Son Haberler

Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihçesi

-
Eylül 17, 2022
Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihçesi

Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihçesi

Fenerbahçe Spor Kulübü, II. Abdülhamit’in baskı idaresinin devam ettiği senelerde futbol oynamak için yanıp alevlenen Türk gençleri tarafından kurulmuştur. Biz de bu yazıda Fenerbahçe Spor Kulübü’nün kurulması sırasındaki safhaları, oyuncuların sürüklediği kasvetleri, parasal ve manevi kasvetlerine karşın ekibin nasıl bugüne kadar geldiğini araştıracağız.

Fenerbahçe Spor Kulübü’nün kurulduğu Kadıköy, Osmanlı Devleti’nin başşehri olan İstanbul’da futbolun kendini geliştirme olanağı bulduğu ehemmiyetli bir yer konumundaydı. 1800’lü senelerin sonlarında futbol Kadıköy bölgesinde sıkça oynanan ve ulus tarafından alaka gören bir etkinlik gidişatındaydı. Ancak baskı idaresinin yoğun olduğu yarıyılda bu spor ile yalnızca muhtelif nedenler dolayısıyla İstanbul’da bulunan İngilizler ve azınlık kesim ilgilenebiliyordu. Kadıköy’şan Moda mahallesinde oturan La Fontaine, Giraud, Pears, Charnaud, Armitage, Whittall gibi İngiliz aileleri Moda’nın boş arazilerinde daha yeni futbol oynamaya başladıklarında İzmir’de bulunan İngiliz aileler Bornova’da bu oyunu uzun zamandır oynamayı sürdürüyorlardı. Bunun başlıca nedeninin İzmir’in Osmanlı Devleti Başşehri olan İstanbul’dan uzak olması olduğu söylenebilir. İzmir’de “Football Club Smyrne” isimli kulübün 1894 senesinde kurulması ile başşehir İstanbul’un İzmir ile olan futbol serüveni başlamıştı. 1897 senesinde ise İngiliz, Rum ve Ermeni gençleri “James La Fontaine” isimli bir İngiliz tarafından “Football Association” ekibi ismi altında bir araya getirilerek bir futbol ekibi oluşturuldu. Bu ekip genellikle İstanbul’a gelen İngiliz denizciler ile futbol oynuyorlardı. Football Association ekibinin futbol yarışmaları geniş bir seyirci kitlesi tarafından alaka ile seyrediliyordu.

Siyah Çoraplılar’ın Kuruluşu

Sultan II. Abdülhamid yarıyılının devleti ayakta yakalamak emeli ile tutunduğu sert ve baskın siyaset Türk gençlerinin azınlıklar gibi futbol oynamasını ve ekip kurmalarını yasaklıyordu. İstibdat idaresinin karar sürdüğü yarıyılda bir araya gelme gerektiren faaliyetler yasaktı. Azınlık gençleri Kadıköy meralarında serbestçe top koştururken Türk gençleri içlerinde yanan futbol ateşine karşın bu hadiseye yalnızca seyirci konumundan dahil olabiliyorlardı. Bu durum Kadıköy’de yaşayan Türk gençlerinin hırslarını ve heveslerini körüklemekten başka bir işe yaramıyordu. Başlarına gelebilecek rastgele bir cezayı göze alan Fuat Hüsnü Kayacan, Reşat Danyal, Mehmet Ali ve öteki meşin yuvarlak sevdalısı olan dostları ile bir futbol ekibi kurarlar. İstibdat idaresinin hafiye ve jurnalcilerine tutulmamak için İngilizce “Black Stockings Football Club” Siyah Çoraplılar Futbol Kulübü ismi altında birleşerek Türk gençlerinin kurduğu ilk futbol kulübü olurlar. Siyah çorap üstüne giydikleri kırmızı forma ile ekiplerinin ismine geçimli bir görüntü sergilemişlerdir. 1899 senesinde kurulan Siyah Çoraplı futbolcular, ne yazık ki çıktıkları ilk futbol maçında hafiyeler tarafından nezaretine alınır ve Black Stockings Football Club ekibi dağıtılır.

