Son Haberler

Geçici Plaka Nedir, Nasıl Alınır?

-
Eylül 13, 2022
Geçici Plaka Nedir, Nasıl Alınır?

Geçici trafik belgeleri olarak da bilinen geçici plaka, kısaca henüz patent edilmemiş vasıtalara satın alındığı yerden, teslim edilmesi kararlaştırılan yere kadar gideceği vakit içerisinde gşanlık, haftalık ya da bazen aylık olmak üzere alınacak olan plakalar ya da belgeler olarak tanımlanabilir. Bu uygulama yalnızca Türkiye’de değil, aynı biçimde yurt dışına ihraç edilecek vasıtalarda da teslim edileceği yere varıncaya kadar benzer biçimde geçici plaka uygulaması ile plakalandırılma operasyonu yapılmaktadır.

Yurt dışından bir mülteci olarak ülkemize girmiş bireyler de aynı biçimde ülkemiz hudutları içerisinde trafikte gezerken bir geçici plaka sahibi olmak zorundadırlar. Geçici plakalar kullanılacağı yere ve vaziyete göre müddetleri itibarı ile 6 gnamdan 1 yıla kadar değişen zaman aralıklarına sahip olabilirler.

Geçici plaka için gerekli belgeler arasında kısaca saymak gerekirse yazılacak bir arzuhal, yatırılacak harcın makbuzu; prototip yol patentli taşıtlar için ise bütün belgelerin ibrazı lüzumludur. Süresi geçmiş olan plakaların halen kullanılıyor olması da legal olarak bir kabahattir ve bu gidişatta kanunen gerekli operasyonlar yapılmaktadır. Bu gidişatta yasaların gerektirdiği cezalar uygulanmakta ve yeni plakanın çıkarılması için operasyonlar hemen başlatılmaktadır.

Taşıt imalatı ya da tadilatı yapan kuruluşlar, bu lüzumlu belgeleri teslim ederek geçici plakalara sahip olurlar. Aksi takdirde üretilen ya da tadilatı yapılan taşıtların trafikte seyahat etmesi ya da bir yerden bir yere götürülmesi yasaktır.

Plakaların Kullanılma Sebepleri ve Kullanılma Şekilleri

Çok kısa bu biçimde belirlenecek olan geçici plakaların alınması operasyonuna daha yakından bakacak olursak bu plakaların alınması için taşıtların trafik patentinin yapılmış olması gerektiğini görürüz. Plakalar sahip olunan taşıtların her türlü patentinin yapılmış olduğunun delilidir ve aynı zamanda plakalar aracılığı ile bir vasıtanın diğer vasıtalardan ayırt ederek hakimiyetlerinin yapılabilmesi muhtemel hale gelmektedir. 

Ülkemizde plakalar metal plakalar üzerine yazılan sayı ve harflerden oluşmaktadır. Vasıtamızın kayıtlı olduğu ile plakanın ilk rakamlarını oluşturmaktadır. Bütün şehirlerimiz alfabetik sıraya göre bir sayı alacak biçimde sıralanmıştır. Misal vermek gerekirse, 01 Adana ile başlamaktadır. Her taşıt vasıtasının plakası değişiktir, aynı zamanda da plakalar da kendi arasında değişiklik gösterebilmektedir. Geçici plaka bu plaka çeşitlerinden yalnızca bir tanesidir. Geçici plakaların ortak özellikleri, diğer sıradan plakalar gibi metal plakalar üzerine basılmamış olmalarıdır. Bu plakalar geçici trafik belgesi olarak da adlandırılan bir karton üzerine basılırlar ve yeniden diğer plakalardan değişik olarak yalnızca G harfi ile ifade edilmektedirler. Renk olarak sarı bir taban tabanına sahip olan bu plakalar aynı zamanda alt kısımlarında beyaz bir şeride sahiptirler.

Bahsettiğimiz geçici plakalar, yalnızca taşıtların patenti bitirilmeden evvel trafikte dolaşabilmeleri için oluşturulmuş geçici bir çözümdür. Üretilen taşıtların test emelli kullanılabilmesi için ayrıca vasıta üreticilerine ve vasıta tadilatı yapan firmalara da verilmektedir. Patenti bitirilmiş taşıtların lüzum dinlenen vaziyetlerde başvurusunun doğru bir biçimde yapılması halinde geçici plaka sahibi olmaları olasıdır. 

Geçici Plaka başvurusunda lüzum dinlediğimiz belgeler yeniden geçici plakanın kullanılacağı yere ve vakte göre farklılık göstermektedir. Genel olarak geçici plakaya başvuru esnasında ibraz edilmesi gereken belgeler ise şu biçimde sıralanabilir.

1- A tipi Geçici Plaka için: A tipi geçici plaka, 1 yıllık geçici plakaları anlamına gelmektedir. Bu cins geçici plakalar genelde taşıt üreticilerine vasıtalarını test edebilmeleri için sağlanmaktadır. Aynı zamanda yurt dışına satılacak taşıtların gümrük harekâtlarının gerçekleştirilebilmesi için A tipi geçici plakalara lüzumları vardır.

