Son Haberler

Köpeklerde Kızgınlık ve Hamilelik Süreçleri

-
Eylül 16, 2022
Köpeklerde Kızgınlık ve Hamilelik Süreçleri

Köpeklerde Kızgınlık ve Hamilelik Süreçleri

Sabah akşam caddelerde gezdiğiniz, attığınız her oyuncağı salyalarını akıta akıta size geri getiren, kapıdan içeriye girdiğinizi gördüğü anda keyiften ne yapacağını donakalan ve bir ödül kemiği için istediğiniz her şeyi yaptırabileceğiniz küçük arkadaşınız şu gizemeler azıcık değişik davranıyor olabilir. Daha evvel hiç görmediğiniz bir ruh hali içerisindeyse bunun apaçık bir nedeni olabilir, o artık gelişiyor ve asabilik yarıyılında!

Asabilik/kızan yarıyılı nedir?

Asabilik elbette köpeğinizin içerisinde bulunduğu ruh halini anlatan bir kelime değildir. Tamamen köpeğinizin cinsel isteklerinin başladığı, faize döngülerinin doğurganlık düzeyine geldiği, bununla alakalı tutumlarda bulunduğu yarıyılı anlatmak için kullanılan bir deyimdir.

Dişi köpeklerde asabilik yarıyılı ne zaman başlar ve ne kadar sürer?

Köpekler kedilerin aksine daha uzun periyodlarda asabilik yarıyılına girerler. Dişi köpekler vasati olarak 6 ayda bir veya 8 ayda bir asabilik yarıyılına girerler ve bu yarıyıl takribî olarak 3 hafta devam ettir. Irklara göre değişmekle beraber çoğu ırkta dişi köpekler vasati olarak 6 aylık olduklarında ilk asabilik yarıyılına girdiklerini görebilirsiniz. Bazı ırklarda bu yarıyıl 6 ayı bir vakit geçtikten sonra da gözlemlenebilir. Bu gecikme bir problemin işaretçisi değildir.

Erkek köpeklerde asabilik yarıyılı ne zaman başlar ve ne kadar sürer?

Erkek köpekler de tıpkı dişi köpekler gibi vasati olarak 6. Aylarından itibaren asabilik yarıyılına girerler. Irklarına bağlı olarak bu süreç birkaç ay daha ileriye atabilir. Dişi köpeklerin asabilik bulguları genellikle ilkbahar ve güz mevsimlerinde ortaya çıkmaktadır. Ancak muhtelif etrafsal etkenler nedeniyle köpeklerin asabilik yarıyıllarında kumpassızlıklar alana gelebilir ve bahsettiğimiz mevsimlerden tamamen bağımsız yarıyıllarda da agresifliğe girebilirler.

Dişi köpeklerde asabilik bulguları nelerdir?

Dişi köpeklerde asabilik yarıyılının en apaçık özelliklerinden biri köpeğin aksi ve sıkıntılı tutumlarıdır. Aşina olmadığınız eksantrik hareketler yapabilir, her zaman sevinçle uyduğu emirlerinize ve komutlarınıza uymayabilir. Köpeğinizi dışarıya çıkardığınızda ona çok yakın bir mesafede erkek köpeklerin kendisine yanaşmasına izin verecektir. Bu da sizin açınızdan istenmeyen bir alaka sürecini başlatabilir ancak köpeğiniz için oldukça natürel bir süreçtir. Dolayısıyla dişi köpeğinizi dışarıya çıkardığınızda kesinlikle sizin hakimiyetinizde olmasına ve tasmasız çıkmamasına özen göstermelisiniz. Ayrıca vajinalarında bir ölçü kanama da gözlemlenebilir. Dişi köpekler fazla ölçüde kan üretmediği için şayet minik ırklardan birine ait bir köpeğe sahipseniz bu kanamayı fark etmeyebilirsiniz. Köpeğinizin sık idrara çıkması da asabilik bulguları arasındadır.

Dişi köpeklerde asabilik yarıyılı siklusu hangi evrelerden oluşur?

Asabilik evveli yarıyıl 

Bu yarıyıl proöstrus yarıyılı olarak adlandırılır. Bu yarıyıl vasati olarak 9 gün devam ettir ancak bazı ırklarda 17 güne kadar devam ettiği görülmektedir. Bu yarıyıl evvelinde dişi köpek erkek köpekleri gözle görülür bir şekilde yalanlar ve yanına yanaşmalarını istemez. Karşı türü ısırabilir, hücuma hazırlanmıyormuş gibi dişlerini gösterebilir ya da kaçarken kuyruğunu arka bacaklarının arasına sıkıştırabilir. Asabilik yanaştıkça bu asabi davranışları eksilir, erkek köpeklerin ona yanaştığında verdiği tepkiler giderek yumuşar ancak yeniden de erkek ona doğru atak yaptığında bundan korunmak için oturur veya karnının üzerine uyur. Vulva faize uzvunun dış kısmı ödem nedeniyle oldukça kabarık bir haldedir.

Asabilik yarıyılı 

Bu yarıyıl östrus yarıyılı olarak adlandırılır. Dişi köpeklerin karşı türle çiftleşmeyi kabul ettikleri yarıyıldır. Karşı türü gördüklerinde bedenlerinin arka tarafını alçaltır ve erkek köpeğe destek vermek için arka bacaklarını gerginleştirir. Vulva ödemi atarak gevşek bir hale kazanç ancak bu hafifleme çiftleşme esnasında olması gereken kenetlenme için bir mani kalitesinde değildir.

