Son Haberler

Fındık Ağacı Bakımı Nasıl Olur?

-
Eylül 19, 2022
Fındık Ağacı Bakımı Nasıl Olur?

Fındık Ağacı Bakımı Nasıl Olur?

Ilıman ve nemli bölgeleri seven fındık, ülkemizde yetiştirilmeye uygundur. Nitelikli ve bol ölçüde fındık yetiştirebilmenin yolu ise fındık ağacına ‘doğru’ biçimde bakmayı öğrenmekten geçer. Yazımızda fındık ağacının bakım ipuçlarını bulabilirsiniz.

Fındık Ağacına Uygun İklim Koşulları

Fındık ağacından yüksek verim alabilmek için kesinlikle nemli ve ılıman bölgelerin seçim edilmesi gerekmektedir. Türkiye’de fındık ağacı yetiştirmek açısından en ergonomik yer Karadeniz Bölgesidir. Hatta bölgenin Giresun tarafları, en ideal iklime sahiptir diyebiliriz.

Fındık ağacının sıhhatli şartlarda yetişebilmesi için gereksinim dinlediği ideal ısı sene içerisinde 13 ve 16 derece arasındadır. Senelik yağış ölçüsünün ise 700 mm’nin üzerinde olması beklenir. Sene içerisindeki yağış ölçüyü tüm aylarda denk seviyelerde olmalıdır.Şayet fındık ağacının sıhhatli biçimde gelişmesi isteniyorsa, bu iklim özelliklerinin olması koşuldur.

Fındık ağacının yetiştiği iklimde en düşük hava sıcaklığı ise -8 ile -10’un atına düşmemelidir. Ayrıca hava sıcaklığı en fazla 36 ile 38 derece arasında olmalıdır. Özellikle haziran ve temmuz aylarında orantısal nemin yüzde 60’ın altında olmaması gerekir ki meyveler nitelikli biçimde büyüyebilsin.

Fındık Fidanı ve Dikim

İyi meyveler veren bir fındık ağacı yetiştirebilmek için dikim ve sonraki budama operasyonları işin püf noktasıdır. Vasati 35 ya da 40 santimetre uzunluğunda kesilen fidanlar, çok bekletilmeden dikim çukurunda dikilmelidir. Güz mevsimi, dikim için ideal yarıyıldır. Şayet geç kalınmışsa, kışı soğuk olan bölgelerde dikim ilkbaharda da yapılabilir. Fındık fidanlarının dikiminden evvel arazinin ve toprağın ön hazırlığı dikkatli bir biçimde yapılmalıdır. Bu sisteme ocak dikim sistemi denir. Bu yöntem ülkemizde daha ananesel olandır.

Uygulanan bir öteki dikim sistemi ise çit dikim sistemidir. Çit dikim sistemini, öteki sisteme göre daha verimlidir. Uygun arazilerde, yapıldığında uygulaması da daha kolay ve ekonomiktir. Düz arazilerde uygulanabilen çit dikim, toprak derinliği az olan yerlerde seçim edilmelidir. Çit sisteminde çapalama, budama, gübreleme ve hasat gibi düzeylerin reelleştirilmesi de daha kolaydır.

Son olarak bir de tek gövde dikim sistemi vardır. Bu sistemde tek bir gövde üzerinden tacın geliştirilmesi kastedilir.

Fidan Tercihi Nasıl Olmalıdır?

Fındık kök sürgünü oluşturan bir nebat olduğu için ehemmiyetli kaideler çerçevesinde üretilebilir. İyi tomurcukları olan, olgun, kök gelişimi iyi olan ve ocak içerisine yakın olmayan yerlerde büyüyebilen kök sürgünler seçilmelidir. Bu kök sürgünleri daha sonra köklere hasar vermeden çıkarılmalıdır. Dikimden evvel kök sürgünlerine ‘dikim budaması’ yapılmalıdır.

Fındık Ağacında Budama

Fındık ağacının dalında budama yapılması yetiştirilmesinde ehemmiyetli bir hisseye sahiptir. Budama operasyonu senenin güz mevsiminde yapılmalıdır. Ehemmiyetli olan budama yapılırken yaprakların dökülmüş olduğu yarıyılın seçim edilmesidir. Budama operasyonu yapılırken, bakımsız görünen; solgun, kurumuş ve hasta olmuş dallar asla sıçranmamalıdır. Fındık ağacının daha sıhhatli gelişmesine fırsat verebilmek için, fındık ocağında fazla rakamda bulunan ufak ve ince yapıdaki dallar her 2 yılda bir kesilmelidir. Bu dalların kesilmesi, ağacın daha nitelikli gelişmesini sağlamaktadır.

