Son Haberler

Kuru Temizleme Nasıl Yapılır?

-
Eylül 11, 2022
Kuru Temizleme Nasıl Yapılır?

Kuru Temizleme Nasıl Yapılır?

Kuru arınmacıya gittiniz, eşyalarınızı teslim ettiniz ve oradan ufaladınız. Geri döndüğünüzde en hoşlandığınız gömleğiniz, kirinden kurtulmuş ve yine pak olmuştu. Faturanızı ödeyerek oradan ufaladınız. Peki, merak ediyor musunuz kuru arınmada neler oldu? Gömleğiniz hangi safhalardan geçti?

Kuru arınma ile alakalı tüm detayları bilmek için yazımızın devamını okuyun.

Kuru Arınma Nedir?

Elbiselerimizin ya da tekstil ürünlerimizin üzerinde bulunan kirler ya da lekeleri, özel kimyevi ilaçlarla ve buğulu yöntemlerle arınan tesirli operasyona ‘kuru arınma’ diyoruz. Kuru arınmaya ‘kuru’ denmesinin ana sebebi ise, operasyonlar sırasında kullanılan kimyevilerin içeriğinde hiç su olmamasındandır. Hatta kullanılan kimyeviler kumaşa su gibi tesir eder. Kuru arınmayı paklik alternatifleri arasında ‘tesirli’ yapan ve ön tasarıya çıkaran özellik ise suyun eritemediği yağ ve lekeleri, basitlikle eritebilmesidir. Profesyonel arınma alternatifleri üç kola dağılır: Kuru Arınma, Sulu Devireme, Çamaşırhane Yıkaması.

Daha genel bir anlamda aktarırsak; gerçeğinde kuru arınmacılar, ürünleri arınmanın yanı gizeme boyama ve kolalama ve ütüleme operasyonlarını da gerçekleştirirler.

Kuru Arınmanın Olmazsa Olmazı…

Kuru arınmanın en temel malzemesi solventtir. Solvent, organik bir çözücüdür. Bu tip organik çözücüler genelde renksizdir, transparandır ve kendine has bir kokusu vardır. Organik çözücüler, kuru arınma ilacı, kir çıkarıcı ve deterjan olarak kullanılabilir.

Solventler, sanayinin birbirinden değişik sektörlerinde hem paklik hem de yağ çözücü olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Solventler; halojenli ve halojensiz olmak üzere ikiye dağılır. Solventlerin içeriğinde bulunan kimyevilere göre riskli madde neticesinde de riskli atık özelliği taşırlar. Solventler, solunum, yutma ve ten yoluyla bedenimizle temas ederse sağlık meselelerine sebebiyet verebilir.

Geçmişten Günümüze Kuru Arınma

Kuru arınmanın acayip bir rastla neticeyi ortaya çıktığını öğreniyor muydunuz? Her ne kadar bu hadise bir şehir efsanesi gibi kulaktan kulağa dağılmış olsa da, kuru arınmanın nasıl doğduğuna dair bizlere fikir vermektedir.

Jolly Belin adlı Fransız bir kadın; aynı zamanda kendisi o yarıyıllar, French Dye Work’şan da sahibesi, bir gün kirli kıyafetinin üzerine gaz lambasından damlayan yağ ile bir aydınlanma yaşar. Kazara gaz lambasını kıyafetin üzerine düşüren hizmetçisi, Jolly Belin’e bir fikir vermiştir gerçeğinde: Gaz yağı dökülen yerler, buğulaşma sağlayarak kirleri arınıyordu. Bu vakanın sonrasında, Belin tarihin ilk kuru arınma mağazasını açmıştır. Paris’te hizmete açılan mağaza; 1840 senesinde, başlangıç olarak gazyağı ve kerosen kullanarak faaliyetlerine başlamıştır Kerosen, sanayide kullanılan bir petrol çeşididir. Millet dilinde gazyağı diye geçen maddenin daha gelişmiş ve içerik olarak süzülmüş halidir.

“Antik çağlara kadar uzanıyor”

Gerçeğinde kuru arınmanın tarihi tekstilin doğuşuna, hatta antik çağlara kadar uzanmaktadır. Daha ilkel yöntemlerle büyüyen kuru arınma, o yarıyıllar küllü su, killi balçık, amonyakla yağ sökmek emeliyle yapılırken daha sonra; benzen ve benzin alt yapılı akışkanlarla yapılmaya başlandı. Fakat benzin ve türevleri oldukça riskli, yanıcı tesirler barındırıyordu. Kuru arınmacılık, arınma operasyonlarına solventler girinceye kadar can güvenliğini tehlikeye atan bir iş olarak kabul edilirdi. Benzinden sonra sıfır derece gibi düşük sıcaklıklarda parlamayan maddelerden, terebentin kuru arınmada kullanılmaya başlandı. Terebentinin parlama noktası 38 derece olduğu için benzine göre çok daha güvenlikli bir malzeme olduğunu söyleyebiliriz. Elbette, teknolojinin ilerlemesi, imkânların artmasıyla kuru arınma iyice yaygınlaştı ve artık yanıcı olmayan maddelere lüzum dinlendi. 1930 yılına gelindiğinde percholoroethylene’nin sentetik solvent yanıcı olmayan özelliği nedeniyle, seçim edilmeye başlamasından sonra kuru arınmacılık dünyasına artık ‘solventler’ dâhil olmuştur. Günümüzde tüm dünyada kuru arınma operasyonları solventle yapılmaktadır.

