Son Haberler

Neden Esneriz?

-
Eylül 9, 2022
Neden Esneriz?

Neden Esneriz?

Uykulu olduğumuzda, bitkinken, bunaldığımızda, birisini esnerken görürsek, ehemmiyetli bir gidişat evveli ya da stresliyken esneriz. Bir atlet koşuya başlamadan evvel ya da bir sanatçı konser evveli esner. Öyle ki anne karnındaki bebek dahi esnemektedir. Peki, nedir bizi esneten? 

Bu mevzu hakkında asırlardır muhtelif araştırmalar yapılmış ancak net ve %100 doğru bir neticeye hala erişilmemiştir. Bu yazımızda sizlerle muhtemel esneme sebeplerini paylaşacağız.

Daha Fazla Oksijen Almak

Yapılan bazı araştırmalara göre esnemenin sebebi daha fazla oksijen alıp, bedende biriken karbondioksiti dışarı atmaktır. Şayet kalabalık bir odadaki insanlar esniyorsa bu neden anlamlı gibi görünebilir. Zira etraf kapalı ve birey rakamı fazla olduğu için civarda daha fazla karbondioksit olacaktır. Peki, öyleyse koşu yapan biri neden koşarken bir yandan da esnemez? Provine isimli bir psikolog bireylere aşırıdan oksijen verip civardaki karbondioksiti eksiltmesine karşın insanların esnemesine mani olamamıştır. O halde esnememizin sebebi netlikle oksijen almaktır demek pek de doğru olmayacaktır. 

Esnemek Bulaşıcıdır

Esnemek gerçekten de bulaşıcıdır. Karşımızdaki birinin esnemesi bizim de esnememize yol açabilir. Provine’a göre bu oran %50’dir. Başka Bir Deyişle insanların %50si karşısındaki esneyince esnemeye başlar. Hatta esnemek hakkında konuşmak, birisinin esnediğini dinlemek, esneme hakkında yazılar okumak dahi esnemenize yol açabilir. Bakalım siz de bu yazıyı okurken esneyecek misiniz?

Bitkinlik, Sıkkınlık, Uyku Hali

Esneme sebeplerinden kimilerinin de insanın bunalması, uykusunun gelmesi ya da bitkin olması olduğu söylenir. Bu görüşe göre sıkkın ya da bitkin olduğumuzda bayağıdaki kadar derin soluk alıp vermeyiz. Bu nedenle de bedenimize daha az oksijen girer zira soluk alıp vermemiz yavaşlamıştır. Esnemek de kana daha fazla oksijen karışmasını ve kandan daha fazla karbondioksit atılmasını sağlar. Ancak bu sebebi de çürüten gidişatlar vardır. Mesela şayet bitkinlikse şahsı esneten paraşütçüler ilk sıçrama evveli neden esner? Ya da uykusu gelen birey esniyorsa bir şarkıcı konser evveli neden esner? Demek ki esnemenin sebebi netlikle bitkin, uykulu ya da sıkkın olmaktır da diyemeyiz. 

Esneme Beyin Soğutucusu Görevi Görmektedir

Yapılan yeni bir araştırmaya göre esnemenin bitkinlik ya da sıkkınlıkla bir alakası yoktur. Esnemenin nedeni beyni soğutmak ve bu biçimde beynin daha doğru çalışmasını sağlamaktır. Tıpkı bilgisayarlarda olduğu gibi beyin için de ideal bir çalışma ısısı vardır. Şayet beyin çok ısındıysa esnemek onun ferahlamasına destekçi olur. Esnemeyle birlikte kalp atış sürati ve kan akışı çoğalır, bunun neticesinde da beyne büyük ölçüde bir hava kazanç. Bu hava da o bölgedeki kanın ferahlatılmasını sağlar. 

Bu mevzuda bir hayli deney yapan Andrew Gallup, esneme sonrası insanların beyninde soğuma olduğunu kanıtlamıştır. Gallup’un çalışmalarının neticesine göre esnemeye başlamak çene ve boyun adalelerinde kasılmaya neden olur. Bunun neticesinde da surata ve kafaya giden kan ölçüyü çoğalır. Esneme ile birlikte aldığımız soluk beyindeki kanı alt doğrultulu akmaya sevk eder ve ağzımızdaki hava da bahsedilen bu akışkanları soğutma görevi görür. Başka Bir Deyişle esnemek beyindeki sıcak kanın alınıp yerine soğuk kan gelmesini sağlamaktadır. Bu da beyni soğutur. 

Ayrıca yapılan bazı deneyler neticesinde kafasına sıcak uygulanan ve burnundan soluk alması istenen bireylerde esneme çoğalırken, kafasına soğuk uygulanan bireylerde esnemenin eksildiği görülmüştür. 

Esneme Hakkında Öğrenilmesi Gerekenler

İnsanlarda esneme anne karnında başlar. Anne karnındaki bebeklerin esnemesinin akciğer ya da beyin gelişimlerine destek olduğuna inanılır.Vücuttaki ısı uykudan evvel ve sonra bir ölçü yükselmektedir. Bu ısı yükselişi de o anlardaki esnememizi açıklayabilir.Esneme ile birlikte beynin ferahlaması dikkatimizi yoğunlaştırabilmemizi sağlar.Esneme genellikle istemimiz dışında gelişir.Şayet ağzımız kapalı ise esneyemeyiz.İnsanlar dışında kedi, köpek gibi bir hayli hayvan da esnemektedir.Esneme aynı zamanda bedenin kendini soğukkanlılaştırma yollarından birisidir. Misalin bir hayli insan ehemmiyetli bir imtihan evveli esnemektedir.Esneme ile alakalı ilk çalışma 2500 sene evvel Hipokrat tarafından yapılmıştır. Hipokrat’ın yaptığı araştırma neticesine göre esnemek ateşli hastalık sonrası bedende biriken makûs havanın arınılmasına destekçi oluyordu.Esnemenin bulaşıcı tesiri en fazla aile ya da dostlar içinde görülmektedir. Duygusal bağımız olmayan bireylerden oluşan bir toplulukta ise esnemenin bulaşıcı tesiri azalmaktadır.Bazı bilim insanlarına göre stres ve endişe yaratan vaziyetlerle birlikte beynin kimyevi yapısı değişir. Bunun neticesinde ise birey basmakalıplaşma için vasati 6 saniye süresince esner.Empati kurma hüneri yüksek olan şahısların öbürlerine oranla esneyen birisinden daha fazla etkilendiği söylenir.Otistik çocukların başkalarının esnemesinden fazla etkilenmediği söylenir.Şayet başınızın sıcaklığı düşükse daha az esnersiniz. Bununla alakalı yapılan bir araştırmada, kafalarına sıcak su torbası konan kobaylar karşısındakiler esneyince %41 oranında esnerken, kafalarına soğuk su torbası konan kobaylarda bu oran %9 olmuştur. 

Kaynak:

IFL Science: Why Do We Yawn?

Independent: Why do we yawn?

Live Science: Why Do We Yawn?