Son Haberler

Lavlardan Doğan Bazalt Taşı Nedir, Nerelerde Kullanılır?

-
Eylül 17, 2022
Lavlardan Doğan Bazalt Taşı Nedir, Nerelerde Kullanılır?

Yerkürede doğal taş ailesinden ilk olarak Bazalt taşının oluştuğu hipotez ediliyor. Lavların doğadaki bir versiyonu olan Bazalt, çok işe yarıyor.

Lavlardan Doğan Bazalt Taşı Nedir, Nerelerde Kullanılır?

Yaşadığımız yerlerde sıkça kullandığımız, sık sık üzerinde gezdiğimiz, ‘altı üstü bir taş’ diyerek basıp geçtiğimiz taşların hikâyesi alakanızı sürükler mi? Hakikatinde orada bulunmaları için hiç de kolay olmayan bir sürecin izlenmesi gerekiyor. Başka Bir Deyişle bir hikâyeleri var. Her eşyanın hikâyesi gibi… Her gün bu taşla kesinlikle karşılaşıyoruz. Parklarda, bahçelerde, yollarda, kaldırımlarda… Bazalt taşını tanımaya ne dersiniz?

Volkanik hareketlerin dünyanın ekolojik balansı için hipotez edemediğimizden çok yararları var. Magmadan kopup gelen lavları yalnızca volkan patlamalarında ortaya çıkan akan korlar olarak tanıyor olabilirsiniz. Lavlar her zaman yerküreye çıkmaz. Kimileri yeraltındaki çatlaklardan bir yere kadar kazanç ve orada bir kütle oluşturur. Kimileri de çatlaklardan dışarı sızarak çıktıkları etrafta soğuyarak büzüşür, katılaşır. Magmatik bir kayaç olan bu doğal taş, volkanik patlamalar neticeyi yeryüzündeki çatlaklardan sızan lavların soğuyarak katılaşması neticeyi oluşuyor. Volkanik taşlar ailesinin gözde kardeşleri arasında bulunan Bazalt taşı, inşaat ve yapı sektörünün bırakamadığı taşlardan biri. Aynı zamanda, gabro taş ailesinin bir parçası olarak da öğrenilir. Gabro kayacı, iç ve dış püskürük olarak ikiye böler. Dış püskürük taşlarına ‘bazalt’ ismi de verilir.

Bazalt Taşının Özellikleri

Bazalt’ın özellikleri, neden bu kadar çok seçim edildiğinin de yanıtı hakikatinde. Her ünitesinde aynı özellikleri barındıran homojen bir taş olması nedeniyle düzgün hat imkânı sağlıyor. Meselesiz yüzeyler elde edilebildiği için tretuvar ve yollarda en çok seçim edilen taşlar arasında. Doğa şartlarından etkilenmeyen, sert, neredeyse hiç su emmeyen, ince taneli, yoğun yapılı, ağırlıklara karşı oldukça dayanıklı bir taş olan Bazalt taşı, doğada siyah, gri ve füme renklerinde yer alır. Eskimesi oldukça efor. Yüksek tazyike mukavemeti kullanım seçimlerini artırıyor. Kimyevi yapısı oldukça mukavemetli olmasına rağmen ince emekçilik için de uygun bir yüzeye sahip.

Siyah ve füme renklerinde bulunan Bazalt, yoğun istifler halinde, damar, akıntı veya kütle olarak yer alır. Müseddes prizmalar ve büyük kolonlar alana getirebilirler.

Bazalt’ın Kullanım Alanları Nelerdir?

Bazalt taşı, genel olarak kaldırımlarda, mıcır olarak yollarda, bahçe duvarlarında, süsleyici uygulamalarda, köprülerde, kaplamalarda, peyzaj uygulamalarında, demiryollarında, yapı malzemelerinde hammadde olarak yoğun olarak kullanılıyor.

Bazalt taşı, ‘agrega’ başka bir deyişle kum ve çakıl karışımı, kırmataş olarak da bazı beton bileşimlerinde yer alabiliyor. Bu bileşimler, yoğun mineral yapısı nedeniyle seramik yapımında, sırça sanayisinde faal olarak hammadde kullanılıyor. Mineral tabanlı izolasyon sistemlerinin imalinde de bu bileşim seçim edilir. Isı depolama sistemlerinde de Bazalt, hammadde olarak oldukça ekonomik ve pratik çözümler sunuyor. Muhtelif kaplama uygulamalarında kullanılan taşyünü malzemesin yapımında Bazalt’tan yararlanılıyor. Taşyünü; ısı ve ses izolasyonları, eko tertip etme harekâtları ve yangın güvenlik sistemlerinde şilte, levha, boru ve dökme olarak kullanılan bir yapı malzemesi.

Bazalt taşının kullanım alanları genişliyor. Yapı ve dekor sektörünün ilk başlarda düşündüğü bu doğal taş, heykeltıraşların da seçimleri arasında. Bazalt’tan armağanlık eşya olarak biblolar, heykelcikler üretilebiliyor.

Bazalt Taşı Cinsleri Nelerdir, Nerelerde Kullanılır?

Bazalt taşı yapı sektörü için plak, bordür, küp, oluk, patlatma, parke, dolomit ve mıcır cinslerinde üretilebiliyor. Bazalt cinslerinin kullanım alanları da çok değişik. Kimilerini duvarlarda, kimilerini yollarda, kimilerini da bir şöminenin kenarında görebilirsiniz. Yollarda mıcır olabilen Bazalt’a dolomit taş olarak peyzajlarda veya dev bir suni çiçeğin saksısında tesadüfebilirsiniz.

