Son Haberler

Renkler ve Anlamları (Renklerin Psikolojik Etkileri)

-
Eylül 13, 2022
Renkler ve Anlamları (Renklerin Psikolojik Etkileri)

Renkler ve Anlamları Renklerin Psikolojik Etkileri

Renkler şahısların psikolojisini tesirler ve değişik hisler uyandırır. Bazı renkler dinlendirir ve sakinleştirir, kimileri coşku verir, hatta kan akışınızı dahi süratlendirir. Elbiselerimizde, aksesuarlarımızda, konutlarımızın ve bürolarımızın dekorasyonunda seçtiğimiz renklerle dış dünyaya çoğu zaman farkında olmadan iletiler veririz. Renklerin insan psikolojisi üzerindeki tesiri ve bu mevzuda yapılan çalışmalar, özellikle büyük markaların reklamlarında ve logolarında da kendini gösterir. Misalin hemen usunuza gelen dünya devi besin, meşrubat markalarının kırmızı rengi seçmeleri rastla değildir. Ya da alıcılarına güven vermek isteyen işletmelerin mavi ve yeşil rengi seçim etme nedeni basitçe anlaşılabilir.

Geçmişten günümüze kadar renkler bazen zehirli nebatlardan uzak durmamızı sağlamış, bazen psikolojik rahatsızlıkların rehabilitasyonunda destekleyici olarak kullanılmış, bazen de iş görüşmelerinde öne çıkma fırsatı yaratmıştır. 

Çoğu zaman kültürel kodlara göre değişse de renklerin anlamları ve insan psikolojisi üzerinde yarattığı eş tesirlerden laf edilebilir. Misalin pek çok araştırma mavi ışıkla aydınlatılmış yerlerde kabahat oranının düştüğünü, gözümüzü dinlendirmek için yeşil aradığımızı ve tabiata koştuğumuzu ortaya koymuştur. Bu surattan renklerin yarattığı tesirleri öğrenmekte fayda vardır.

Siyah

Renkler pigmentlerin yansıttığı ışığın dalga boylarına bağlı olarak oluşurlar. Etrafta hiç ışık bulunmadığında, ışık yansıtılamadığı için her şey siyah görünür. Siyah ışığı emer ve kavgalı bir renktir. Yalnızlık, keder, kaygı ve kasvet simgeyi sayılabileceği gibi sadakat, bilgelik ve güvenilirlik çağrıştırdığı da düşünülür. Siyah aynı zamanda soyluluk, efor, hırs ve mütevazilik sembolüdür. Ünlü fizikçi Albert Einstein’ın konsantrasyonunu çoğaldırmak için güneş girmeyen, siyah perdeli odaları seçim ettiği dedikodu edilir.

Batı’da vefatın rengi kabul edilir ve ağıdı ifade eder. Bu surattan cenaze merasimlerinde siyah kıyafetler giyilir. Bazı cemiyetlerde makûsluğun, karanlık eforların işaretiyken özellikle Japonya’da bütün tersine siyah mutluluğu temsil eder. Kıyafet dolaplarının en rağbet edilen rengi siyahtır. Ehemmiyetli davetler, ciddi buluşmalar için siyah takım elbiseler veya siyah giysiler seçilir. Zira sadakat, dayanıklılık ve güven çağrıştırır. Cılız göstermesi de ehemmiyetli bir avantajdır. Siyah seven şahısların sırlı olduğu düşünülür. 

Beyaz

“Tam renkler aynı süratle kirleniyordu / Birinciliği beyaza verdiler.” Ünlü şair Özdemir Asaf Jüri adlı şiirinde literatüre bu anekdotu düşmüştür. Tam renkleri içine alır, insanlara huzur verir. Kararı ve asaleti semboller. Paklik, suçsuzluk ve saflık çağrıştırır. Bu surattan da güven yarattığı için özellikle siyasetçiler tarafından seçim edilir. Dekorasyonda beyazın egemen olduğu mekânlar geniş, aydınlık ve ferah hava yaratır. Özellikle sağlık kurumular, hekim önlükleri, hemşire elbiseleri, lokantaların mutfakları ve aşçıların önlükleri bu renktedir. 

Beyaz, ışığı yansıtır ve canlandıran bir his verir. İnsan beyninde iyiliğe, hoşluğa dair çağrışımlar yaratır. Bu surattan da gelinlikler beyazdır. Batı’nın aksine Japonya’da vefatın ve ağıdın rengi beyazdır. 

