Son Haberler

Depremden Korunma Yolları

-
Eylül 18, 2022
Depremden Korunma Yolları

Depremden Korunma Yolları

Zelzele, doğal bir afettir. Bazı korunma uygulamaları ile can ve mülk kayıpları eksiltilebilir ve önlenebilir. Bazı kolay önlemler yeterli olabilir. Nasıl mı?

Zelzele, hiç beklenmeyen bir anda hayatımızı her anlamda “sallayan” doğal afettir. Öngörülemeyen ve önlenemeyen ölümcül bu doğa hadisesine karşı alınabilecek önlemler, can ve mülk kaybını önleyebilir. Bunun için zelzele evveli, zelzele sırasında ve zelzele sonrasında bazı şeyler yapmak gerekiyor. Zelzelelerdeki hasarları en aza indirmenin birinci unsuru zelzeleye dayanıklı binalar inşa etmek veya sağlam binalarda oturmaktır. Unutmayın ki; zelzele değil, bina öldürür! Öbür tedbirlere göz atalım!

Zelzele Evveli Yapılması Gerekenler

Her şeyden evvel ikamet edilen binaların yapı tekniğine ve inşaat idaremeliğine göre inşa edilmesi, zelzeleye dayanıklı olarak planlanması gerekiyor.
Binaların veya konutların sağlamlığı hakimiyet ettirilmeli; gerekirse güçlendirilmelidir.
Evlerdeki dolapların üzerine konulan eşyaların zelzele sırasında düşüp hasar vermemesi için yakalayıcı malzemeler ile sabitlenmelidir.
Tavana ve duvara asılan avize ve klima gibi eşyalar, ağırlıklarını taşıyabilecek biçimde asılmalıdır.
Soba ve elektrikli ısıtıcılar bulundukları yere sabitlenmelidir.
İçinde ağır eşyalar bulunan dolapların kapakları kilitli yakalanmalı veya zelzele sırasında açılması önlenmelidir.
Kırılabilecek sırça veya porselen ziynet eşyaları düşüp kırılamayacak yerlerde yakalanmalı veya sabitlenmelidir.
Doğalgaz vanası, elektrik sigortaları gibi donanımlar gaz firariyi ve yangına karşı otomatik hale getirilmelidir.
Zelzele sırasında konuttan ve binadan çıkış için kullanılacak yerler tanımlanmalı, bu yerlerdeki maniler ortadan kaldırılmalı, bu bölgelere rastgele bir eşya konulmamalıdır.
Binadan çıkış kapıları ve yolları geniş olmalı, acil çıkışların yapılacağı kapılar kilitli vazgeçilmemeli ve bu çıkışların rotaları fosforlu ışıklandırmalarla belirtilmelidir.
Acil çıkış rotalarına elektrik kesintilerinde devreye giren şarjlı aydınlatmalar yerleştirilmelidir.
Evlerdeki ehemmiyetli dokümanların birer kopyaları, su geçirmez bir torbada saklanmalıdır.
Kullanılmayan ziynet eşyaları, altın gibi kıymetli madenler ve paralar gözetmeli bir bölgede veya çelik kasalarda saklanmalıdır.
Mutfak dolaplarındaki kırılabilecek sırça eşyalar veya tabakların düşmemesi için kapakları kilitli yakalanmalı veya kolay açılmasını yasaklayıcı temkinler alınmalıdır.
Yatağın yakınında veya zelzele sırasında erişilebilecek bir noktada el feneri bulundurulmalıdır.
Bina hollerinde kesinlikle yangın söndürme makineyi bulundurulmalı, bu aygıtın hakimiyet ve bakımları periyodik olarak 6 ayda bir yaptırılmalıdır.
Konutlarda zelzele sonrası kullanılabilecek “zelzele çantası” bulundurulmalıdır.
Zelzeleden korunma yollarına ait kitaplar ve yazılar okunmalı; oturum veya konferanslara katılmalı; bilinçlenmeleri için çocuklar bu cins buluşmalara götürülmelidir.
Yere uyuma, kenetlenme, başı koruma gibi usuller bilinmeli; çocuklara uygulamalı olarak öğretilmelidir.
Zelzele sonrası olası zararların karşılama edilmesi için Gerekli Zelzele Sigortası DASK yaptırılması gereklidir.
En az 6 ayda bir konutlarda ve binalarda zelzele sırasında yapılacaklara ait tasarılar gözden geçirilmeli, tatbikat yapılmalıdır.
Zelzele sırasında veya sonrasında oluşabilecek bağlantı kopukluğu dikkate alınarak fertlerin birbirleriyle nasıl bağlantı kuracakları ve nerede bir araya gelecekleri veya buluşacakları belirlenmelidir.
Buluşma yerleri için binalardan uzak, geniş alanlar seçilmelidir.