Asabilik sonrası yarıyıl 

Bu yarıyıl diöstrus yarıyılı olarak adlandırılır. Bu yarıyılda dişinin vajinal akıntısındaki uyaranların erkek köpek üzerindeki tesiri giderek eksilir ve biter. Erkek ne kadar gayret gösterirse göstersin dişi karşılık vermez. Bunun sonunda da erkek köpek uğraşmaktan usanır ve dişiyi vazgeçer. Diöstrus yarıyılı vasati 50 gün ile 80 gün arasında devam eder. Dişi köpeklerde görünen palavracı hamilelik meseleyi de bu yarıyılda yaşanmaktadır.

Uysallık yarıyılı 

Bu yarıyıl anöstrus yarıyılı olarak adlandırılır. Rastgele bir bulgu gözlemlenmez. Genital uzuvlar anöstrus yarıyılında kendini dinlenmeye alırlar.

Erkek köpeklerde asabilik bulguları nelerdir?

Erkek köpekler asabilik yarıyılına girdiklerinde zati oyuncu olan hallerine daha değişik oyunlar ve numaralar ilaveler. Değişik köpekler ile bir araya geldiklerinde birbirlerini bu oyuna katıp birbirlerinin üstlerine atlayıp bel bölgelerine tutunarak üstlerine binmeye çalışabilirler. Bu gibi gidişatlarda köpeğinizi sosyal etraflardan uzaklaştırmamalı ve onun oyunlarına mani olmamalısınız. Aksi takdirde yasaklanan tavırları için ciddi meseleler ortaya çıkabilir. Kendi türleri yerine insanlarla oynamaya ve cinsel isteklerini insanların üzerinde tatmin etmeye çalışabilirler. Köpeklerin asabilik yarıyıllarında insanların bacaklarına sarılmaları ve sürtünmelerinin nedeni buna dayanır.

Köpeklerde Çiftleşme

Dişi köpeklerin çiftleştirilmesi için asabilik yarıyılına girmesi yeterli değildir. Yapılan araştırmalarda ilk agresifliğe girdiği yarıyılda başka bir deyişle vasati 6 aylıkken çiftleştirilen dişi köpeklerin gelişiminin yavaşladığı/durduğu görülmüştür. Bu nedenle dişi bir köpeğin çiftleşmesi için gelişimlerini bitirmeleri beklenmelidir. Bu da vasati 1.5 yaşına denk kazanç.

Erkek köpekler çiftleşme için genellikle her gün hazırdır. Dişi köpeklerin çiftleşmek için en uygun zamanı kanama bittikten sonraki yarıyıldır çünkü dişi köpek kanaması olduğu esnada çiftleşmek istemez. Bu yarıyıl da vasati olarak agresifliğin 9. Gününde başlar. En uygun günler agresifliğin 8. Ve 15. Günleri arasındaki periyodik olarak takip edilecek tek sayılı ya da çift sayılı günlerdir.

Çiftleşme esnasında yaşanan kenetlenme meseleyi vasati 45 dakika sürebilir. Bu süreçte rastgele bir müdahalede bulunmamak gerekir.

Köpeklerde gebelik ne zaman anlaşılır?

Köpeklerde hamilelik çiftleşmeden takribî bir ay sonra anlaşılır. Ancak baytar doktorlar çiftleşme sonrası takribî 21. günde bir kan testi yaparak hamilelikte ortaya çıkan bir hormon sayesinde bunu tespit edebilirler. Bu yarıyılda ultrason ile görüntüleme de yapılabilir. Bu test hamileliğin olup olmadığını tanımlar ancak yavru sayısı hakkında bir bilgi veremez.

Köpeklerde gebelik bulguları nelerdir?

Çiftleşme sonrası ilk bulgular vasati 1 ay sonra ortaya çıkmaktadır. Bu bulgular köpeğinizin meme uçlarındaki şişliklerle başlar. Aynı zamanda vajinal bir akıntı da mevzubahisi olabilir. 
Bu bulgulardan vasati 20 gün sonra da köpeğinizin artan kilosundan ve karnındaki şişlikten gebelik bulgularını gözlemleyebilirsiniz. 
Bunun bütün tersi olarak da bazı köpeklerde iştahta apaçık bir eksilme ve bunalım bulguları gözlemlenebilir. 
Köpekler hamilelik süresi süresince ciddi anlamda kilo alırlar. Kilo alma oranı vasati olarak %25’e kadar çıkabilir.  
Hamile köpekler sürelerinin çoğunu yatarak ve dinlenerek geçirirler. 
Köpeklerin hamilelik yarıyılı vasati olarak 63 gün sürer. Zaman zaman 56 günde sonlanan ya da 70 güne uzayan hamilelikler de gözlemlenmiştir.  
Yavru sayısını bilmek için en uygun günler 49 ve 50. günlerdir. Bu günlerde baytar doktorunuz röntgen desteğiyle yavru sayısını görüntüleyebilir ancak bu röntgen uygulaması yavruların gelişimini negatif olarak etkilediği için çok fazla önerilmemektedir.  
Doğum takribîce anne daha gergin ve sıkıntılı bir ruh hali içerisine girebilir.  

Son olarak doğumdan birkaç gün evvel köpeğiniz yemek yemeyi yalanlayabilir ve doğum yapmayı tasarladığı alanda daha çok zaman geçirerek kendine doğum için uygun bir civar yaratmaya çalışabilir. Doğum başlamadan kısa bir vakit evvel de beden sıcaklığında düşüş gözlemlenebilir.