Son Haberler

Greenpeace Nedir? (Amacı, Çalışmaları, Başarıları)

-
Eylül 19, 2022
Greenpeace Nedir? (Amacı, Çalışmaları, Başarıları)

Greenpeace, etraf meselelerinin çözümü için tertip ettikleri muhtelif eylem ve kampanyalarla kamuoyu oluşturan beynelmilel bir etraf örgütüdür.

Greenpeace Nedir? Amacı, Çalışmaları, Başarıları

Greenpeace, başka bir deyişle “yeşil barış” teşkilatı, dünyadaki etraf meselelerine ve natürel kırımlara karşı muhtelif çalışmalar yürüten ve çözüm üreten beynelmilel bir etraf kuruluşudur. Etrafsal imhayı durdurmak dışında hiçbir emeli olmayan Greenpeace, etrafa karşı işlenen kabahatleri kamuoyuna duyurmak ve farkındalık oluşturmak emeliyle kampanyalar tertip ediyor; lobi faaliyetleri yürütüyor; muhtelif faallikler tertipliyor, yaptıkları tahlil ve çalışmaları basın aracılığı ile kamuoyu ile paylaşıyor.

Yeşil barış temsilcilerinin etrafa karşı işlenen kabahatler nedeniyle tertip ettikleri eylemler sık sık medyanın gündeminde yer alır. Etraf mesullüğü şuuru ile hayati riskleri dahi göze alan Greenpeace eylemcileri, bir hayli etraf kırımının önüne geçti. 46 yıldır etraf şuuru oluşturmak için çalışan ve dünya üzerinde 3 milyon, Türkiye’de 50 bin destekçisi olan Greenpeace nasıl bir teşkilat, hangi meselelerin çözümünü sağladı, maksatları nedir? Bu suallerin yanıtını yazımızda bulabilirsiniz.

Dalga Çıkartmayın Komitesi üyeleri ve Greenpeace kurucuları, soldan sağa Jim Bohlen, Paul Cote, Irving Stowe.

Dalga Çıkartmayın Komisyonu azaları ve Greenpeace kurucuları, soldan sağa Jim Bohlen, Paul Cote, Irving Stowe…

Greenpeace Nasıl Doğdu?

Greenpeace, 1971 senesinde Kanada’da doğdu. Kanadalı minik bir grubun nükleer sınama çalışmalarını protesto etmek emeliyle minik bir balıkçı teknesi ile yola çıkmaları ile ortaya çıkan Greenpeace’in kurucuları Bob Hunter, David McTaggart, Dorothy Stowe ve Irving Stowe’dir.

Bob Hunter; Greenpeace eylemi stilini ortaya çıkaran bir gazeteci. Hunter’in medya kuramları Greenpeace’in kitlelere erişmesini sağladı. Bu sayede teşkilat kısa vakitte tanındı.

David McTaggart; Greenpeace’in ilk yelkenlisinin sahibi bir Kanadalı… Greenpeace’in kurulduğunu bir gazeteden bildikten sonra Fransa’daki nükleer silah sınamalarına karşı çıkmak üzere yola çıkmış. Teşebbüsçülüğü, Greenpeace’e esin kaynağı olmuş. Greenpeace’in yapısını ve usullerini tanımlayan bir etrafçı olarak ismini tarihe yazdırdı.

Dorothy ve Irving Stowe çifti; nükleer sınama alanına giden ilk eylemcilerden… Aynı zamanda Greenpeace prensiplerini oluşturan ve deneyimlerini aktaran lider adlar…


Dalga Çıkartmayın Komisyonu ve Greenpeace

Greenpeace, 1970 senesinde kurulan Dalga Çıkartmayın Komisyonu’nin ikinci ismi reelinde. Amçitka adasında yapılacak bir nükleer sınamayı önlemek emeliyle kurulan Dalga Çıkartmayın Komisyonu’nin kurucuları; Dorothy ve Irving Stowe, Marie ve Jim Bohlen, Ben ve Dorothy Metcalfe ve Bon Hunter… Kanadalı ekolojist Bill Darnell’in, bir buluşması sırasında bir katılımcı iki parmağını havaya kaldırarak ‘barış’ dedi. Bunun üzerine Darnell, “Bunu Green Peace” yapalım deyince “Greenpeace” ismi doğdu.