Zelzele Sırasında Yapılması Gerekenler

Zelzele başladığı anda serinkanlı olmalı, panik yapılmamalıdır.
Zelzele sırasında koşmak, yürümek veya ayakta durmak hemen hemen imkânsızdır. Bu nedenle zelzele sırasında durulması gereken pozisyonlar bilinmelidir.
Sağlam masa altlarına, koltuk, sandık gibi eşyaların yanına çömelerek hayat üçgeni oluşturulmalı; sarsıntı bitene kadar bu pozisyonda kalınmalıdır.
Eller başın üstünde kenetlenmeli, baş, dizlerin arasında olacak biçimde beklenmelidir.
Sarsıntı geçinceye kadar pozisyon değiştirilmemelidir.
Evde değişmezlenmemiş dolap ve raf gibi eşyalar varsa onların yıkılmaları ihtimaline karşı bu eşyalardan uzak durulmalıdır.
Asansörler, merdivenler ve balkonlardan uzak durulmalıdır.
Sinema, tiyatro ve konser alanı gibi kalabalık bir yerde iseniz izdihama oluşabilecek yerlere koşulmamalı; panik yapmadan tehlikesiz bir bölge bulunmalıdır.
Zelzele sırasında vasıta içindeyseniz binalardan uzak bir bölgede hareket etmeden beklenmelidir. Köprüler, viyadükler ve tünellerden uzak durulmalıdır.
Bağlantı yoğunluğu dikkate alınarak, telefonlar, acil vaziyetleri bildirmek dışında kullanılmamalıdır.
Doğalgaz firarilerine karşı kibrit ve çakmak yakılmamalı, elektrik düğmelerinden uzak durulmalıdır.
Sırça eşyalar ve pencerelerden uzak durulmalıdır.
Ağaçlar, elektrik telleri ve elektrik direklerinden uzak durulmalıdır.

Zelzele Sonrası Yapılması Gerekenler

Zelzele biter bitmez emniyette olduğunuzdan emin olun.
Bulunduğunuz bölgede devrilmesi olası eşyalar ve duvar olmamasına dikkat edin.
Sarsıntı biter bitmez su ve doğalgaz vanaları ve elektrik sigortaları kapatılmalıdır.
Sağlıklı ve güvende iseniz etrafınızda takviyeci olabileceğiniz birileri olup olmadığını hakimiyet edin.
Kırılan sırçaları ve varsa dökülen riskli maddeleri temizleyin.
Konuttan çıkmadan evvel battaniye, kalın kıyafetler, kıymetli eşyalar ve paralar ve kunduralar gibi bir müddet lüzumunuz olabilecek eşyaları yanınıza alın.
Bir müddet gıda bulamama ihtimaline karşı konutunuzdaki gıda ve meşrubatlardan yanınıza alabileceğiniz kadar almaya çalışın. 
Binadan çıkarken acil çıkış noktalarına yönelin.
Evvelden hazırladığınız zelzele acil gidişat çantanızı alarak, yakınlarınızla veya dostlarınızla evvelden tanımladığınız buluşma noktasına gidin.
Şiddetli zelzelelerden sonra arkasıcı zelzeleler olabilir. Arkasıcı sarsıntılar tamamen bitinceye kadar zararlı veya sağlam binalardan uzak durun. Bazı arkasıcılar, sağlan binalara da zarar verebilir veya yıkabilir.
Şiddetli zelzele sonrası en az 3 gün konutunuza girmeyin veya yetkililerin bu mevzudaki açıklamalarını takip edin.
Binalara çakmak, mum ve kibrit gibi alev veren maddelerle yaklaşmayın.
Siz ve aileniz güvende ise bulunduğunuz bölgede devrilmiş binalar varsa dayanak takımlarına dayanak edin veya gönüllü olarak kurtarma çalışmalarına katılın.
Cadde ve caddelerde binaların arasında dolaşmayın.