Mavi

Gökyüzü ve denizin rengidir. Yeryüzünde en fazla görülen renktir. Mavi, huzuru, serbestliği ve sonsuzluğu semboller. Enerji açısından kırmızının tersi bir tesir yaratır. İnsana huzur verir, gevşetir, sakinleştirir. Araplar mavi taşların, firuzenin kanın akışını yavaşlattığına inanır. Nazar boncuğu o surattan mavi taşlıdır. Batı cemiyetlerinde de mavinin sakinleştirici tesirinden yararlanmak için özellikle mektep duvarları bu renge boyanır. Bilgeliği gösterir ve güven verir. 

Mavi ve sarih mavi boyanmış civarlar, bereketliliği ve performansı çoğaldırır. Çalışırken mavi kalemle anekdotlar almak bilgilerin bellekte yakalanmasını basitleştirir. 

Özellikle tarih evveli yarıyıllara katlanan iştah kapatıcı çağrışımları vardır. İnsanlar toplayıcılık yarıyılından beri zehirli nebatların çoğunlukla mavi renkli olduğunu fark etmişler, bu bilgi de kuşaklar süresince aktarılmıştır. Bu surattan genellikle perhiz mahsullerin ambalajlarında kullanılır; kilo problemi yaşayanların konutlarını maviye boyamaları nasihat edilir. 

Kırmızı

Fazla dikkat çekici bir renktir. Kan tazyikini ve solunumu süratlendirir. Ateş ve kan çağrışımı yapar, heyecanlandırır. Aşk, şehvet, efor ve dargınlık gibi kavramları semboller. Kırmızı, insanların zamanı unutmasına yol açar, süratli hareket etmeye neden olur ve iştah çoğaldırır. Bundan dolayı da barlarda, gece kulüplerinde ve fast food lokantalarda seçim edilir. Kan rengi olduğu için tarih evveli yarıyıllardan beri riskin sembolüdür. Bu surattan günümüzde de trafik ışıklarında dur sinyali olarak kullanılır ve çoğu trafik levhası bu renktedir. 

İnsan psikolojisi üzerinde canlandırıcı ve kışkırtıcı tesirleri vardır. Gençliği ve dinamizmi semboller. Gençleri amaçlayan pek çok marka logolarında ve reklamlarında bu rengi sıkça kullanır. Ayrıca spor otomobillerin genellikle kırmızı olması bu nedenledir. 

Sarı

Güneşin rengidir. Yaşamı, ışık ve bereketliliği çağrıştırır. Dikkat çekicidir ve basitlikle fark edilir. Bu surattan dünyadaki taksilerin çoğu bu renktedir. 

Parlak sarı canlılığı ve samimiyeti sembollerken soluk sarı kederi ve geçiciliği hatırlatır. Bundan dolayı kafa karıştırıcıdır ve dekorasyonda dikkatli kullanılması gerekir. Çok parlak sarı etrafa enerji aşılar ama bir müddet sonra gözü yorar ve asapları fazla derecede uyararak dikkat sağladığı için asapların gerilmesine yol açar. Soluk sarı ise çürüme ve hastalığa işarettir. Özellikle bu kalitelerinden dolayı çocuk odalarını veya çalışma odalarını sarıya boyamak pek nasihat dilmez. 

Yeşil

Yeşil renk, beyin etkinliklerini banale döndürür ve stresi eksiltir. Zira tabiatın, baharın, doğurganlığın ve faydanın simgeyidir. Gözü ve ruhu dinlendirir. Umudun, sulhun ve serbestliğin rengidir, bu surattan pek çok sancakta yeşil renk bulunur. 

Yeşil genel olarak sakin bir hava yarattığı için sağlık kurumularda, mekteplerde ve kütüphanelerde seçim edilir. Konut dekorasyonunda kullanıldığında ise tabiata özlemi bir nebze eksiltir. Bereketliliği ve devamlılığı da semboller. Ayrıca bu rengin ferahlatıcı bir tesiri vardır. Özellikle paklik mahsullerinin ambalajlarında, sakız kolilerinde ve sebze reyonlarında sıkça kullanılır. Güven verdiği ve özellikle Amerika Birleşik Devletleri doları ile zenginlik çağrıştırdığı için bankalar logolarında bu rengi kullanır. 

Yeşilin değişik tonları değişik çağrışımlar yapar. Koyu yeşil askeriye, soğukluk, erkeksilik ifade ederken zümrüt yeşili ebediliği, zeytin yeşili ise sulhu temsil eder.

