Son Haberler

Kaymakamın Görevleri Nelerdir?

-
Eylül 11, 2022
Kaymakamın Görevleri Nelerdir?

Kaymakamlar valilere eş biçimde görevlendirilen valilerin sahip oldukları şehir bazındaki yetkileri ilçe bazında bünyelerinde bulunduran makamlardır. Kaymakam görevlerini yerine getirirken, hudutları içerisinde bulunduğu şehrin valisinin teftişi altındadır.

Kaymakamların görev ve yetkilerine bakmadan evvel ilçelerin özelliklerine bakmak gerekirse ilçeler, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk senelerinde hali hazırda Kaza’lar olarak da öğrenilen ve şehirleri oluşturan mesken yerleridir. Her bir şehri oluşturan birden fazla ilçe mevcuttur ve her şehrin sahip olduğu bir de merkez ilçesi vardır. Megakent Belediye’lerine sahip olan şehirlerin birden fazla merkez ilçesi vardır. İlçelerde valilerin yerine getirdikleri sorgulama ve idareme görevlerini merkez ilçelerde şehrin valisi yerine getirmektedir. İlçelerin kurulması, kaldırılması ve idarenmesi de şehirler gibi kanun ve anayasalarla reelleştirilmektedir. 

Türkiye hudutları içerisinde 2013 yılı haysiyeti ile 957 ilçenin bulunduğu öğrenilmektedir. Ülkemizde en çok ilçeye sahip olan Şehir 39 ilçesi ile İstanbul ve en az ilçeye sahip olan şehir ise 3 ilçesi ile Bayburt olarak kayıtlara geçmiştir. Popülasyon bakımından en minik ilçenin Kırklareli şehrine bağlı Kofçaz ilçesi olduğu öğrenilirken, popülasyon olarak en büyük ilçe de Ankara şehri hudutlarında bulunan Çankaya ilçesidir. Yüzölçümü bakımından sıralandığında Türkiye hudutları içerisindeki en büyük ilçe ise Şanlıurfa şehrinin Siverek ilçesidir. 

Coğrafi konum bakımından en doğu, en batı, en kuzey ve en güneyde bulunan ilçelerimiz şu biçimde tanımlanmıştır:

Türkiye’nin en kuzeyinde bulunan ilçe; Kofçaz, Kırklareli
Türkiye’nin en güneyinde bulunan ilçe; Yayladağı, Hatay
Türkiye’nin en batısında bulunan ilçe; Gökçeada, Çanakkale
Türkiye’nin en doğusunda bulunan ilçe; Aralık, Iğdır

Kaymakamların Atanması

Kaymakamların görevlerine getirilmesi ve atamayı harekâtı İçişleri Bakanlığı Müdürler Encümeninin intihabı ve bakanın tasvibi üzerine ortak karar sonucu ile Cumhurbaşkanının tasdiki ile kesin olarak hakikatleşir. Bir bireyin kaymakamlığa vekalet edebilmesi için mülki yönet amirliği hizmetleri sınıfından olması koşulu aranır.

Kaymakamların Yasalar ile Tanımlanmış Görev ve Yetkileri

Kaymakamın görev ve yetkileri Şehir Yöneti Kanunu’nun 5442 rakamlı ve 27 – 40. maddeleri ile açıklanmaktadır. Bu maddelere göre kaymakam ilçe genel yönetinin başı ve merciidir. Başı olduğu ilçede hükümeti temsil eder ve bu görevine bağlı olarak ilçenin genel yönetinden mesuldür. Bakanlıkların kuruluş kanunlarına göre ilçede zorunlu gördüğü kadar teşkilat kurabilir ve bu teşkilatların her biri kaymakamın emri altında hizmet verir.

İlçedeki genel yönet teşkilatının başında bulunanlar ilçe yönet şube başkanlarıdır ve başkanların altında da ilçenin ikinci dereceden memurları görevlerini sürdürürler.

Kaymakam, kanun, anayasa idaremelik ve Hükümet kararlarının neşir ve duyurusunu, uygulanmasını yerine getirir. Kaymakamlar aynı zamanda valilerin direktif verdikleri emir ve yetkileri de yerine getirmek ile mükelleftirler. İlçeye ait yapılması gereken tam görev ve yetkileri valiler direk olarak kaymakamlara yazarlar. Kaymakamlar ise bağlı bulundukları şehrin valileri ile muhaberede bulunma hakkına sahiptirler. Fantastik gidişatlarda kaymakamların direk İçişleri Bakanlığı ya da Bakanlıklarla muhabere etme hakları vardır. Ancak bu muhabereleri bağlı bulundukları valiliklere bildirme zorunlukları vardır.

