Son Haberler

PCT Nedir, PCT Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

-
Eylül 14, 2022
PCT Nedir, PCT Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

PCT Nedir, PCT Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

PCT, başka bir deyişle Prokalsitonin testi, bir kan testidir ve kandaki prokalsitonin ölçüsünü ölçer. PCT bakteriyel enfeksiyonların muayenehane teşhisi için kullanılır ve bu anlamda bir biyolojik göstergedir. PCT, bakteriyel enfeksiyonların varlığına işaret edebilen ve bakteriyel enfeksiyonların tespitinde kullanılabilen yüksek ateş, beyaz kan hücresi sayımı ve kan kültürü testlerinden daha evvel netice verebilmektedir.   

Prokalsitonin, kalsitonin hormonu salgılanmadan evvel ortaya çıkan bir polipeptitdir. Büyük oranda tiroit bezinde üretilir
Ancak ciddi bir bakteriyel enfeksiyonun 2 ila 4 saat sonrasında bağışıklık hücreleri de prokalsitonin üretmeye başlarlar. Bu da PCT testinde kandaki PCT seviyesinin yüksek çıkması anlamına gelmektedir. 
PCT seviyesi yalnızca dahili ve bakteriyel olan enfeksiyonlarda yükselmektedir. Virüsler gibi öteki patojenlerden kaynaklı enfeksiyonlarda PCT seviyesinde çoğalış beklenmez. 
Kandaki PCT seviyesi nedeniyle de çok yükselmektedir. Ancak bu vaziyette PCT teşhis için kullanılmaz. 
Prokalsitonin 116 aminoasitten oluşan bir polipeptittir. 

PCT Yüksekliği Ne anlama Kazanç? 

Procalsitonin PCT seviyeleri bakteriyel enfeksiyonların ciddiyeti ile birebir irtibatlıdır. Bu sebeple:

Kandaki yüksek PCT seviyesi ciddi bir bakteriyel enfeksiyonun işareti olabilir
Yüksek PCT sepsis oluşma ihtimalini güçlendirir. 
Yüksek PCT septik şok beklentisini çoğaldırabilir 

PCT Düşüklüğü Ne anlama Kazanç?

Kandaki düşük PCT seviyesi minör bir bakteriyel enfeksiyonun işareti olabilir. Bu gidişat enfeksiyonun yerel olmasına ve henüz bedenin öteki bölgelerine dağılmamış olmasını açıklanabilir. Düşük PCT seviyesinden sistemik bir enfeksiyonun altı saatten daha yeni olduğu neticeyi çıkarılabilir. 
Düşük PCT, hastanın semptomlarının, 

Nakledilen uzvu bedenin kabul etmemesi,

Virüslerden kaynaklı enfeksiyonlar,

Operasyon sonrası ya da başka sebeplerden kaynaklı travmalar

Gibi sepsis ve bakteriyel enfeksiyon ve inflamasyonlar dışında bir problemden kaynaklandığının da işareti olabilir.

Yeniden düşük PCT seviyesi hastada sepsis ihtimalinin de az olduğunun bir göstergesi olabilir. 

PCT ve Sepsis Teşhisi

PCT testi görece yeni bir testtir. Son senelerde yapılan çalışmalar, PCT testinin, ciddi hastalıklar geçiren insanların sepsis geçirip geçirmediğinin tanımlanmasında kullanılabileceğini göstermiştir. Bu sebeple genellikle yoğun bakım birimlerinde ve acil servislerinde bu testten yararlanılmaktadır. Teşhis için hastanın hekimi gördüğü ilk gün PCT testi uygulanabilir. Öteki günlerde de PCT testi hastanın rehabilitasyona ne biçimde yanıt verdiğinin anlaşılması açısından bereketli olabilir.

PCT Hangi Muayenehane Bulgularda İstenilebilir?

Altta Prokalsitonin kan testinin arz edilebileceği muayenehane bulgular sıralanmıştır.

Kalp çarpıntısı Taşikardi 
Ateş 
Düşük kan tazyiki hipotansiyon 
Süratli ya da derin soluk alıp verme hiper vantilasyon 
Us sıhhatinde bozukluklar 
İdrar çıkışında eksilme 
Mide bulantısı 
Öğrenilen bir bakteriyel enfeksiyonun seyrini tespit edebilmek için. 

Özellikle sepsisin neden olabileceği çok daha ciddi bulgular: Beden süresince inflamasyon, damarlarda ve kılcallarda oluşan pek çok rakamda ufak pıhtı, bir yada birkaç uzvun işlevini yapamıyor olması çoklu uzuv yetmezliği, kan tazyikinde riskli düşüş gibi gidişatlarda da hekiminiz PCT testini lüzumlu göreöğrenir.

Laboratuvar testleri neticesinde edinilen PCT seviyesi teşhis konulması içintek başına yeterli bir bilgi değildir. Test neticeleri uygun muayenehane belirtilerle ve test neticelerini bitirici kalitede ilave testler ve bilgilerle desteklenmelidir. Hekiminiz, tüm bilgileri ve belirtileri göz önüne aldıktan sonra sizlere test neticelerinizin ne kavramana geldiğini açıklayacaktır.