Ardından grup abonelerinin Amçitka adasındaki nükleer sınama karşıtı yolculuğu grubun ismini Kanada’ya ve dünyaya duyurdu.

Türkiye’ye ilk Greenpeace gemisi 1992 senesinde geldi. O tarihten bu yana da toksik madde ve atıklar, nükleer silahsızlanma, deniz lekeliliği, enerji siyasetlerinin etrafa tesiri gibi alanlarda faaliyetlerini sürdürüyor. Greenpeace’in Türkiye’de temsilciliği bulunmuyor; ancak Ankara ve İzmir başta olmak üzere bir hayli şehirde destekçisi bulunuyor.

Greenpeace’in günümüzdeki merkezi Hollanda’nın başşehri Amsterdam’da. Başkanı ise insan hakları korunucusu Güney Afrikalı Dr. Kumi Naidoo’dur.


Greenpeace’in Misyonu Nedir?

Greenpeace’in emeli; seyyarenin tüm çeşitliği ile yaşamı desteklediğinden emin olmaktır. Aynı zamanda etraf kabahatlerine karşı şiddet kapsamayan, dikkat çekici eylemlerle şahitlik etmek, etraf skandallarını ortaya çıkarmak ve kamuoyu ile paylaşmaktır.

Beynelmilel lobi faaliyetleri ile krokiler önererek kabul ettiren tesirli bir etraf kuruluşu olan Greenpeace’in siyasi ve ticari çıkarlardan uzak, bağımsız bir yapısı var. İşletmelerden, politik partilerden ve hükümetlerden bağış, takviye ve sponsorluk kabul edilmiyor. Faaliyetlerini fertsel parasal desteklerle yürütüyor. “Etraf verimine hareket etme” prensibini şiar ediniyorlar. “Daimi arkadaşımız ve düşmanımız olamaz” diyerek, etraf meselelerinin çözümünde başkalaşımdan yana olan her şahıs, müessese, işletme ve hükümetle çalışabileceklerini deklare ediyorlar.

Mevcut gidişatta ve gelecekte canlıların yaşam alanını kısıtlayan, geleceklerini tehdit eden her türlü etraf meseleyi için şuurlu ziyaretler yürütüyor ve destekliyor; çözümler üretiyor; yol haritaları tanımlıyor; senaryolar oluşturuyor; bilimsel raporlar hazırlıyorlar; kabahatlileri ortaya çıkarıyor; gerekirse basın yoluyla kamuoyuyla paylaşıyorlar.

Küresel çapta yapılanması olan Greenpeace’in misyonunu şöyle sıralayabiliriz;

Küresel etraf meselelerini ortaya çıkarmak
Yeşil ve barış dolu bir gelecek için çözümler sunmak
Bağımsız kampanyalar yürütmek
Her cins biyoçeşitliliği korumak
Denizler, okyanuslar, toprak, hava ve su kaynaklarının yıkım edilip lekelenmesini önlemek
Barışa, küresel silahsızlanmaya destek vermek

Greenpeace’in Çalışma Sistemi

Greenpeace, tüm ülkelerdeki etraf skandallarına karşı kampanyalar yürütüyor. Kampanyalar çerçevesinde dikkat çekici ancak şiddet kapsamayan eylemler düzenleniyor. Yetkililerle görüşerek beynelmilel etrafsal uyuşmalara gözlemci olarak temsilci sevk ediliyor. Lobi faaliyetlerinde bulunmak, çözümler üretmek, alternatifler sunmak, numuneler alarak tahliller yaptırmak gibi aktifliklerle de etraf meselelerinin çözümüne katkı sağlanıyor.

Tertip Edilen kampanyalarda kullanılan mevzu başlıklarından kimileri; abuhava farklılığı, okyanus ve denizler, ormanlar, genetiği değiştirilmiş organizmalar GDO, nükleer ve toksik maddeler biçimindedir.