Enkazda Kalanların Yapması Gerekenler

Zelzele sırasında konutunuz veya bulunduğunuz bina devrilmişse ve enkazda bir bölgede sıkışmışsanız serinkanlı olmaya, pozitif şeyler düşünmeye çalışın.
Dayanak takımlarının size en kısa zamanda erişeceğini düşünerek, hareket edebileceğiniz veya sesinizi duyurabileceğiniz bir yere odaklanın.
Enkazda kalmışsanız enerjinizi tasarruflu bir biçimde kullanmaya çalışın.
Sesinizi kullanabiliyorsanız, dayanak takımlarına yerinizi bildirmeye çalışın.
Varsa düdük veya ses çıkaran bir eşya ile sesinizi duyurmaya çalışın.

Zelzele Çantasında Neler Bulunmalı?

Devirici bir zelzele sonra en çok lüzum dinlenecek malzemeler, bir “zelzele çantası”nda bulundurulmalıdır. Peki, zelzele çantasında neler bulunmalıdır? Hakikatinde belki birkaç gün, belki de günlerce kullanabileceğiniz eşyaları bulundurmanız gerekiyor. Çantaya koyduğunuz ve bozulacak gıda ve ilaçlar son kullanma tarihlerine göre tazeleri ile değiştirilmelidir. Enerji veren besinler seçilmesine dikkat edilmelidir.

En çok dinlenecek malzemeler şunlardır; su, konserve gibi uzun müddet sabredebilecek besinler, ilk dayanak çantası, batarya, el feneri, şarjlı lambalar, düdük, reçeteli ilaçlar, radyo, bir ölçü para, sağlam kıyafetler, kundura, terlik, anekdot defteri, kalem, harita, çakı, peçete, kâğıt mendil, eldiven, sabun gibi şahsi paklik malzemeleri, bakım kremleri, poşet, tuvalet kâğıdı, yağmurluk, battaniye…

Ayrıca, talebelerin zelzele çantasında bulunması gerekenler ise şunlardır; talebelerin aileleriyle alakalı bağlantı bilgileri, aile resimleri, su ve dayanıklı besinler. Bunların dışında –varsa- çocuklar, yaşlılar, manililer ve konut hayvanları için de özel malzemeler bulundurulmalıdır. Zelzele çantası malzemelerini kendi özel vaziyetinize göre eksiltebilir veya çoğaltabilirsiniz.

Zelzele Nedir?

Zelzele, öbür ismiyle “yer sarsıntısı” veya “zelzele”, yerkabuğundaki fay kırıklarında biriken enerjinin bir anda boşalarak yeryüzünde sarsıntı alana getiren doğa vakayıdır. Sarihe çıkan enerjinin ebadına göre ortaya çıkan sismik dalgalanmalar, yeryüzünde muhtelif büyüklüklerde ve şiddette sarsıntılara yol açar.

Depremin şiddeti ve büyüklüğü değişik kavramladır. Zelzele şiddeti; rastgele bir derinlikte olan depremin, yeryüzünde sezildiği bir noktadaki tesirinin miktarıdır. Depremin şiddeti, aynı zamanda yapılar, doğa ve insanlar üzerindeki tesirlerinin bir miktarıdır. Bu tesir, depremin büyüklüğüne, odak derinliğine ve uzaklığına göre değişiklik gösterir. Depremin büyüklüğü; zelzele sırasında sarihe çıkan enerjinin miktarıdır. Zelzelelerin aletsel bir miktarı “Magnitüd”dür. Zelzeleler, büyüklüğüne göre ölçülür, bu da göründüğü kadar kolay değildir. Bir zelzeleyi doğru ölçmek için bir hayli karışık etken vardır. Zelzele yoğunluğunun ölçmek için “depremçizer” ismi verilen bir alet kullanılır.