PCT kan testi ile birlikte istenebilecek öteki bazı testler CRP C-reaktif protein, kan kültürü, kan sayımı, CSF beyin ve omurilik akışkanı incelemeyi; sepsis, bakteriyel menenjit, ya da erişkinlerde ve nedensiz biçimde yüksek ateşe sahip çocuklarda bakteriyel zatürre gibi teşhisleri koymaya veya bu olasılıkları elemeye takviyeci olacaktır.

PCT Testi İçin Gerekenler Nelerdir?

PCT Testi kol damarlarından bir iğne desteğiyle alınan kan misali ile yapılabilir. Test için test evveli bir hazırlığı gereksinim yoktur.

PCT Referans Kıymetleri Nedir?

72 saatten ufak çocuklarda doğum sırasında 2,0 ng/mL veya daha düşük iken, 
 Doğum sonrası 18 ila 30 saat arasında 20 ng/mL veya daha düşük seviyeye çıkar. 
 72 saatten büyük çocuklarda ve erişkinlerde 0,15 ng/mL veya daha düşüktür. 

PCT’nin Mümkün Yan Tesirleri

Bu testin görünür hiçbir yan tesiri yoktur ve doğru uygulandığı takdirde beklenmeyen bir tesir gözlemlenmemiştir.

PCT Testinin Hudutları

PCT testinin performans özellikleri hassasiyet, özel faktör oranı vb. öğrenilmemektedir. Günümüz tıbbının hudutları sebebi ile bu özellikler öğrenilmesi olası değildir. Bunun nedeni enfeksiyonun teşhisi için referans testinin altın standart olmayışıdır. Zatürre muayenehane teşhisi hastaların yalnızca yüzde 10’undan az bir kısmında patojenler izole edilebilmiştir. Bu oran sepsis teşhisi konulan hastalarda yüzde 30’dan azdır. Doğru tanım için lüzumlu bir referans standardıolmadan PCT testinin netliği bütün anlamıyla hesaplanamaz.

Bu sebeple hastaların çok fazla bir kısmı şüphelenilen enfeksiyonlar için ampirik olarak rehabilitasyon edilmektedirler. Bu rehabilitasyonlar bütün anlamıyla doğrulanmadığı gibi tamamen de göz arkasını edilememektedirler. Prokalsitonin seviyesi bu problemi çözebilecek değildir. Ancak PCT testi sayesinde hekimler ilave bilgiler elde etmekte ve daha doğru teşhisler koyabilmektedirler. PCT teorik olarak hekimlerin antibiyotik rehabilitasyonlarına başlama ya da onları vazgeçme kararlarına takviyeci olabilirler.

Muayenehane olarak doğrulanmış ve yinelenebilen ve enfeksiyonların kesin olarak tespiti veya kesin olarak olasılık dışı kalmalarını sağlayacak PCT kıymetleri mevcut değildir. Uzmanlar, prokalsitonin testinin optimal veya uygun olarak muayenehane çalışmalarda nasıl uygulanması gerektiği mevzusunda anlaşmazlıktadırlar.

PCT ile İlgili İlave Bilgiler

Prokalsitonin ile alakalı genetik bozukluklar prokalsitonin birikimine neden olabilir. Bu birikimler bedende amiloid olarak depolanır. Amiloid birikiminden kaynaklı hastalıklara amiloidoz denir. 
Hali hazırda kullanmakta olduğunuz bazı ilaçlar da PCT kan testi neticenizi etkileyebilirler. Bu sebeple, nebatsal destek yiyecekler ve ilaçlar dahil, kullanmakta olduğunuz tam ilaçların bilgisini hekiminize söylemeniz ehemmiyet talep etmektedir. BU bilgilendirme hekiminizin PCT test neticelerinizi daha doğru açıklamasını sağlayacak ve hekiminizi yanlış bir teşhis koymaktan alıkoyacaktır. 
Prekalsitoninin psikolojik ehemmiyeti ve prekalsitonin imalinin nasıl tertip edileceği henüz netlik kazanmamıştır. Pek çok varsayım prekalsitoninin kalsiyum metabolizmasına, sitokin ağına ve nitrik oksit NO birleşimi modülasyonuna dahil olduğunu iddia etmektedir.  
Plazmadaki hiçbir enzim prekalsitonini ufalayamaz. Bu sebeple prekalsitonin kan dolaşımına girer, değişmeden kalır. Yarı ömrü 30 saat kadardır.  
Yapılan bir çalışmada kritik bakım birimlerinde PCT ile kritik septisemi hastalarının vefat oranları araştırılmıştır. Buna göre PCT seviyesi 1 ila 5 ng/mL arasında olan kritik septisemi hastalarını vefat oranı yüzde 11 iken, 51 ila 100 ng/mL arasında olan kritik septisemi hastalarının 90 gün içerisindeki vefat oranı yüzde 43 oranında olmuştur. 

PCT kan testi,
Akut gut hastalığı ile selülit enfeksiyonunu ayırt etmede,
Akut selülit enfeksiyonu ile derin ven trombozunu DVT ayırt etmede,
Virüslerden kaynaklı şiddetli astım ile bakterilerden kaynaklı şiddetli astımı ayırt etmede,
Kronik obstüraktif akciğer hastalığının COPD virüs veya bakteri kaynaklı olduğunun tespitinde
kullanılabilir.