Greenpeace Eylemleri

Greenpeace, eylemlerinde şiddetsizlik ilkesine özümsüyor. “Vicdana direnen eylem pratikliği” prensibine direnen eylemler, “şahitlik etme” kavramından esinlenerek tasarlanıyor. Teşkilat eylem taktiği; “fertsel mesullüğe direnen fertsel eylem” prensibine sabrediyor.

Greenpeace eylemlerinin emeli; alakalı etraf meselesinin çözümü için tertip edilen kampanyanın bir parçası olarak etraf kabahatlerine şahitlik etmektir. Eylemlerde kabahatli işletme veya hükümet üzerinde baskı ve emeli de vardır.

Greenpeace, dünyada ve Türkiye’de ses getiren onlarca eylem tertip etmiştir. Bu eylemler neticesinde elde edilen galibiyetlerden kimileri şunlardır;

1971: İlk Greenpeace eyleminin ardından Amerika Alaska’daki nükleer sınamalarını durdurdu
1975: Fransa atom bombası sınamalarından vazgeçti
1989: Okyanuslarda akıntı ağlarıyla avlanma Birleşmiş Milletler kararı ile yasaklandı
1996: Atom bombası sınamaları dünya çapında yasaklandı
2001: Kalıcı Organik Lekeleyicilere son verilmesi için Birleşmiş Milletler Uyuşması imzalandı
2004: Greenpeace raporu neticeyi bir hayli ünlü giyim şirketi, çocuk kıyafetlerinde kullandıkları kimyevileri imallerinden kaldıracaklarını vaat etti
2005: Ünlü elektronik işletmeleri mahsullerinden zehirli kimyevileri çıkarmayı vaat etti
2012: Güney Kore hükümeti bilimsel balina avcılığı siyasetlerine son verdi

Türkiye’de Greenpeace galibiyetleri;

1993: “The SS United States” isimli asbestli geminin sökülmesi engellendi
1995: İzmir Körfezi’ni lekeleyen ve zehirleyen bir deri fabrikası kapatıldı
2000: Nükleer enerji ihalesi iptal edildi
2003: Tonlarca asbest ve zehirli atık kapsayan Fransız ve İspanyol gemilerin Türkiye’ye girişi engellendi
2004: İskenderun Körfezi’nde batan “MV Ulla” isimli geminin çıkarılması ve atıklarının İspanya’ya sevk edilmesi kararlaştırıldı
2014: Greenpeace, Türkiye’deki yasaklı GDO’lu mahsullerin yüzde 100 tespit edilemediğini ortaya çıkardı
2015: “Zeytini beğeniyorum” isimli kampanya galibiyet ile sonuçlandı

Bir Hayli etraf meselesinin çözümü ve kabahatlilerin tespiti için kampanyalar tertip eden Greenpeace, nükleer, denizler, abuhava farklılığı, enerji, tarım ve yiyecek gibi mevzu başlıklarında çok rakamda kampanyaya imzalaydı. Bu kampanyalarda; Çernobil, Fukuşima, orkinoslar, balinalar, Kuzey Kutbu, HES’ler, GDO mevzuları başta olmak üzere bir hayli rapor, sunum ve teklif sunuldu.

Greenpeace Gemileri

Greenpeace’in; Rainbow Warrior II, Arctic Sunrise, Esperanza isimli 3 adet gemisi bulunuyor.

Rainbow Warrior II; İlk Rainbow Warrior gemisi 1985’te bombalandı. İkincisi ise 22 sene misyon yaptıktan sonra 2011 senesinde emekliye ufaladı.

Arctic Sunrise; 1995 senesinde Kuzey Denizi’nde petrol kuruluşlarının denize vazgeçilmesini önlemek emeliyle görece başladı. Buzkıran olarak planlanan gemi, buzulları ufalamadan yol alabiliyor.

Esperanza: 2002 senesinde denize indirildi. Aynı sene yaşlı ormanların korunması ile alakalı kampanyalarda kullanıldı. Greenpeace’in en büyük gemisi.