Son Haberler

Hurma Ağacı Özellikleri, İnsana Benzerlikleri ve Çeşitleri

-
Eylül 7, 2022
Hurma Ağacı Özellikleri, İnsana Benzerlikleri ve Çeşitleri

Hurma ağacı, insanın yapısı ile çok büyük eşlikler gösteren bir ağaçtır. Hurma meyvesi “nebatlar içinde en müthişi” olarak nitelenir.

Hurma Ağacı Özellikleri, İnsana Benzerlikleri ve Çeşitleri

“Hurma” deyince usumuza Ramazan Ayı kazanç ve genelde de Ramazan ayıda harcanır. İnsanın yapı özellikleri ile eşlikler gösteren tek meyvedir. Özellikle faize özelliğinin insanlara eşliği dikkat çekici. “Nebatların en müthişi” olarak nitelenen hurmanın insanlara faydalarını incelerken şunları düşündüm: “Bir meyveden başka ne istenebilir ki?”. Doğumları, gençlikleri, yaşlılıkları ve ömür müddetleri insanlarla birebir benzeşiyor. Hurma ağacından azıcık bahsedelim, özelliklerine çok afallayacaksınız.


Hurma Ağacının Özellikleri Nelerdir?

Hurma ağacı; sıcak, tropikal, ılıman ve çöl abuhavalarında yetişir. Palmiyegiller familyasından bir palmiye cinsi. Palmiye ağacına eş. Sekiz bin senelik bir tarihi olduğu hipotez ediliyor. Su ve güneşi çok hoşlanır, biri noksan olursa meyve vermez. Kökü su, tepesi de güneş gördüğü sürece meyve verir. Bu özelliği anlatılırken “hurmanın ayağı cennette, başı cehennemde olmalıdır” tabiri kullanılır. Gövdesi pürüzlüdür. Nazik, duygusal ve duyarlı bir yapısı vardır, özen ister.

Erkek ve dişi hurma ağaçları vardır ve değişik özellikleri bulunur. Vasati 5 dişi hurma ağacının ortasında erkek hurma ağacı bulunur. Erkek hurma ağacı Arapça “fahl”, dişi hurma ağacı ise “ünsa” olarak adlandırılır. Arapça anlamı “nakhle” biçimindedir. “Hurma” ifadesi ise Farsçadır.

Hurma ağacının kökleri kazık ve saçak biçimindedir. Dik bir yapısı vardır ve 10 metreye kadar uzayabilir. Bazı hurma cinslerinin seyrek 30 metrenin üzerine çıktığı görülmüştür. Silindir ve dik gövdesi de genellikle 30-40 santimetre etrafındadır, 1 metre çapına erişebilen hurma ağaçları da vardır.

Hurma ağacının tepesinde bulunan ve “gummar” ismi verilen bölgesi hayati bölgedir. İnsan kalbi gibi hasar görürse ağaç can verir. Gummar bölgesi, ince lifler arasında saklanmış bir bölgedir. Ağacın yaprakları da bu bölgeden gelişmeye başlar.

Hurma ağacının uzunluğu, yaşını gösterir. Geliştikçe daha önceki yapraklar dökülür ve izleri kalır. Uzadıkça yeni yapraklar çıkar. Yaprakların ömrü 7 seneye kadar çıkabilir. Liflerden oluşur ve uzundur. Ömrü biten yapraklar kendiliğinden düşmez, kesilmezse ağaçta kalır. Hurma meyvelerinin gelişim aşamaları şöyle adlandırılır: Hababuk, Belah, Büsr, Rutab, Temr… “Rutab” düzeyinde yaş hurma, “Temr” düzeyinde ise kurutulmuş hurma oluşur. Bu iki aşama dışında yenmesi öneri edilmez.


