Son Haberler

İŞKUR Nedir, Görev ve Yetkileri Nelerdir?

-
Eylül 15, 2022
İŞKUR Nedir, Görev ve Yetkileri Nelerdir?

İŞKUR, daha önceki ismi “İş ve Emekçi Bulma Müesseseyi” olan iş ve emekçi arayanların müracaat ettiği bir müessesedir. İşsizlik Ücreti, İŞKUR’u ehemmiyetli bir müessese haline getirdi.

İŞKUR Nedir, Görev ve Yetkileri Nelerdir?

Türkiye İş Müesseseyi İŞKUR, iş ve emekçi bulmaya aracılık eden ehemmiyetli bir kamu kuruluşudur. Günümüze kadar çok sayıda şahsı bir işe yerleştiren veya işletmelere personel temin eden İŞKUR, istihdama ehemmiyetli katkılar sağlıyor. İşsizlik, Türkiye’nin ve dünyanın ehemmiyetli bir meseleyi. Türkiye İstatistik Müesseseyi bilgilerine göre işsizlik yüzde 12 seviyesinde. Başka Bir Deyişle Türkiye genelinde 3 milyon 715 bin işsiz var. Emekçi ile patronu buluşturan İŞKUR, işsizlik oranları çoğaldıkça daha da ehemmiyetli bir konuma yerleşti. Ekonomik büyümelere paralel olarak İŞKUR’un iş yükü eksiliyor veya çoğalıyor. İŞKUR, yalnızca iş ve emekçi bulma işlevi icra etmiyor. İstihdamın korunması ve geliştirilmesi gibi görevleri de bulunuyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren İŞKUR, Sosyal Güvenlik Müesseseyi’nun da alakalı kuruluşudur. Özel hukuk kararlarına tabidir. Tüzel şahsiyeti bulunan mali ve yönetimsel bakımdan özerk bir kamu kuruluşudur.

İŞKUR’un işleyişine ve işgücü piyasasına katkılarına ayrıntılı göz atarak müesseseyi azıcık tanıyalım.

İŞKUR’un Tarihi ve Kuruluşu

Tarihi bir müessese olan İŞKUR’un daha önceki ismi İş ve Emekçi Bulma Müesseseyi İİBK idi. İİBK, 21 Ocak 1946 tarihinde 4837 Sayılı Kanun ile heyetti. Temel emeli kamu istihdam hizmetlerini vermekti. Temel görevi “emekçilere niteliklerine uygun iş; patrona da aradıkları nitelikte emekçi bulmak” olarak tanımlandı. 1960’lı senelerde Almanya gibi sanayileşmiş ülkeler personel lüzumlarını yabancı emekçilerle karşılama yoluna gitti. İİBK, bu yarıyılda yurtdışına giden emekçilere aracılık etmeye başladı. 1973 petrol krizinden sonra sanayileşmiş ülkelerde ciddi bir sakinlik ve işsizlik yaşandı. Bu vaziyet, yurtdışı emekçi arzını durma noktasına getirdi. Bu yarıyılda İİBK, yurtdışına emekçi yollamaya odaklandığı için kamu istihdam hizmetlerinde ciddi meseleler yaşanmaya başladı. Büyüyen işgücü piyasasına ayak uyduramayan ve kendisini yenileyemeyen İİBK, zamanla işlevini yitirdi.

Küreselleşen dünyada teknolojik büyümeler çerçevesinde kamu istihdam kuruluşlarının da bilgi cemiyetine ayak uydurarak işlevlerini geliştirmesi büyük ehemmiyet kazandı. Bu çerçevede 4 Ekim 2000 tarihli 617 Sayılı Kanun Kararındaki Kararname Kanun Hükmünde Kararname ile İİBK kapatıldı; yerine Türkiye İş Müesseseyi İŞKUR heyetti. İŞKUR, İİBK’nın eksik kaldığı noktaları tamamlayarak işgücü piyasasındaki teknolojik büyümeleri izleyebilecek, etkin işgücü programları uygulayabilecek bir emelle yapılandırıldı. Ancak, Anayasa Duruşması kurulduktan 27 gün sonra başka bir deyişle, 31.10.2000 tarihinde İŞKUR’un kurulmasına karar verilen Kanun Hükmünde Kararname’yı iptal ederek, iptal kararının 9 ay sonra uygulanmasına karar verdi. Bunun üzerine İŞKUR, 8 Ağustos 2001 tarihine kadar legal dayanaktan yoksun olarak faaliyetlerini sürdürmek zorunda kaldı. 25 Haziran 2003 tarihinde kabul edilen 4904 Sayılı Türkiye İş Müesseseyi Kanunu ile İŞKUR legal bir çerçevede faaliyetlerine başladı.

İŞKUR’un Görev ve Yetkileri Nelerdir?

İŞKUR, genel olarak iş ve emekçi bulma emelini güder. İşgücü piyasasının istihdam düzeylerinde de etkin rol oynar. İşsizliğin önlenmesi için temkinler alır, istihdamın geliştirilmesi, korunması ve yaygınlaştırılması için muhtelif teşebbüslerde bulunur, İşsizlik Sigortası hizmetlerini yürütür.

