Son Haberler

ONS Nedir, Nasıl Hesaplanır?

-
Eylül 12, 2022
ONS Nedir, Nasıl Hesaplanır?

ONS Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Gşöhretlik yaşamda zaman zaman dinlediğimiz bir kelime olan ONS ne demektir? Ons yalnızca altın için mi kullanılmaktadır ve ons hesaplamaları nasıl yapılır? Yurtiçi ons maliyetleri ile yurt dışı ons maliyetleri arasında bir farklılık var mıdır? Varsa bu farklılık nereden kaynaklanmaktadır? Ons maliyetlerinin petrol ve döviz maliyetleri ile iletişimi nedir? Ons maliyetleri sabit midir? Tam bu suallerin yanıtını yazımızın ilerleyen kısımlarında vereceğiz.

Ülkemizde ve yurtdışında altın, platin, gümüş, elmas yakut gibi bedelli madenlerin ve taşların maliyetlerinin hesaplanmasın ve sabit bir birim maliyetin bulunması ONS birim maliyeti ile gerçekleştirilmektedir. Simgeyi OZ olan ONS, Latince Uncia, bir on ikilik mantığına gelmektedir ve aslen bir kütle birimidir. Bütün olarak açılımı ve genel kullanımı Avoirdupois Ounce’unu biçimindedir. Ancak bu açılımdan değişik biçimde kullanımları da mevcuttur. Ons’un simgeyi ℥ biçimindedir.

Ons İngilizce ounce değişik ülkelerde farklı adlar ile kullanılabilmektedir. Bunlara misal vermek gerekirse:

Macaristan’da  Slovenya ve Hırvatistan’da olduğu gibi ´Okka´ sözcüğü ile kullanılmaktadır.
Polonya’nın geçerli birimi ise Unze şeklini adlandırılmıştır.
İspanya, Portekiz ve Brezilya gibi İspanyolca ve Portekizce konuşulan ülkelerin çoğunda bu birim Onca ya da Onca biçiminde kullanılmaktadır.
Çin’de ons İngilizce “ounce” için kullanılan birim adı ise Ling ya da Lyang olarak bölgelere göre farklılık gösterebilmektedir.

Ons yalnızca altın ya da bedelli madenlerin maliyetlerinin hesaplanmasında değil aynı zamanda ilaç sektöründe eczacılar için de ehemmiyetli bir yer yakalamaktadır. İngilizce Apothecaries Ounce olarak geçen eczacı ons birimi ise ilaç ve kimyevi maddelerin kıymetlerinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Dünya genelinde eczacı ons birim gramı takribî 31,1 gram biçiminde hesaplanır. Misal vermek gerekirse 1 Avoirdupois Ounce’unun karşılığı kesin olarak 28,349523125 grama denk gelmektedir.

Ons İlk Kere Nerede Ortaya Çıkmıştır?

Ons ilk kere Orta Çağ Avrupa’sının en ehemmiyetli ticaret şehirlerinden bir tanesi olan Fransa’nın Troyes şehrinde kullanılmıştır. Fransızca Troyes Ons’u İngilizce: Troy Ounce olarak da geçen birim ise Troy Ağırlık Birimi biçiminde açıklanmaktadır. Burada bahsi geçen Troya ons’u Avoirdupois Ons’undan değişik olarak % 9,7 oranında daha ağır hesaplanmaktadır.  Genelde bedelli metallerin birim maliyetlerinin hesaplanmasında miktar olarak alınan ölçüdür. Eczacı onsuna ve Avoirdupois Ounce’a eş biçimde Troy Ons’sı de 31,1 gram olarak alınmaktadır.

Bu gidişatta bir Troya Ons’unun bütün olarak 31,1034768 grama denk olduğu söylenebilir. Genel olarak altın maliyetlerinin hesaplanmasında karşımıza çıkan ve kullanılan Ons kavramının kullanımı çok daha önceki tarihlere katlanır ve muhtelif ülkelerde değişik adlarda ve değişik hesaplama biçime de kullanıldığı görülmektedir.

Bazı ülkelerde 1 ons 100 gram alındığı da görülmektedir. Misal vermek gerekirse Hollanda bu ülkelerden bir tanesidir.

