Menelaus’un üstünlüğü ile devam eder. Menelaus’un Paris’i öldüreceği sırada Aphrodite düelloya müdahale ederek Paris’i oradan kurtarır. Düellonun bozulması üzerine Akha ve Truva orduları birbirine girer. Savaşa öteki yaradanlar da dahil olunca ortalık karışır.

Agemennon gitgide uzayan savaşın Aşil olmadan kazanılmayacağını anlar. Ancak Aşil’in savaşa katılmaya maksadı yoktur. En yakın arkadaşı Patroklos, Aşil’e savaşa katılması için ısrar etse de netice değişmez. Patroklos, Aşil’in zırhını giyerek Myrmidonların savaşa götürür. Aşil’in savaşa katıldığını düşünen Akha askerleri, heyecanlanarak Truva ordusunun üstüne saldırır. Başlarda üstünlüğü ellerinde yakalayan Akha ordusu, Patroklos’un Hektor tarafından öldürülmesi neticeyi geri çekilmek zorunda kalır. Aşil’in öldürüldüğünü sanan Menelaus, Aşil’in miğferini fobi ile çıkarır. Miğferin içendekinin Patroklos olduğunu görür görmez. Aşil’i savaşa sokabilmek için Patroklos’u kullanabileceği usuna kazanç. Patroklos’un cesedini Aşil’in kaldığı yere götürür. Arkadaşının öldürülmesine hiddetlenen Aşil intikam almak için savaşa dahil olur. Ancak zırhı Truvalılar tarafından ganimet olarak alınmıştır. Aşil’in annesi Tanrıça Thetis, Demirciler Yaradanı Hephaistos’a giderek Aşil için yeni bir zırh yapmasını ister. Aşil Hephaistos’un yaptığı yeni zırh ile Truva kapılarına katlanarak Hektor’u düelloya çağırır. Aşil ve Hektor’un düellosu Hektor’un vefatı ile sonlanır. Aşil, Hektor’u otomobilinin arda bağlayarak kale surlarına etrafını çeker. Aşil, Hektor’un ölüsünü 9 gün süresince Truvalı okçuların erimine girmeden çekmeye devam eder. Bu vaziyet Truvalı askerlerin moralini daha da makûs hale sokar.

Truva Kralı Priamos, oğlunun ölüsünü almak için saklıca Aşil’in yanına gider. Hektor’un ölüsünü aldıktan sonra oğlu için büyük bir cenaze merasimi kumpaslar. Truva Savaşı’nı mevzu alan İlyada Destanı bu hadise ile sona erer.

Savaş Akhaların üstünlüğü ile devam etmektedir. Truva’ya Amazonlar da destek için gelse de Aşil, Amazon Kraliçesini öldürür. Prenslerini ve komutanlarını kaybeden Truva askerlerinin savaş şevki kırılmıştır. Ancak Paris’in Aşil’in topuklarından ok ile vurması ve Aşil’in can vermesi üzerine savaşın vaziyeti azıcık olsun değişir.

Savaş gitgide uzar. Konutlarından çok uzakta olan Akha askerlerinin şevki gitgide düşer. Odysseus’un usuna bir savaş şikesi kazanç. Devasa bir at yaptırarak Truva Kalesi’nin içine girmeyi muvaffak olur ve savaşı kazanırlar.

Truva Savaşı’nın Sonu

Odysseus’un Truva Atı tasarıyı ile kale içine girmeyi başaran Akha ordusu tam şehri talan eder. Aşil’in vefatından sonra savaşa dahil olan oğlu Neoptolemos da Truva Atının içinde şehre girenler içindedir. Truva Kralı Priamos ve tüm çocukları öldürülür. Neoptolemos, Hektor’un minik oğlunu kale surlarından atarak öldürür. Ayrıca Helen’i gözetmeye çalışan Paris’i de Neoptolemos öldürür. Neoptolemos, Hektor’un karısı Andromache’yi ganimet olarak alır ve onunla evlenir. Menelaus ise karısı Helen’i alarak Sparta’ya geri döner. Truva Savaşı, Truva’nın yerle bir olması ile sonuçlanır.

Netice

Truva Savaşı’nın hakikatliği bir hayli tarihçi tarafından kabul edilmektedir. Daha Öncekinden Truva Şehri’nin mitolojik bir şehir olduğu düşünülürken 1870’te başlatılan arkeoloji çalışmaları neticesinde Çanakkale hudutları içerisinde böyle bir şehrin olduğunu kanıtlayan enkazlar bulunur. Truva’nın varlığının kanıt edilmesi Homeros’un laf ettiği Truva Savaşı’nın varlığını da kanıtlayabildiğini söyleyebiliriz. Her ne kadar Homeros’un anlattığı gibi yaradanların müdahale ettiği bir savaş olmasa da Truva Savaşı reeldir. Her destanda olduğu gibi geçen asırlar bu hadiselere efsanevi öğelerin girmesine neden olduğu ortadadır.