Su kapsamayan solventler, elbiselere uygulandıktan sonra yoğun sıcaklık verilir ve yüzeyin üzerine temizletilir. Bu sayede kumaşlar arınma aygıtından yüzde 100 kurumuş olarak çıkarlar. Kuru arınma da ismini bütün olarak bu operasyon nedeniyle almaktadır. Kuru arınmada kullanılan solvent ürünlerin üzerinde bulunan arınma işaretleri –P harfi ile belirtilir. Bunun anlamı kısaca perk; başka bir deyişle percholoroethylene’dir.

Kuru Arınmanın Avantajları

Kuru arınmanın en temel özelliği, normal arınma ile eskiyebilen kumaşları hasar vermeden temizleyebilmesidir.Bizler, kendi günlük hayatımızda lekelerle gayret ederken çözücü olarak sudan faydalanırız. Daha tesirli olması için suya deterjanlar, sabunlar da eşlik edebilir. Fakat mevzu daha güç kumaş cinslerine; misalin yünlülere geldiğinde su tesirli olmayabilir. Elbiseler, kuru arınmada su yerine solventle çözülürler.Bunun dışında çözücülerin bulaşmaması, havayı lekelememesi ve yine kullanılabilmesi için her seferinde tek bir yerde bir araya gelir. Bu yöntem sayesinde arınılan elbiseler, kumaşlar ütülendiklerinde ilk alındıkları günkü gibi pak olurlar.Zaman içerisinde kumaşların içine kalıcı olarak yerleşen bazı lekeler vardır. Bunların da normal arınma yöntemiyle çıkarılması bir hayli güçtür. Kuru arınmanın her türlü lekeyi ve pisliği kumaş dokusundan çıkarabilmesi, en ehemmiyetli farklarından biridir. Sık kuru arınmanın kumaşlara hasar vereceğini düşünen fikirler olsa da, aksine kuru arınma, ne kadar sık yinelenirse yinelensin; kıyafetleri yıpratmaz.Doğal elyaflar yün ve ipek, vb. sentetik elyaflar ve astarlı elbiseler konutta yaptığımız paklikte hem çok iyi seviyede arınılmayabilir hem de kumaşın sürükleme – sarkma – deforme olma ve renk solması gibi meselelere maruz kalma olasılığı vardır. Kuru arınmada bu tip meseleler yaşanmayacaktır. 

Kuru Arınma İşleminin Basamakları

Kir çıkarmada öğrenilen en ehemmiyetli kural, ‘kire zamanında müdahale’ edilmesi lüzumluluğudur. Kuru arınmada da en ehemmiyetli evre, kirin hemen kuru arınma için gereken şirketlere götürülmesidir. Bunu yapmak yerine, konutta suyla çıkarmaya çalışmak; ya da meçhul kaynaklarca öneri edilen karışımlar hazırlayarak kirin üzerine uygulamak, bazı gidişatlarda işe yarasa dahi bazen de hüsranla sonuçlanabilir.

Şimdi gelin, kuru arınmanın üretim düzeylerine bir göz atalım…

Bir kuru arınma şirketine teslim edilen ürün, öncelikle hakimiyet edilir. İçinde şahsi rastgele bir eşya olmadığından emin olmak için ceplerine bakılır, arınma direktifi incelenir.

Sonraki evrede ürünler çeşitlerine, renklerine, cinslerine ve öbür ayrıntılarına göre gruplandırılır.

Elbiseler, kuru arınma cihazına atılmadan evvel mevzubahisi kirin üzerine kir çözücü madde dökülerek, kirin yumuşaması hedeflenir. Buna ‘ön kir çıkarma’ harekâtı denmektedir. Bazen bu evrede dahi kirler tamamen çıkabilir. Ancak yeniden de hakikat emel, kıyafetleri kuru arınma cihazına hazırlamaktır.

Kumaşlar cihaza atılmadan evvel son kere yeniden araştırılırlar. Var olan astar, çıtçıt, düğme veya kumaş üzerine bulunan süslemelerden parçalaması gerekenler dağılır ya da geçici olarak sökülür.