1899 senesinde Black Stockings Football Club ekibinin kurulmasında rol oynayan Kadıköylü gençler, 3 sene sonra başka bir deyişle 1902 senesinde Kadıköy Futbol Kulübü’nü kurarlar. Fakat bu futbol ekibinin sonu Black Stockings Football Club başka bir deyişle Siyah Çoraplılardan değişik olmaz. Kurdukları ekibin ikinci kere kapatılması futbol oynama aşkı ve isteği ile yanan Kadıköylü Türk gençlerini yıldıramamış ve çoğu ilk kurulan ekiplerde de emeği olan gençler tarafından 1907 senesinde Fenerbahçe Futbol Kulübü kurulmuştur. Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün kurulduğu senelerde monarşi rejiminin zayıflaması ve baskı idaresinin daha önceki gücüne gözetemiyor olması futbol ekibinin aralıksızı önündeki manileri de kaldırmış oldu. Günümüzdeki ismi ile Fenerbahçe Spor Kulübü kuruluş tarihini gayri resmi olarak Black Stockings Football Club ekibinin kurulduğu 1899 senesine direndirmektedir. Black Stockings Football Club, Kadıköy Futbol Kulübü ve Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün kurucu kadrolarının hemen hemen aynı bireyler olması bu görüşlerini desteklemektedir.

Black Stockings Football Club, Kadıköy Futbol Kulübü ve Fenerbahçe Futbol Kulübü kendi topraklarında serbestçe futbol oynamak isteyen Kadıköylü Türk gençlerinin azim ve kararlılığının somut bir göstergesidir.

Yeni kurulan Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün idare kadrosunda Kulüp Başkanlığını Nurizade Ziya Bey, Genel Sekreterliği Ayetulah Bey, Kaptanlık ve Hazinedarlık misyonlarını ise Necip Bey üstlenmiştir. Böylece yeni ekip için ilk adımlar atılmış olur. 

Fenerbahçe Futbol Kulübü, kurulduğu senelerden itibaren bir hayli zafere imza atmış. Türkiye’deki futbol ve spor kavrayışının büyümesinde ehemmiyetli katkılarda bulunmuştur. Kuşdili Kulübü’nün Fenerbahçe Futbol Kulübü’ne dahil olmasıyla avcılık, deriyiz kürek ve kriket alanlarında da faaliyet göstermeye başlamıştır.

Sarı Lacivertin Hikayesi

Fenerbahçe Futbol Kulübü, ilk renklerini kurulduğu mahalle olan Kadıköy’şan meralarında açan papatyalardan alır. Papatyaların sarı ve beyaz renkleri kendileri gibi Kadıköy’de doğmuş olan Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün resmi renkleri olarak kabul edilir.

Yeni kurulan ekibin ilk zamanlarda kullandığı forma uzun kollu ve kalın bir formadır. Yaz sıcağında futbolcuları güç gidişata sokan bu forma yerine yazlık formalar alınmasına karar verilir. Yeni formaların siparişi için Kulüp Başkanı Nurizade Ziya Bey, İstanbul’da forma satın alabileceği tek yer olan İngiliz Tüccar Baker ile görüşür. Fakat Baker istenilen formaları yaz mevsimine yetiştiremeyeceğini söyler.  Baker, Ziya Bey’in sipariş vermek istediği yeni formalar yerine o sırada elinde hazırda bulunan sarı-lacivert çizgili gömlekleri öneri eder. Futbolcularının rahat etmesini isteyen Başkan Ziya Bey bu öneriyi kabul ederek tam formaları satın alır. Yeni alınan formaların sarı ve lacivert renkleri Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün yeni renkleri olarak kabul edilir.

Yeni Bir Arma

Fenerbahçe Futbol Kulübü kurulduğu zamanlarda arma olarak Fenerbahçe burnunda bulunan deniz fenerini ekiplerine arma olarak kabul etmişlerdi. Ancak idareyicilerin armayı tatmin edici bulmaması ve yarıyılın baskıcı rejiminden tepki almaktan çekinmeleri kararın kısa müddette geri alınmasına neden olmuştur. Renklerin mecbur farklılığı sonrası Fenerbahçe Futbol Kulübü yeni renkler için yeni bir arma yapma kararı alır. Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün yeni simgesini planlama misyonu Fenerbahçe’nin futbolcularından olan ve Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün 33 numaralı azası Topuz lakaplı Hikmet’e Soyadı yasadan sonra “Topuzer” soyadını alır verilir. Yarıyılının penaltı kralı olarak öğrenilen Topuz Hikmet, aynı zamanda fotoğraf yapma mevzusunda da oldukça kabiliyetlidir. Bu misyonu memnuniyetle kabul eden Topuz Hikmet, Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün günümüzde de kullandığı simgesini tasarlar.