Gerekli Zelzele Sigortası Nedir?

Doğal Afet Sigortaları Müesseseyi DASK bünyesindeki Gerekli Zelzele Sigortası; depremin ve zelzele neticeyi alana gelen yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının neden olduğu parasal hasarları, belirtilmiş limitler dahilinde karşılayan bir sigorta çeşididir. Bu sigorta ile binanız tamamen ya da kısmî olarak hasar görmüş olsa da teminat altına alınır. DASK, 2000 senesinde heyetti. Gerekli Zelzele Sigortası edindirme, uygulama ve yönetimi faaliyetlerinden mesul tüzel kimlikli bir kamu kuruluşu olan DASK, “zelzele geçecek, hayat devam edecek” sloganı ile hizmet veriyor. DASK’ın emeli; zelzele sonrası hayatın kaldığı yerden devam ettirilebilmesidir. 

DASK ve Gerekli Zelzele Sigortası’nın amaçları şunlardır; 

Evlerin, ödenebilir seviyedeki primlerle, zelzeleye karşı güvence altına alınması
Yurtiçinde tehlike paylaşımının sağlanması
Zelzele zararlarının getireceği mali mükellefliğin, sigorta yoluyla, beynelmilel yine sigortalama reasürans ve anapara piyasalarına dağıtılması
Devletin, zelzelelerden kaynaklanan mali yükünün afet evleri gibi azaltılması
Vatandaşa yansıyacak olası ek ödentilerin önlenmesi
Zelzeleye dayanıklı binaların teşvik edilmesi
Zelzele sonrası fert ve devletin daha fazla teminata sahip olması

Gerekli Zelzele Sigortası’nın teminatı altındaki bina kısımları şunlardır; esaslar, ana duvarlar, bağımsız kısımları ayıran ortak duvarlar, bahçe duvarları, istinat duvarları, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, holler, çatılar, bacalar, bazı bitirici kısımlar…

Teminat kapsamı dışındaki vaziyetler ise şunlardır; enkaz kaldırma giderleri, kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti, seçenek ikametgâh ve işyeri giderleri, mali mesullükler ve eşi başkaca ileri sürülebilecek öbür tam dolaylı hasarlar, her türlü taşınır mülk, eşya ve eşleri, tüm vücudu hasarlar ve ölüm, manevi tazminat arzları, zelzele ve zelzele neticeyi oluşan yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının dışında kalan zararlar, zelzeleden bağımsız olarak, binanın kendi yanılgılı yapısı sebebiyle zamanla oluşmuş hasarlar…

Bunları Öğreniyor musunuz?

Bugüne kadar kaydolunan en büyük zelzele 8,9 büyüklüğünde ölçülmüştür. Bu büyüklükteki zelzeleyle; 31 Ocak 1906 tarihinde Kolombiya-Ekvator’da ve 2 Mart 1933 tarihinde Sanriku-Japonya’da alana gelmiştir.
Zelzeleler ve volkan patlamaları, birbirleri ile iletişimli doğal vakalardır. Her biri genellikle dünyanın tektonik plakaları süresince gerçekleşir.
Dünyadaki zelzelelerin yüzde 90’ı Pasifik Ummanı’nun Yeni Zelanda’nın kuzey doğusundan Asya’nın doğu kenarı süresince uzanan kıyılarını takip eden takribî 40 bin km boyunda “at nalı” biçimindeki bir bölgede alana kazanç. “Ateş Çemberi” ismi verilen bu bölge, en yoğun volkanik ve sismik etkinlik alanıdır. Bu bölgede 452 adet pasif ve etkin volkan bulunur.