Bazalt cinslerinin genel olarak kullanıldığı alanlar şöyle:

Bazalt plak taşı; doğada plak halinde bulunuyor. Kanalizasyon, telefon, su ve elektrik sistemleri altyapılarında kullanılabiliyor. İç ve dış mekân kaplamalarında, yollarda ve otoparklarda oldukça sık tesadüfülen bir Bazalt cinsi olan plak taş kendi arasında mucartalı, çiğ, cilalı, kum patinato ve fırçalı ifadeleri ile deyim edilen muhtelif boy ve boyutlarda üretilebiliyor.

Bazalt küp taşı; değişik ebatlarda kesilebildiği için oldukça kullanışlı bir yapı taşı. Süsleyici harekâtlarda en çok seçim edilen taşlar arasında. Sıcak ve soğuk hava civarlarına geçimli olduğu için binaların içlerinde ve dışlarında rahatlıkla uygulanabiliyor. Bahçe ve peyzaj uygulamalarında sık tesadüftüğümüz Bazalt küp taş, tabanlarda, kaldırımlarda da dikkat toplayan bir cinstir.

Bazalt bordür taşı; Bazalt ailesinin ehemmiyetli bir parçası. Büyük kolonlar halinde ve müseddes prizma biçimindedir. Kenar taşı olarak seçim edilir. Bazalt plak taşlarının döşemelerinin sağlamlaştırılması için kullanılır. Bazalt bordürlere uygulanacak mekân veya alanlara göre kesim operasyonu uygulanabilir. Kesme ve kırma bordür taşları olarak ikiye böler. Kesme bordürler, yol kenarlarında ve yol bölme harekâtlarında; kırma bordürler ise, bahçe ve peyzaj uygulamalarında; patika ve yürüme yollarında kullanılan taş cinsleridir.

Bazalt patlatma taşı; süsleyici uygulamalarında sık tesadüftüğümüz bir taş cinsi. Lokantalarda, kafelerde, konutlarda bu taşlarla döşenmiş süsleyici bir alan görmek olası. Karışık gibi görünen estetik bir dekor imkânı sağlar. Tarihi dekorları anımsayan çağdaş bir havası vardır. Bakım ve boya gerektirmediğinden özellikle iç mekânlarda sık sık karşılaşmaya başladığımız Bazalt patlatma taşlarına olan alaka her geçen gün çoğalıyor.

Bazalt oluk taşı; yağmur ve ağ sularının taşınması için seçim edilen bir cins. Bazalt’ın su geçirmez özelliğinden yararlanmak üzere üretilen oluk taşları, yol ve kaldırım kenarlarında yoğun olarak kullanılıyor. Bazı su ağlarında da seçim edilebiliyor.

Bunlar dışında Bazalt’ın patineli, kumlanmış, silimli, yakılmış, honlu, patinotolu ifadeleri ile deyim edilen uygulamaları da vardır.

Bazalt Taşları Hangi Ülkelerde Üretilir?

Bazalt taşı, dünyada binlerce kilometrekarelik alanı kaplar. Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülkede üretiliyor. En çok üretildiği ülkeler; İngiltere, İtalya, Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan’dır. Bu ülkelerin rakamını artırmak olası.

Türkiye’de de oldukça fazla Bazalt yapım sahası bulunmaktadır. Bin 500 ortamında Bazalt firma ruhsatı bulunan Türkiye’de ağırlıklı olarak İç Anadolu Bölgesi’nde Bazalt madenlerine tesadüfülür. En fazla Bazalt firması Ankara ve ortamında yer alıyor.

Türkiye’de Bazalt üretilen şehirler şunlardır:

Adana, Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Amasya, Ankara, Antalya, Ardahan, Artvin, Aydın, Balıkesir, Batman, Bingöl, Bitlis, Bolu, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Diyarbakır, Düzce, Edirne, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hatay, Iğdır, Isparta, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Kilis, Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Muş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Osmaniye, Rize, Sakarya, Samsun, Siirt, Sinop, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Tunceli, Uşak, Van, Yalova, Yozgat, Zonguldak.

Bazalt taşının ülke ekonomisine de katkıları var. Giderek artan bir alakaya sahip Bazalt, birçok ülkede de yapı malzemesi olarak kullanılıyor. Bu nedenle ihraç mahsulü olarak da ekonomiye katkı sağlıyor.


Bazalt Taşının Tarihi

Doğal taşların yaradılış süreci kısaca şöyledir; atomlardan elementler, elementlerden mineraller, minerallerden de doğal taşlar oluşur. Bu nedenle doğal taşlar, üzerinde barındırdığı mineraller ve fosillerden yol çıkılarak bulunduğu etrafın tarihi ve macerayı hakkında da bilgiler verir.

Bu kadar çok işe yarayan Bazalt taşının asil bir tarihi var. Yerkabuğunda ilk olarak Bazalt taşının alana geldiği hipotez ediliyor. Bazalt taşının Roma, Bizans, Hititler ve Selçuklular yarıyıllarında kullanıldığı öğreniliyor. Gelecekte bugünlerin doğal taş tarihini yazacak olan tarihçiler de sanırım, “Bazalt taşı 2000’li senelerde hemen hemen alanda yapı malzemesi olarak kullanılmıştır.” ifadesine yer verecektir.