Hurma Ağacının Tarihi

İnsanoğlu’nun yetiştirdiği en daha önceki nebat cinsi olduğu hipotez edilen hurma ağacının 8000 senelik bir geçmişe sahip olduğu belirtiliyor. İlk olarak Sümerler tarafından Hint Yarımadası’nın batısında yetiştirildiği hipotez ediliyor. Daha Önceki Mısır’da izlerine tesadüfülen hurmanın Hz. İsa’nın doğumundan evvel var olduğunu Kur’an-ı Kerim’deki ayetlerden kavrıyoruz. Hindistan’dan Irak’ta, Pakistan’dan Portekiz’e, İspanya’dan Amerika’ya kadar geniş bir coğrafyada hurma ağacının tarihinden izler bulunuyor.

Hurma ile İnsan Arasındaki Eşlikler

Hurma ağacı ve meyvesinin insanların yapısı ile çok benze özellikleri var. Dini kaynaklarda Hz. Âdem’in yaratıldığı toprağın elekten geçirildiği, elekte kalan topraktan da hurmanın yaratıldığı ifade edilir. Arapça “nakhle” ifadesinin Türkçe anlamı da “elekte kalan” biçimindedir. Hz. Muhammed’in sav, “Ağaçlardan bir ağaç, aynen Müslüman adama eş. O ağaç hurmadır.” biçiminde bir hadisi vardır. “Nebatların en müthişi” olarak nitelenen hurma ile insanlar arasındaki eşlikler de dikkat çekici…

Şöyle ki; İnsanın kalbi vardır, hurmanın da “gummar” bölgesi. Bu iki uzuv darbe aldığında ikisi de can verir. Kafaları kesildiğine can verirler. Hurma ağaçlarının ve meyvelerinin renkleri insanın deri rengi ile aynıdır. İki cins de susuz yaşayamaz. Hurmanın ömrü insan ömrü gibi vasati 60-70 yıldır. Hurma ağacının en fazla 130 sene yaşadığı görülmüştür. Hurmanın da gençlik ve ihtiyarlığı vardır ve bu yarıyılları insanlarınki ile örtüşür. 15-40 yaş arası yarıyılı da insanlar gibi en yararlı yarıyılıdır. Hurma ağaçları 60 yaşından sonra meyve vermez veya çok az verir. İnsan gibi hurmanın da hem dişi ağacı hem de erkek ağacı vardır ve hurma da insanlar gibi döllenme neticeyi meyve verir. Erkeklerin spermleri ile erkek hurmanın polenlerinin kokusu aynıdır. Yavrulama adetlerinin vasati sayıları eşlik gösterir. Hurmanın lifleri insan bedenindeki kıl ve tüyleri hatırlar. Her iki cins de dik ve geniş gövdelere sahiptir.

Gövdesinden ve altından yavru verme özelliği vardır. İnsana eşliğinden biri de budur. Çekirdekten de yetişebilir; ancak kendi bünyesinden çıkan filizler gövdesinden alınarak anne ağacın yakınına dikilirse daha sağlıklı yetişir. Bu biçimde ‘doğum usulü’ yetişen hurma ağaçları daha kısa vakitte meyve verir. Filiz anne ağaçtan değişik bir yere dikildiğinde yavru fidan gelişmez, anne ağaç da meyve vermez.

Hurma ağacının meyve verebilmesi için döllenme yapılması gerekir. Döllenme kış mevsiminde yapılmalıdır. İnsanlar tarafından döllenme operasyonunda erkek hurma ağacından “tal” denilen erkeklik polenleri alınarak kurutulur. Bu polenler, dişi ağacın tepesinde açılan yarığa serpilir. Bu bölge daha sonra sarılarak dış etmenlerden korunur. Bu biçimde döllenme sağlanmış olur. Ardından oluşan filiz kesilerek anne ağacın yakınına dikilir. Bu yavru hurma ağacı emin bir büyüklüğe eriştikten sonra başka bir bölgeye nakledilir.