Kaymakamlıklar daire ve müesseseler dışında kalan tam öteki Devlet daire ve kurumlarını, firmalarını, özel iş yerlerini, özel yönet, belediye ve köy yönetleriyle bunlara bağlı tekmil müessesleri sorgulama ve denetim etme görevine sahiptirler. Kaymakamlar bu sorgulama ve denetimleri bizzat yapabilecekleri gibi yönet şube başkanları ya da validen isteyecekleri Bakanlık ya da tüzel karakteri bulunan genel müdürlük müfettişleri aracılığı ile yapabilirler.

Ortaokul ya da bu derecedeki eğitim yerlerinin sorgulanması da kaymakam tarafından bizzat ya da yukarıyada açıklandığı biçimde yapılmaktadır. 

“Bir ilçenin genel yönet ve gidişatını tertip etmek ve sorgulamak kaymakamların görevleridir.”

Bir ilçede çalışan memurların çalışmalarının sorgulanması ve himaye altında bulundurulması kaymakam tarafından yapılmaktadır. Bu sorgulamalar sırasında ikinci derecedeki memurlar ve genel ve özel kolluk amir ve memurları kaymakam tarafından Memurin Kanunundaki usule göre korunması alındıktan sonra uyarma ya da kınama cezalarına tabi yakalanabilirlerse bu cezalar bildiri tarihi haysiyeti ile ismi geçen memurun siciline işlenmektedir. Kaymakamların daha ağır cezalar için ise yalnızca öneri ve arzda bulunma hakları vardır. Aynı şeklide kaymakamların ilçe memurlarına takdirname vermesi de mümkündür.

Milletin askerlik muameleleri için yaptıkları başvuru ve şikayetlerinin kabulü kaymakamlarca yapılır. Bu başvurular askerlik şubelerine ya da dairelerine yapılır. Yapılan başvuru neticeyi kaymakamdan alınan cevap yeterli olmadığı hallerde bu gidişatın valiye bildirilmesi de mümkündür.

İlçe hudutları içerisinde bulunan genel ve özel kolluk güçlerinin amiri olan kaymakam bu görevinde kabahat işlenmesinin önüne geçmek, kamu kumpas ve güvenini sağlamak ve bunları sağlayabilmek için zorunlu ihtiyatları almak ile mükelleftir. Bu görev çerçevesinde valinin tasvibi ile ilçe genel ve özel kolluk güçlerinin yerlerini geçici ya da aralıksız olarak değiştirebilir.

Kaymakam, ülkenin hudut ve kıyı güvenliğini alakalı kararlara göre sağlamakla mükelleftir. İlçenin gidişatlarını sunulması ve hakkında görüşünün alınması için Kaymakamlar senede en az bir defa valiler ile buluşmaya girerler.

Vali ve kaymakam arasındaki ilişkinin açıklandığı Şehir Yöneti Kanunun 5. 18. ve 22. Maddeleri şu biçimdedir:

Madde 5 – Şehirlerde, valilerin atama ve tespit ettiği işlerde takviyeciliğini ve valinin bulunmadığı zamanlarda vekilliğini yapmak üzere vali yardımcıları bulunur. Valiliğin yazı işlerinin tertip edilmesinden de vali yardımcıyı mesuldür.

Vali yardımcıyı, en az altı sene kaymakamlıkta bulunmuş ve bu hizmetin iki yılını doğuda geçirmiş olanlardan atama edilir.

Madde 18 – Valiler, vali yardımcıyı ile kaymakamların, şehir yönet şube başkanlarının ve şehir ve bölge muhakemat müdürlerinin, genel ve özel kolluk amirlerinin birinci derecede, öteki memurların ikinci derecede sicil amiridirler.

Madde 22 – Şehir yönet şube başkanları ve kaymakamlar, kanun, anayasa, idaremelik, Hükümet kararları ve emirlerini uygulama sırasında istizana fakir gördükleri cihetleri validen sorarlar, vali o sorunu ait olduğu şube başkanı ile görüşüp araştırdıktan sonra bir neticeye varamadığı takdirde keyfiyeti merciinden sorar ve alacağı yanıta göre gereğini yapar.

En son Kaymakamlar Kararnamesi ile soyulan kaymakamların listesi şuradan bulunabilir. 

Genel olarak belirtmek gerekirse, kaymakamlar ilçe hudutları içerisinde bulunan milletin güvenliğini ve refahını sağlamak, onların istek ve lüzumlarını dinlemek ve çözümler aramak, bu görevlerini beraber yerine getireceği kolluk güçlerini idaremek ile görevlidir. Kaymakamın görevini doğru biçimde yapmıyor olması yalnızca o ilçeye değil uzun vadede bağlı bulunan ile de hasar verecektir. Kaymakamlar başı oldukları ilçenin yönetimsel, mali, ekonomik, kültürel, sağlık ve sosyal vaziyeti ve Hükümetçe alınmış bulunan karar ve ihtiyatların neticeleri ve bunların ulus üzerindeki tesirleri hakkında sene sonunda veya ihtiyaç gördükleri şair zamanlarda alakalı Valiliklere ve Bakanlıklara rapor verirler.