A tipi geçici plakalar için istenen belgeler şunlardır:

Her türlü meşru ve mali mesullüğün kabul edildiği ve yetki belgesini hangi emelle kullanılacağının belirtildiği bir arzuhal,
Harç Makbuzu,
Vasıtanın Garanti Belgesi,
Yeterlilik Belgesi,
Vasıta türüne göre yapılmış olan Sigorta Poliçesi,
İmza Sirküsü,
Oda kayıt belgesi,
Sürücüler odasında geçici plaka,
Sürücüler Odasından EK/10-B belgesi.

Aynı biçimde ek bir belge olarak taşıma işleri organizatörlüğü yapanlar için Eriştirme, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’ndan alınmış şehirgili yetki belgesi de lüzumlu belgeler arasında yer almaktadır.

2- B Tipi Geçici Plaka için: B Tipi geçici plakalar trafikte taşıtların 30 gşana kadar gerçek plaka sahibi olmadan dolaşabilmesi için gerekli plaka çeşitleridir. B tipi geçici plaka ile 30 gşanın aşılması vaziyetinde ceza ödemek zorunda kalınır.

B tipi genici plaka başvurusu sırasında sunulması gereken belgeler şu biçimde sıralanmaktadır:

Her türlü meşru ve mali mesullüğün kabul edildiği ve yetki belgesini hangi emelle Kullanılacağının belirtildiği bir arzuhal,
Yol belgesinin geçerliliği zamanını içeren Sigorta Poliçesi,
Maliye Harcı,
Taşıt Alım Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi Makbuzları,
Vasıta Teknik Tetkik Belgesi,
İmza Sirküsü ve Oda Sicili Kaydı firmalar için, 
Vasıta faturası,
Sürücü ehliyet fotokopisi…

3- C tipi Geçici Plaka için: C tipi geçici plaka taşıtların 1 ve 6 gşan arasında trafikte dolaşabilmelerine ihtimal sağlayan geçici plakalardır. Yeniden aynı biçimde hudutlu olduğu vakitlerin aşılması vaziyetinde ceza ödenmesi gerekmektedir. Bu geçici plaka tipine başvurabilmek için ibraz edilmesi gereken belgeler şu biçimde sıralanmaktadır: 

1. Faturalı taşıtlar için sunulacak belgeler: 

Her türlü meşru ve mali mesullüğün kabul edildiği ve yetki belgesini hangi emelle kullanılacağının belirtildiği bir arzuhal,
Harç Makbuzu, vasıta faturası,
Vasıta Uygunluk Belgesi,
ÖTV Ödendi Belgesi,
Sürücü Belgesi,
Vasıta Sigorta Poliçesi,
Sürücüler odasından Ek/10-A belgesi ve geçici plaka.

2. Faturalı olmayan sürükleme belgeli taşıtlar için gerekli belgeler:

Her türlü meşru ve mali mesullüğün kabul edildiği ve yetki belgesini hangi emelle kullanılacağının belirtildiği bir arzuhal,
Harç Makbuzu,
Sürücü Belgesi,
Patent Belgesi,
Sürücüler odasından Ek /10 -A belgesi ve geçici plaka…

Trafik Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sayfasında Geçici Trafik belgeleri başlığı altında 5 adet geçici trafik belgesi tipi sunulmaktadır. Bunlardan ilki olan A tipi geçici trafik belgesi üretilmiş prototip veya yol testi yapacak taşıtların üretici şirketler tarafından alınması gereken belge olarak geçmektedir. Bu belgenin geçerliliği aynı şehir hudutları içerisinde yirmi dört saat, şehirlerarası ve beynelmilel yollarda vasıtanın gitmesi gereken mesafeye göre en fazla altı gşan olarak tertip edilmektedir. Bu geçici trafik belgesi A tipi ile seyahat eden taşıtların bu kaidelerin dışına çıkıp daha uzun vakit geçici belge ile kullanılması yasaktır.

Emniyet Müdürlüğü’nce belirtilmiş bir de E tipi geçici trafik belgesi bulunmaktadır ki, bu belge Türkiye’ye katı olarak ithal edilmek üzere getirilen taşıtlar ile reel ikametgahı yabancı ülkeler olan taşıtları içermektedir. Türkiye’den transit geçecek olup geçici plaka ve yol belgesinin süresi bitmiş ya da süresi Türkiye’yi geçmeye yetmeyecek olan taşıt taşıtlarına hududa girerken harekât yapıldığı gümrükçe gerekli belgelerin sağlanması vaziyetinde bu E tipi geçici trafik belgesi verilmektedir. Burada gerekli belgeler arasında lüzumlu mali yükümlülük sigorta belgesi ve harç makbuzu yer almaktadır.