Ekibin isminin ve kuruluş tarihinin daha önceki yazı ile yazılı olduğu beyaz çerçeve paklik ve sarih vicdanlılığı, arka fondaki kırmızı renk Türk sancağını ve Fenerbahçeliler arasındaki sevgi bağını, ortadaki sarı renk ekibe dinlenen kıskançlığı, kalp biçiminde çizilen lacivert renk asaleti ve sembolün ortasında yer alan meşe dalı ise sağlamlığı ve eforu simgelemekteydi. Yeni arma, takvimler 1910 senesini gösterirken Fenerbahçe Futbol Kulübü aboneleri tarafından kabul edildi. O gizemeler Manchester’da bulunan Tevfik Haccar’ın dayanak ve aracılığı ile orada yaptırıldı.

1928 senesinde reelleşen harf devrimi sonrası reel biçimini gözeten Fenerbahçe Futbol Kulübü armayı, ekip ismi ve kuruluş tarihinin daha önceki yazı ile yazılı olduğu beyaz çerçeve, yeni harfler ile yine düzenlenmiştir.

Papazın Merasından Fenerbahçe’nin Stadyumuna

1900 ‘lü senelerde Kadıköy’de bulunan ve Papazın Merayı olarak öğrenilen yer İngiliz ve Rum gençlerinin futbol yarışmaları yaptığı Kadıköylü Türk gençlerinin ise yalnızca futbol maçlarını imrenerek izledikleri bir yer konumundaydı. 30 altına Union Club ekibine kiralanan alan, daha sonra İttihat Spor kulübüne devredildi. Bu yarıyıllarda Papazın Merayı olarak öğrenilen yer, burayı kiralayan ekiplerin isimleri ile anılmaya başlandı – ancak Taksim stadyumunun açılması ile ehemmiyetini yitirdi – Daha sonra Fenerbahçe Futbol Kulübü’ne kiralandı. Kuşdili yangını olarak öğrenilen vakada Fenerbahçe’nin kulüp binasının yanması üzerine Gazi Mustafa Kemal Atatürk’şan bizzat dayanağı ile ekibe dayanak edildi. Kulüp binası yandığı için en azından kendi stadyumuna sahip olması emeliyle Fenerbahçe stadyumu 10 taksit biçiminde ödenmesi koşulu ile 9000 liraya Fenerbahçe Futbol Kulübü’ne satıldı. Bu dayanak sayesinde Fenerbahçe Futbol Kulübü, ilk stadyum mülkiyetine sahip olan ekip olarak kayıtlara ismini yazdırdı.

Papazın Merayı, 1998 senesinde Gençlik ve Spor Bakanlığı ile yapılan kontrat ile 49 seneliğine Fenerbahçe Spor Kulübü’ne kiralandı. Seneler süresince Fenerbahçe stadyumu olarak anılan stadyuma, 1998 senesinde daha önceki kulüp başkanı Şükrü Saraçoğlu’nun ismi veridi.

Nihayet Fenerbahçe Spor Kulübü

1907 senesinde kurulan Fenerbahçe Futbol Kulübü, bütün tarih olarak, Türkiye Cumhuriyeti kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’şan ekibi ziyaret ettiği 3 Mayıs tarihini kabul eder. Ekibi ziyareti sırasında Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün hatıra defterine söyle yazmıştır:

“Fenerbahçe Kulübü’nün her tarafa mazhar-i takdir olmuş bulunan asari mesaisini duymuş ve bu kulübü ziyaret ve erbab-ı himmeti tebrik etmeyi görev edinmiştim. Bu misyonun ifası ancak bugün müyesser olabilmiştir. Takdirat ve tebrikatımı buraya kayd ile mübahiyim.”

Seneler içinde futbol dışındaki alanlarda da ilerleme gösteren Fenerbahçe Futbol Kulübü tarihi süresince ve günümüzde de Türkiye’nin önde gelen büyük ekiplerinden olmuştur. Yurt içinde ve yurt dışındaki zaferleri ile ülkemizi temsil etmeye devam etmektedir.