Mor

Tarih süresince asilliği, lüksü ve kendine güveni simgelemiştir. Zira tabiatta güç bulunur ve bu rengi elde etmek rahat bir yaşama, zenginliğe ve şatafata delalettir. Bu surattan özellikle imparatorlar ve din adamları kıyafetlerinde bu rengi seçmiştir. 

Mor, renk spektrumunun yedinci ve son rengidir, bu surattan özel bir renktir ve astroloji ile seçenek bilimlerin temsili rengidir. Mor hayal eforunu, beyin faaliyetlerini ve konsantrasyonu yükseltir. Meditasyon için uygun civarlar yaratmanıza dayanakçı olur ama nevrotik duyguları da sarihe çıkarır. 

Morun tonlarının yarattığı hisler de değişiktir. Misalin lavanta, leylak gibi renkler esin verici ve dinlendiricidir. 

Lacivert

İş insanları ve işletmeler otorite, zafer ve bereketliliği çağrıştırdığı için bu rengi özellikle sık kullanır. Ayrıca işbölümünü ve cemiyetsel yaşamı da ifade eder. Bu renk düşüncenin rengidir ve bireylere kendini ciddi ve mütevazi sezdirir. Bu surattan mekteplerde ve talebe elbiselerinde kullanılır. 

Lacivert çok fazla dikkat toplamaz, dekorasyonda seçim edilen renkler arasında ilk sıralarda yer almaz ama kendine has bir havası vardır. Geceleri gökyüzünün rengi olduğu için ebedîlik ve kozmik balansı ifade eder. Bu rengin sevenler sadelikten severler. 

Turuncu

Sarı ve kırmızının karışımıdır. Bu surattan da iki rengin çağrıştırdıklarının birleşimini kapsar. Kırmızıdan sonraki en sıcak renk olduğu için dışa dönüklük ve yaşam enerjisi yaratır. Turuncu güneşi hatırlatır; yine doğuşun, yeni başlangıçların rengidir. Hindistan’daki din adamları turuncu kıyafetler giyerler. 

Dekorasyonda turuncu kullanmak konutlarda dinç ve sıcak bir etraf oluşturur. Turuncu renk metabolizmayı süratlendirir. Cesaret ve güven verir. Zihni harekete geçirir. Turuncu renk, kullanıldığı etraflara neşe ve canlılık katar. Bundan dolayı, çocuk odalarında, mutfakta ve yemek odasında kullanılabilir. Çalışma odası ve dinlenme mekânları için çok seçim edilmez.

Kahverengi

Toprak ve ahşabın rengidir. Güvenilirliği, sağlamlığı, çalışkanlığı ve sadakati çağrıştırır. Araştırmalar bu rengin insanları süratlendirici tesiri olduğunu göstermiştir. Bu surattan özellikle fast food zincirlerinin dekorasyonunda kahverengi tonları kullanılır. Ama bu renk ağır, ahşap mobilyalarla birleştiğinde bütün tersi konforlu ve oturaklı bir tesir yaratır. 

Bu renk olgunluk, sadelik, ruhsal dinginlik ve kararın habercisidir. Giysilerde kahverengi seçim etmek ise çalışkan, azimli ve güvenilir bir imaj oluşturur. Yeniden de fazla kullanımı sıkıcı tesir yaratacağından dikkat etmekte fayda vardır. 

Pembe

Stresten uzaklaştıran, neşe veren, romantik bir renktir. Geçim ve şirinliğin simgeyidir. Saflık çağrıştırdığı için özellikle kız çocukların elbiselerinde ve oyuncaklarında seçim edilir. Dekorasyonda veya giysilerde seçim edildiğinde pozitif hisler uyandırır. Özellikle bazı markalar çalışanlarına bu surattan pembe gömlekler giydirirler. 

Bir araştırmada bu rengin teskin edici ve huzur verici tesirini sınamak için cezaevindeki parmaklıklar pembeye boyanmış ve mahkûmlar üzerinde pozitif neticeler kollanmıştır. 

Gri

Adeta renksizlik ile aynılaşmıştır. Devlet binaları bu renktedir. Diplomatik ve ağır bir renktir. Ayrıca gözün en rahat ayırdığı renk olarak öğrenilir. 

Gri hareketsizliği, yavaşlığı ve ciddiyeti semboller. Kullanıldığı etraflarda bunaltıcı bir hava yaratabilir. Kaideciliği ve muhafazakârlığı çağrıştırır. Puslu havalar, kış mevsimi ve depresifliğe işarettir. Bu surattan dekorasyonda ve elbise kombinlerinde dikkatli kullanılmalıdır.