İŞKUR’un görev ve yetkilerini şöyle sıralayabiliriz:

İşsizliği önleyerek işgücü piyasası istihdamına katkılar sağlamak
İstihdamı geliştirmek, korunmak ve yaygınlaştırmak
İstihdam oluşturmak emeliyle iş edindirme kursları düzenlemek
Kurslarda yetişen personeli işgücü piyasasında istihdam etmek
İşgücünün istihdam imkânlarını artırmaya müteveccih programlar düzenlemek
İşini kaybedenlere geçici bir müddet kazanç ve sigorta yardımı sağlamak
İşgücü piyasası bilgilerini derlemek, inceleme etmek, yayınlamak
İş ve iş incelemeleri yapmak ve yaptırmak
İş ve iş danışmanlığı hizmetleri vermek ve verdirmek
İşgücüne eğitim seminerleri ve kurslar vermek
Yurtiçinde ve yurtdışında işgücü için uygun pozisyonlar bulmak ve yerleştirmek
Özel istihdam ofislerine ait verilen görevleri yerine getirmek
Uluslararası kuruluşlar ve Avrupa Birliği’nin işgücü, çalışma hayatı ve istihdam ile alakalı kararlarını takip etmek
Engelli, daha önceki kararlı, terör mağduru gibi grupların istihdamını sağlamak, takip etmek

İşsizlik Ücreti Nedir, Nasıl Alınır?

İşsizlik ücreti, işsizlik tahsisatı veya işsizlik sigortası, İŞKUR’u ehemmiyetli bir müessese haline getirmiştir. Mart 2002 tarihinde 4447 Sayılı Kanun’la hayata geçirilen İşsizlik Sigortası, kendi isteği ve yanılgıyı dışında işini kaybedenlere kazanç yardımı sağlanması emeliyle uygulanmaya başlanmıştır. Devlet tarafından kurulan gerekli bir sigorta fonudur. İşsizlik tahsisatı rastgele bir vergi ve kesintiye tabi değildir. Nafaka borçları dışında haczedilemez, başkasına devredilemez. İşsizlik tahsisatı alanlar Genel Sağlık Sigortası GSS kapsamındadır ve sağlık hizmetlerinden faydalanabilmektedir. İşsizlik tahsisatı, son 4 aylık hasılat ortalamasının yüzde 50’si meblağındadır. Bu meblağ, net minimum fiyat ölçüsünü geçemez. Başka Bir Deyişle azami İşsizlik Ücreti net minimum fiyat kadar olabilir.

İşsizlik Sigortası’ndan faydalanmak için bazı şartların sağlanması gerekiyor. Öncelikle kendi isteği ve yanılgıyı dışında işsiz kalmış olmak koşulu aranıyor. Hizmet akdinin feshinden evvelki son 120 gün primlerinin ödenmiş olması ve kesintisiz çalışmış olma koşulu da başlangıçta incelenen mevzu başlıklarıdır. Son 3 sene içinde en az 600 gün İşsizlik Sigortası primi ödemiş olmak da koşullar arasında. İş akdinin feshinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a bizzat veya elektronik etrafta müracaatta bulunmak gerekiyor. 30 gün içinde müracaat yapılmazsa gecikilen müddet, toplam hak sahipliği zamanından düşülüyor. İŞKUR’a müracaat yapmakla beraber iş arayan kaydı da yapılmış sayılıyor. Böylece işsizlerin işe yerleştirme ve mesleksel eğitim hizmetleri de sağlanmış oluyor.

İşsizlik tahsisatı, herkese denk ölçüde verilmiyor. Çalışma vaktine göre değişen ölçülerde ödeme yapılıyor. 600 gün sigortalı çalışanlara 180 gün, 900 gün çalışanlara 240 gün, 1080 gün çalışanlara da 300 gün müddet ile İşsizlik tahsisatı veriliyor. Ayrıca, kanunda belirtilen koşulların sağlanması da gerekiyor. İşsizlik tahsisatı’nin verildiği müddet içinde ayrıca genel sağlık sigortası primleri de ödeniyor. İşsizlik ücreti almak için zorunlu koşullar kendisinde bulunan işsizler, Posta Ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü şubelerinden her ayın sonuna kadar bizzat tahsisatı alabiliyor.

İşsizlik tahsisatı, bazı hallerde kesilebiliyor. Mesela; İŞKUR tarafından bir iş öneri edildiğinde haklı bir neden olmadan yalanlayanların tahsisatları bir daha verilmemek üzere kesiliyor. İşsizlik ücreti aldığı yarıyılda kayıt dışı çalışanların da tespit edilmesi halinde bir daha almamak üzere tahsisatları kesiliyor. İşsizlik Tahsisatı aldığı müddet içinde emekli ücreti almaya başlayanların, İŞKUR’un önerdiği kurslara haklı bir neden olmaksızın katılmayan veya aksatanların da ücretleri kesiliyor. Daha sonra bu kurslara katılanlar veya beceriksizlerini tamamlayanlar ödemeleri tekerrür almaya başlayabiliyor.

Bunun dışında işsizlik ücreti alanların bazı vaziyetlerde İŞKUR’u bilgilendirmeleri gerekiyor. Yeni bir işe başlanması veya duruşma kararı ile daha önceki işe iade edilmesi, adres farklılıkları, emeklilik ücreti alınmaya başlanması, sağlık kuruluşlarınca istirahat verilmesi, askeri göreve alınması, yurt dışına çıkılması gibi vaziyetlerde 15 gün içinde İŞKUR’a bilgi vermek gerekiyor.

Bunun dışında İŞKUR’un verdiği “Yarım Çalışma Tahsisatı” vardır. Bu tahsisat; doğum yapan bayanlara kullandığı 2 aylık süt izninden sonra 1. çocuk için 2 ay, 2. çocuk için 4 ay, 3. çocuk için de 6 ay müddetle verilen bir tahsisattır. Minimum fiyatın yarısı meblağında çalışan annelere verilir.