Hurmanın Bereketleri

İnsana bu kadar benzeyen bir nebat cinsinin insana ne kadar çok verimi olduğunu hipotez etmek güç değil. Geçmişten günümüze kadar hem beslenme hem de sağlık için kullanılan hurma, zengin bir içeriğe sahip. Bünyesinde; lif, yağ, 15’deri fazla mineral, 10’dan fazla element, protein, şeker, niasin, muhtelif vitaminler, flor, selenyum, beta karoten gibi insan sıhhati için ehemmiyetli maddeler bulunur. Zengin ve insan için hayati yiyecekleri barındırması nedeniyle bir hayli bilim adamı insanoğlunun yalnızca su ve hurma ile yaşabileceğini vurguluyor. Yalnızca 1 hurma, 1 kadeh su ve 1 kadeh sütün insanın günlük gıda lüzumunu karşıladığı belirtilir.

Yararlarını saymaya başlayalım:

Bünyesindeki lifler ve selenyum nedeniyle kanser önleyici özelliği vardır. Sütun, rahim ve göğüs kanserlerinde pozitif tesirleri tespit edilmiştir
İçerdiği beta-karoten sayesinde hafıza kaybını önler. Bu madde kansere karşı da tesirlidir
Hurmada bulunan antioksidanlar damar tıkanıklığının önüne geçer, damar sertliğini önler, kolesterolü hakimiyet altına alır
Adaleleri yumuşattır ve doğum adalelerinin kasılmasını sağlar. Bu biçimde doğumu kolaylaştırır
Hamile bayanlar için oldukça yararlıdır. Sütü artırır, bebeği besler ve gelişmesine takviyeci olur, bebeğin zeki olmasında tesirlidir
Afrodizyak özelliği sayesinde kısırlığı önlemede tesirleri görülmüştür
Mide rahatsızlıkları için öneri edilir, ülsere karşı tesirlidir, bağırsaklardaki parazitleri yok eder
Diyabet hastaları için önerilir. Şekerli olmasına karşın şeker hastaları için hasarsız olduğu kanısı vardır. Kan şekerini düzenler
Anemiyi önler, kan yapıcı özelliği vardır, iç kanamaları durdurur
Göz asaplarını güçlendirerek göz hastalıklarının giderilmesi için önerilir
Kemik erimesinin önüne geçer
Sinir sistemini yumuşatır, stresi eksiltir, gerginliği giderir
Böbrek ve karaciğer rahatsızlıkları veya kumpaslı çalışmaları için öneri edilir
Zihinsel etkinliklere katkısı vardır, zekâ açar ve dinlendirir
Soğuk algınlığı rahatsızlıklarının rehabilitasyonunda kullanılabilir, balgam sökücüdür
Yaş hurma, özellikle hamile bayanlara çok öneri edilir. Doğum sancılarını eksiltir, kanamaları önler ve süt oranını artırır
Saf hurma cildi besler, güneş kirlerini giderir
Tokluk hissi vererek zayıflamaya takviyeci olur

Hurma Çeşitleri

Hurmanın; Acve, Mebrum, Safavi, Hudri, Sukkeriye, Medjul, Sugai, Berni, Anber biçiminde çeşitleri vardır. Bu çeşitler arasında en dikkat toplayanı Acve hurmasıdır. Suudi Arabistan’ın Medine kenti ve etrafında yetişir.

Hz. Muhammed’in sav bizzat eliyle diktiği Acve, bir mucizeye mevzu olmuştur. “Yanık hurma” olarak öğrenilen Acve’nin yaratılması ile alakalı şöyle bir mucize reelleşmiştir: Bir gün Hz. Muhammed’in sav yanına bir şahıs geldi. Yanmış bir hurma dalını göstererek, ‘Bu yanmış dalı dik, şayet yetişirse senin peygamberliğini tasdik ederiz’ dedi. Hz. Muhammed sav eliyle yanmış hurma dalını yere dikti. Bu yanmış hurma dalı, mucizevî bir biçimde Acve denilen hurmayı verdi. Bu nedenle ‘peygamber hurması’ olarak da adlandırılır.

Acve’nin cennetten geldi dedikodu edilir. Rengi yanık siyahtır. Zehirlere karşı çok tesirlidir. En pahalı hurma çeşididir.