Son Haberler

Sabit Protez Nedir, Hangi Hastalara Uygulanır?

-
Eylül 11, 2022
Sabit Protez Nedir, Hangi Hastalara Uygulanır?

Sabit takma nedir, hangi hastalarda kullanılır, sabit takmanın pakliği nasıl olmalıdır, Sabit takmanın kullanım ömrü nedir?

Sabit Protez Nedir, Hangi Hastalara Uygulanır?

Diş takma cinsleri içinde natürel diş formuna en yakın ve kullanımı en kolay olanı sabit takmalardır. isminden de anlaşılacağı üzere hasta ağzında hareket etmez ve daimi dişler gibi rahat bir kullanımı vardır. Fakat sabit takmalar tüm dişsizlik cinslerinde kullanılamamaktadır. Ağızda hiç diş olmaması veya dişsiz bölgenin bir ucunun boşta kalıyor olması hallerinde sabit takma uygulanamaz. Sabit takma uygulanabilmesi için; dişsiz bölgenin iki ucunda takmaya yakalayıcılık sağlaması ismine en az iki adet sağlam ve uzun köklü diş olmalıdır. Bu uygulamaya köprü ismi verilir. Bununla beraber tek bir diş üzerine uygulanabilen sabit takmalarda mevcuttur. Sabit takmalar kendi içinde; kuron, köprü, laminate kuron, inley – onley dolgular, maryland köprü ve teleskop kuron biçiminde çeşitlenmektedir.

Sabit Diş Takmaları Hangi Hastalara Uygundur?

Hastanın sabit takma için uygunluğu; diş doktorun yapacağı ayrıntılı tetkik ve gelişmiş röntgen görüntülerinden elde edilecek neticeye göre diş noksanlığının cinsi ile irtibatlı olarak tanımlanmaktadır. Sabit takmalar ağızda mevcut olan dişler üzerine uygulandığından ilk evvel hastanın meseleli dişinin özelliklerinin bu yönteme uygun olması gerekir. Tek diş onarımı yapılacak ise meseleli dişin kökü sağlam ve uzun olmalıdır. Deforme olmuş diş ilk etapta ebat olarak düzenlenir ve alınan miktara göre kuron yapılıp dişin üzerine sabitlenerek natürel diş işlevi ve estetiği kazandırılır. Birden fazla diş yetersizi olan hastalarda sabit takma uygulanabilmesi için; diş noksanlığı bölgesinin sağ ve sol tarafında sıhhatli ve dayanıklı dişlerin bulunması koşuldur. Dişler arasında kalan dişsiz bölgeye yapılan takma tekniği köprü olarak adlandırılır. Her iki tarafında da deforme olmamış dişler bulunan dişsiz boşluk için köprü yöntemiyle sabit takma uygulanabilir. Köprü ayaklarını oluşturan sağlam dişler evvel ebat olarak kısaltılıp küçültülür ve yapılan ayaklı takma hastanın sağlam dişleri üzerine sabitlenir. 

Bu uygulamalardan da görüldüğü üzere sabit takmalar; tek diş noksanlığı, tek diş deformasyonu veya yan taraflarında diş bulunacak biçimde birden fazla diş boşluğu olan hastalar için uygundur.

Sabit Takma Cinsleri Nelerdir?


Sabit takmalar; diş yetersizi az rakamda olup, kullanılacak dişleri sağlam, kökleri uzun ve dayanıklı olan hastalara uygulanır. Hastadaki diş noksanlığı zorunlu tetkik, röntgen ve muayeneler neticesinde tanımlanarak uygulanacak takma cinsine karar verilir. Genel anlamda sabit takmalar; kuron ve köprü olarak iki başlık altında araştırılır. Kuron denilen sabit takma çeşidi tek diş üzerine yapılacak uygulamalarda kullanılır. Köprü dediğimiz sabit takma ise köprü ayağı olarak kullanılacak iki adet sağlam dişin arasındaki dişsiz bölgeyi doldurmak için seçim edilen sabit takma cinsidir. Sabit takma cinsleri genel olarak şu biçimde sıralanabilir: 

Kuron kaplama
Köprü 
Laminate Kuron
Teleskop Kuron
Maryland köprü
Kalıcı dolgu yerine geçen takmalar

Sabit takmaların kuron kısmı ağız içinde dışarıdan görülebilen ve daimi dişlerin görüntüsünü sağlayan yapıdır. Gerek laminate kuron gerekse köprü yöntemi ile yapılan sabit takmalarda diş görünümünü kazandıran yapı kurondur. Dişin kuron kısmı genel olarak porselen maddesinden planlanır. Fakat porselenin ağız içi güçlere dayanıklılığının az oluşu sebebiyle kuron içerisine metal veya zirkonyum maddesinden bir altyapı yerleştirilebilir. Yerleştirilen altyapı genel olarak estetiği sağlamaya müteveccih olması gerekir, bu sebeple kuron alt yapısı olarak ışık iletkenliği yüksek maddeler kullanılır. Metal altyapı dişe mat bir görüntü vereceği için, kuron alt yapısı olarak dayanıklı seramik başka bir deyişle porselen altyapı seçim edilmektedir. 