Bir ekip ons hesaplamaları şu biçimde açıklanabilir:

1 öz. = 16 dr. Dram = 437,5 gr. Gran = 28,349523125 Gram
1 öz.ap. = 1 öz.tr.
1 öz.tr. = 8 dr.ap. = 480 gr. = 31,1034768 g Bedelli Metaller için ons birim alımı
1 Pound = 16 öz. = 7000 grain = 453,59237 Gram
1 troy pound = 12 öz.tr. = 5760 hububat = 240 dwt. = 373,2417216 Gram hububat hesaplamalarında kullanılan ölçü
3 troy öz. ap = 420 gr.

*oz: Avoirdupois Ounce başka bir deyişle ons olarak alınmıştır

Aynı biçimde ülkelere göre kullanılan birim maliyetleri de su biçimde gösterilebilir:

Beynelmilel ons avoirdupois ounce: 28.349523125
Beynelmilel Troy Ons International troy ounce: 31.1034768
Maria Theresa ons Maria Theresa ounce : 28.0668
İspanyol ons Spanish ounce orijinal :onza: 28.75
France ons French ounce Orijinal: once: 30.59
Portekiz ons Portuguese ounce Orijinal: onca: 28.69
Roman / İtalyan ons Roman / Italian ounce Orijinal: önçia: 27.4
Hollanda ons Dutch metric ounce Orijinal: ons: 100
Çin ons Chinese metric ounce Orijinal: 盎司: 50
İngiliz Kulesi Ons English Tower Ounce: 29.16

Altının Ons’u Nasıl Hesaplanır?

Ülkemizde 1 Ons altın 31,10 gram olarak hesaplanmaktadır ve burada hesaplanan altının saf altın olduğu zannedilmektedir. Bu hesaplara bir misal vermek gerekirse şu biçimde bir yöntem karşımıza çıkar:

1 Ons maliyetinin 1900 Dolar olduğunu farz edelim. Bu gidişatta ülkemizdeki altının Türk lirası ile hesaplanma biçimi takip eden biçimde hesaplanmaktadır:

1900/31,10* Dolar kur maliyeti = Has Altının Maliyeti

Burada 1 Dolar’ın 2 TL olduğunu ele alırsak 1900/31,10*2 = 30,5466237942 Türk Lirası has, başka bir deyişle gram altının maliyeti olmaktadır.

Bu yöntemden de anlaşılacağı gibi değişen kurlara göre Dolar’ın yükselmesi ya da düşmesi altın maliyetlerinin de değişmesine neden olmaktadır.

Altın Ons’u Nasıl Düşer ve Yükselir?

Daha evvel belirtmiş olduğumuz yöntemden de anlaşılacağı gibi dolar kurlarının değişmesi has gram altının maliyetinin hesaplanmasında ehemmiyetli bir tesir gösterir. Aynı biçimde altın ons maliyetlerinin düşüp yükselmesi de yeniden döviz kurlarının çoğalmasında ya da eksilmesinde etkilidir.

Yalnızca döviz kurları değil aynı zamanda petrol maliyetlerinin de altın ons maliyetlerinin eksilip çoğalması ile değişkenlik gösterebildiği gözlenmektedir. Yalnızca yurtiçinde değil beynelmilel alanda piyasalarda yaşanan en minik çaplı farklılıklar bile altının ons maliyetini etkilemektedir. Petrol maliyetleri ile altın ons piyasaları arasında bu neden ile yakın bir ilişki bulunmaktadır.

Altın ons maliyetlerinin yükselmesi dünya borsalarını güçlü bir biçimde sallayabileceği gibi çalkantılı dünya borsasının yine kumpasa girmesinde altın ons maliyetlerinin düşmesi rol oynayabilir. Aynı biçimde daha evvel de belirtiğimiz gibi petrol maliyetlerinin yükselmesi altının ons maliyetlerini petrol maliyetleri çoğaldığı sürece çoğaldıracaktır. Tam borsa kıymetlerinin borsa kıymetlerinin oluşmasında ehemmiyetli olduğunu buradan kavrayabiliriz. Tam maliyetlerin ons, petrol, dolar vs. birbiri ile bir irtibat içinde olması piyasaların dengesi için bu irtibatın da dengeli bir şekilde sürmesini gerektirir.