Fındık Ağacı Neden Budanmalıdır?

Ağacın daha iyi meyve vermesini sağlamak 
Dalları ve fidanı şekillendirmek- fazla ürün olursa dalların kırılmasını yasaklamak 
Hasta, verimsiz dalları ayırmak; öteki dalları gençleştirmek 
Bir yıl ürünşöhret olması, ertesi sene olmaması periyodisite vaziyetini önlemek 
Kök ve gövde arasında denge sağlamak 
Ağacın ömrünü uzatmak 

Fındık ağacını budarken zarar olmasını yasaklamak için budama testeresi ya da makas kullanılır. Budamanın yapılacağı en ideal aylar; Ekim, Kasım ya da Aralıktır. Şayet iklim özelliklerinin daha soğuk olduğu bölgeler mevzubahisiyle, budama yapmak için Şubat ve Mart aylarına kadar beklenebilir. Ege ya da Akdeniz bölgeleri gibi kışın çok soğuk olmadığı yerlerde ise güzde budama yapmak uygundur.

Çok ihtiyarlamış fındık ağaçlarında, gençleştirmek emeliyle budama yapılması önerilmez.

Fındık Ağacında Gübreleme

Gübreleme fındık ağacının genel bakımında çok ehemmiyetlidir. Dalların kuruması ya da hasta olmasını önlemek için her yıl kumpaslı biçimde gübreleme yapılmalıdır. Elbette gübreleme yapmanın bazı ehemmiyetli kaideleri vardır. Şuursuzca yapılan gübrelemeler de oldukça hasar verici olabilir.

Gübreleme harekâtından evvel fındık ağacının yetiştiği toprağın bir misalini almakta fayda vardır. Alınan misal tahlil ettirildikten sonra, toprağın natürel yapısına uygun bir gübreleme yöntemi ve cinsi tanımlanmalıdır.

Fındık Ağacının Genel Bakımı

Fındık ağacının kökleri yapı itibariyle saçaklı olduğu için, toprakta derinlere fazla dağılamaz. Bu sebeple yanlara doğru gelişim gösterir. Fındık ağacı humuslu toprakları daha çok beğenir.

Fındık ağaçlarının güneşten verimli bir biçimde yararlanabilmesi için fındık ocağının içindeki yabani otlar ve dikenler kumpaslı olarak bir araya gelmelidir. Ayrıca bu bölgedeki yabani ağaçlar da kesinlikle kesilmelidir. Bu ağaçlar geliştikçe fındık ağaçlarına gölge yaparak, güneşlenmelerine mani olurlar. Bu nedenle fındık ağaçları güneşten yeterince yararlanamaz ve sıhhatsiz kalırlar.

Fındık ağaçlarının köklerinin üzerindeki toprağı havalandırmak gerekir. Kökler üzerindeki toprak kumpaslı olarak kazılmalıdır.

Fındık kurtları sene içerisinde kumpaslı olarak ilaçlanmalıdır. Dalkıranları önlemek için fındık ağacını gözetmek gerekmektedir. Senede bir defa ilaçlama yapmak, uygun olacaktır.

Kış mevsimi fındık ağacına bakım yapabilmek için ideal yarıyıldır. Bu süreçte bakımı doğru yapılan fındık ağaçları, verimli biçimde gelişecektir.

Doğru bir bakım yapıldığında klasik bir dönüm araziden 100 ile 200 kg arasında değişen ölçülerde fındık yapımı yapılabilir. Türkiye’de fındık yapımı dünya ile mukayese etildiğinde yüzde 70’deri fazla imal potansiyelindedir. Elbette bir fındık ağacının sene içerisinde ne kadar ve hangi nitelikte meyve vereceği kesin olarak bilinemez. Ağacın cinsi, iklim şartları ve bakım özelliklerine göre elde edilen fındığın kilosu metamorfoz göstermektedir.

Fındığın insan sıhhatine onlarca veriminin yanında, fındık ağaçları ülkemizde aşınmaya karşı ciddi bir tedbirdir.