Sabit takma cinslerinden bir ötekiyi köprü yöntemidir. Köprü yönteminde ağız içinde ufak bir kısımda diş noksanlığı mevcuttur ve bu diş noksanlığının uç noktalarında en az birer tane uzun köklü ve sağlam diş bulunmak zorundadır. Uçlarda bulunan sağlam dişler küçültülerek köprü ayağı görevi görmesi ismine ebat olarak geçimlenir. Ortada kalan diş boşluğu, yapılan takmayla köprü ayakları sayesinde daimi diş formuna kavuşur ve kalıcı dişlerin tüm işlevlerini rahatlıkla yapabilir hale kazanç. Köprü yöntemi ile yapılan sabit takmalarda en az 2 tane köprü ayağı ve takmanın kuron kısmı mevcuttur. Bu takma cinsinde de üretimi için porselen maddesi kullanılır alt yapı malzemesi olarak da yeniden zirkonyum veya dayanıklı porselenden yararlanılır.

Laminate kuron denilen sabit takma cinsinde; farklı nedenlerle kırılan veya fiziksel tamlığını kaybeden tek dişler üzerine, gerek görüntü gerekse işlevsel özelliklerini geri kazanması için yapılan takmalar vardır. Dişin yalnızca ön veya yalnızca yan bölgelerinde kullanılan, bu bölgelerdeki diş deformasyonlarını gidermeyi kasteden takma malzemeleri kullanılarak, dişin natürel diş işlevleri ve görüntüsü kazandırılır. 

Teleskop kuon yöntem ise; uygulama yapılacak olan dişin kökünde veya kuron kısmında fazla deformasyon olması, üzerine tesir edecek çiğneme güçlerini taşımada zorlanması ve  dişin yeterince sağlam olmaması hallerinde kullanılır. Teleskop kuron yapılacak olan diş öncelikle küçültülür ve ebadı geçimlenir. Küçültme operasyonundan sonra dayanıklılığını artıracak ve çiğneme güçlerinden olabildiğince gözetecek olan çift katlı kuron materyali dişe yapıştırılır. Böylece yeterince dayanıklı olmayan ve ağızda kalıcılık süresi eksilmiş cılız bir diş güçlendirilir ve kullanım ömrü uzar.

Maryland köprü yönteminde ise; ön bölgede alana gelmiş tek diş yetersizliklerinde, dişin iki yanındaki sağlam dişlerin orta bölgesinde yapılan ufak hacimli geçimlemeler ile diş boşluğunu kapatacak olan köprüye yakalayıcılık sağlanır. Böylece ağzın ön bölgesindeki diş noksanlığı giderilirken, dişsiz bölgenin sağ ve solundaki sağlam dişleri deforme etmemiş ve aynı zamanda diş takmasına da yakalayıcılık sağlanmış olur.

Sabit Takmaların Pakliği ve Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Sabit takmalar ağızda takıp çıkarılamadıkları için tıpkı daimi dişler gibi fırçalama yöntemi ile arınılır. Fakat sabit takmalarda kullanılan maddelerin deforme olmasını önlemek ismine özel takma fırçaları kullanılmalıdır. Ayrıca bayağı diş macunlarının içindeki kimyeviler takma maddesini etkileyebileceğinden; takma pakliğinde kullanılacak diş macunu da özel olarak yapım edilmektedir. Diş takmasına uygun diş fırçası ve macunu ile yemeklerin ardından yapılacak olan fırçalama harekâtı, sabit takmaların günlük paklikleri için yeterli olmaktadır. Bunun dışında takmanın uzun ömürlü olması ve oluşabilecek meseleleri evvelden tespit edebilmek ismine kumpaslı olarak diş doktoru hakimiyetine gitmek gerekmektedir. Rutin diş hakimiyetlerinin ardından sabit takmanın ağızda uzun vakit kullanımına destek olunmuş ve takmanın ömrü uzatılmış olur.

Sabit Takma Uygulamasında Galibiyet Oranı Nasıldır? 

Sabit takmalar; rehabilitasyon için zorunlu koşulları taşıyan hastalarda, kısa zamanda uygulanabilirliği ile sıklıkla seçim edilen, genel olarak kullanım ömrü ve galibiyet oranı değişik takmalara göre yüksek olduğu görülen işlevsel bir takma cinsidir. Gerek hasta ağzında sabit oluşu gerekse estetik ve fonksiyonel olarak natürel diş formuna en yakın olup, hastanın alışma süreci en kısa olan takma cinsi sabit takmalardır. Öyle ki; sabit takma ile rehabilitasyon edilen hastaların büyük bir çoğunluğunda takmasına kısa zamanda alışma, natürel dişleri ile rahatlıkla sağladığı işlevleri sabit takma ile de zorlanmadan yapabilme ve takmasını uzun seneler meselesiz kullanabilme vaziyetleri kollanmaktadır. Sabit takmaların en ehemmiyetli avantajı hasta ağzında hareketsiz oluşları ve canlı dokulara geçimlerinin yüksek oluşudur. Kalıcı dişlerin neredeyse tüm işlevlerini rahatlıkla göreöğrenen, bu sebeple hastalarda geçim sürecinin kısa olduğu sabit takmalar; diş yetersizliklerinde ve deforme olmuş dişlerin düzenlenmesi operasyonlarında sıklıkla seçim edilmektedir.