Daha sonra elbiseler, çamaşır cihazı ve kurutma cihazının sentezine eş bir makine olan ‘kuru arınma cihazı’ ne yüklenir. Elbette elbiselerin devireme direktiflerine uygun olarak operasyon yapılır. Bundan sonrasında kumaşa yine bir çözelti uygulanır. Kumaş bu biçimde bir müddet bekletilir. Kuru arınma cihazının en ehemmiyetli özelliği kumaşa yüksek ısı uygulayarak, çözeltinin kurumasını sağlamaktır. Bu sayede çözelti, kumaşın üzerinden buğulaşıp kiri komple çıkartır. Yukarıyada da belirttiğimiz gibi buğulaşan çözelti daha sonra kullanılmak üzere başka bir yerde bir araya gelir.

En son evrede ise kıyafetleri havalandırma harekâtı asıllaşır. Aygıttan tamamen arınılmış ve kurumuş olarak çıkan elbiseler ütülenme aşamasına sevk edilecektir. Burada yeniden ütülenmeden evvel elbiseler çeşitlerine ve cinslerine dağılır. Ütülenme sonrasında ambalajlanan ürünler teslime hazır haldedir.

Konutunuzda Kendi Kuru Arınma Yönteminizi Uygulamak Nasıl Olur?

Kuru arınmalar çok tesirli ve pratik yöntemler olsalar da bütçenizi zorlayabilir ya da başka nedenlerden dolayı size uygun olmayabilir.

Böyle bir gidişatta, konutunuzda kendi kuru arınmanızı yapmaya ne dersiniz?

Elbiseleri Hazırlamak

Öncelikle kıyafetlerinizin kuru arınmaya uygun olup olmadığını bilin. Yaftaların üzerinde kıyafetlerinizin kumaş türüne dair devireme direktifini açıklayan bilgilere erişebilirsiniz. Çoğunlukla tekstil ürünleri çamaşır cihazında yıkanmaya uygundur. Kuru arınmaya uygun olmayan kumaşları eleyin. Misalin; ten, süet ve kürk tipi kıyafetleriniz konutta kuru arınılmaya uygun değildirler.

Daha sonra elbisenizin ne kadar kirlendiğini, kirin ne cinste olduğunu, çok derinlere işleyip işlemediğini hakimiyet edin. Şayet hafif bir kir varsa ya da birkaç kir, devam edebilirsiniz. Ancak elbisenizin büyük bir kısmı kirletilmişse, profesyonel bir kuru arınmacıya teslim etmek daha manalı olacaktır.

Kirleri Rahatlatmak

Kuru arınma işleminden evvel kesinlikle kirleri önden rahatlatmak için uygun bir çözücü kullanın. Kirin türüne ve kumaşınızın tipine göre, hangi kir çıkarıcı uygunsa, onunla kirli kısmı gevşetin. Kir çıkarıcıyı yalnızca kirin üzerine kullanmanız gerekiyor. Ayrıca ten, süet ya da kürklü kıyafetlerinize bu yöntemi uygulamamalısınız.

Kuru Arınma Torbası

Sıradaki evrede kıyafetinizi veya tekstil ürününüzü kuru arınma torbasına yerleştirmek var. Aynı torbaya 3 ya da 4 parça ürün sığabilir. Fakat eş renklerde olmasına kesinlikle dikkat etmelisiniz. Ayrıca torbanın içinde yığıntı oluşmamasına ve eşyaların ağırlığına da dikkat etmelisiniz. Kuru arınma torbasını tıka basa doldurmamanız çok önemlidir.

Daha sonra torbayı kurutma cihazına en fazla 30 dakika çalışacak biçimde yerleştirin. Kıyafetiniz aygıtta ne kadar uzun kalırsa daha fazla kırışır.

Olumlu Netice

Sürenin sonunda kıyafetinizi hemen asın ve şayet netice sizi tatmin ettiyse, dikkatli bir şekilde dolaba kaldırın.

Olumsuz Netice

Giysilerinizden çıkmayan kirler varsa ve daha profesyonel bir görüntü olsun istiyorsanız, ütülemeyi deneyin. Profesyonel kuru arınıcılar, kimyevilerle çalıştıkları için elbiseler daha hatasız olabilirler. Konutunuzda ütüleme doğru biçimde yapılırsa, kıyafetleriniz iyi görünecektir.

Şayet hala kir varsa yine kir çıkarıcıyı kullanın. Ardından kıyafetinizi ütüleyin. Bu esnada ütünüzün ısı ayarını kumaşın özelliğini göz önünde bulundurarak yapmalısınız. Netlikle su serpiştirmeyin ama kir çıkarıcıdan çok az ölçüde kullanabilirsiniz.

En son evrede ise ütünüzün buğu püskürten kısmıyla kirli bölgeye buğu verebilirsiniz.