Son Haberler

CUV (Crossover) Nedir? (Tarihi, Özellikleri)

-
Eylül 11, 2022
CUV (Crossover) Nedir? (Tarihi, Özellikleri)

Crossover taşıtlar; SUV, cip ve otomobil karışımı yeni nesil bir vasıta ırkıdır. Son 10 senede popülerliği artan CUV’lar birçok vasıtaya seçenek hale geldi.

CUV Crossover Nedir? Tarihi, Özellikleri

Crossover taşıtlar; SUV, cip ve otomobil karışımı yeni nesil bir vasıta ırkıdır. Son 10 senede popülerliği artan CUV’lar birçok vasıtaya seçenek hale geldi.

Crossover Utility Vehicle CUV; Sport Utility Vehicle SUV ile binek otomobil karışımı bir vasıtadır. Son senelerde oldukça popüler olan CUV’lar, ciplerle otomobiller arasında bir yerde duruyor. Önden sürükleyişli ve dost itişli veya dört tekerlekten sürükleyişli olabiliyor. Hafif arazi taşıtları olarak sınıflandırılıyor. SUV taşıtlardan daha ekonomiktir, daha az yakıt harcar ve daha seridir. Genellikle asfalt veya döşenmiş yollar için idealdir. Çok engebeli olmayan arazilerde de sürüş imkânı sağlar. Yükseklikleri sebebiyle genellikle SUV’larla karıştırılır; ancak otomobil kadar geniştir. Günümüzde artık ciplerin yerini almış vaziyette. Hatta çoğu zaman cip olarak belirlenirler. Crossoverlerin popülaritesi son senelerde arkasıydı. Bu sebeple otomotiv işletmeleri de crossover segmentlerini kesintisiz geliştiriyor. Yarı otomobil, yarı cip, biraz SUV karışımı taşıtlar olarak karşımıza çıkan CUV’ları daha yakından araştıralım!

Willys-Overland Jeepster Cabrio Coupe

Crossoverlerin atası olarak kabul edilen Willys-Overland Jeepster Cabrio Coupe

Tarihi

“Crossover” terimi, ilk kere 9 Ocak 2006 tarihinde CNN Money’in internet sitesinde yayınlanan yazıda kullanıldı. Ardından, 14 Ocak 2008 tarihinde Wall Strett Journal’in bloglarındaki bir yazıda, crossoverler, “otomobil gibi görünen vagonlar” olarak belirlendi. Çağdaş crossoverlerin ilk misalleri ve atası olarak, Willys’in off-road ve otomobil becerilerini birleştirdiği 1948 model “Willys-Overland Jeepster Cabrio Coupe” tasarımı gösteriliyor. 1955 model Rus imali “GAZ-M20 Pobeda” marka 4×4 vasıta, Yunanistan’da lüks bir limuzin olarak planlanan Neorion ve Amerika’da konsept olarak planlanan Jeep Wagoneer SJ de crossoverlerin ilk misalleri olarak sayılıyor. 1976 model, Rus tasarımı Fiat 124’e benzeyen sedan Lada ve 1977 model Matra Rancho da, yarıyılın iddialı ve lider crossover modelleri olarak gösteriliyor.

Günümüz crossoverlerinin lideri olarak gösterilen model ise, 1979 senesinde üretilen “AMC Eagle”dir. Bu versiyon, yarıyılında en çok satılan modellerden bkocamandı ve crossoverler için bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor. Çağdaş crossoverlerin ilk misali olarak 1996 senesinde üretilen “Toyota RAV-4” gösterilirken, bazı kaynaklar, 2007 senesinde “isyankar şehirli” sloganı ile piyasaya sürülen Nissan Qashqai marka kompakt crossover modelini, “çağdaş crossoverlerin ilki” olarak kabul ediyor.

2000’li senelerin başında üretilen crossover tipi taşıtlar, ananesel SUV’lara veya station wagonlara benzerken, bazı otomotiv işletmeleri bu modellerde atletikliği ön tasarıya çıkardı. 2006 senesinde dünya genelinde crossover satışları, SUV pazarının yüzde 50’sinden aşırısını oluşturuyordu. İlerleyen senelerde crossoverlere arzlar giderek arkasıydı. Bu segmentteki “Audi Q5”, ABD pazarında en çok satan ikinci vasıta oldu. 2010 senesinde ise artık crossoverler popülerleşti; otomobil ve ciplerin yerine seçim edilmeye başlandı. 2011-2017 seneleri arasında bu segmentteki taşıtlar için arz patlaması yaşandı.


Tanımı ve Özellikleri

CUV’lar, otomobil dünyasında “yeni bir ırk” olarak tanımlanabilir. Adı ve segmenti mevzusunda beynelmilel bir ittifak olmasa da genellikle spor kullanım emelli taşıtlar arasında sınıflandırılır. Hafif kamyonların gövde tasarımları ile üretilen SUV’lar ve binek otomobilleri bir araya getiren vasıtalardır. Karoserleri, otomobillerden daha yüksektir. Bu sebeple crossoverler, SUV gibi yüksek, binek otomobil kadar geniş taşıtları ifade ediyor.

Crossover taşıtlar, SUV taşıtların bazı özelliklerini kapsar. Station wagon, hatchback, minivan veya sedan sınıfı taşıtların da özelliklerini barındırır. Bu bakımdan “biraz otomobil, biraz cip, biraz da SUV taşıtların birleşimi” diyebiliriz. Yeni nesil crossoverler ile SUV’lar da evrim geçiriyor. Artık SUV ve crossover birleşimi değişik vasıta cinsleri planlanmaya başlandı.

CUV’lar 5 kapılı, genellikle 4×2 ön veya arka iki tekerlekten sürükleyişli, otomobilden yüksek, otomobil kadar genişlikte vasıtalardır. Crossoverlerde otomobil şaseleri kullanılır. Marka ve modele göre çok değişik konfor ve görsel zenginlik içerebilirler. Genellikle 17, 18 ve 19 inçlik jantlar kullanılır. Yeni nesil CUV’ların hemen hemen tamamında yol bilgisayarı ve multimedya ekranı bulunuyor. Takribî 500 litrelik bagaj hacmine sahip CUV’ların benzinli, dizel veya hibrit motor çeşitleri bulunabiliyor. Stop lambalarından egzoz borularına, aynalarından vites alternatiflerine, koltuk dizaynından televizyon konforuna kadar çok değişik opsiyonlarda son kullanıcıya sunulabiliyor.

“CUV” ifadesi, “Crossover Utility Vehicle” kelimesinin kısaltmasıdır. “Crossover” sözcüğü, Türkçe “karşıdan karşıya geçmek”, “geçiş”, “geçit noktası” ve “çaprazlama” gibi anlamlar içerir. “Crossover utility vehicle” kelimesinin Türkçe karşılığı ise, “karşıya geçiş takviyeci taşıtı” veya “çapraz takviyeci vasıta” biçimindedir.


Crossover ile SUV’lar Arasındaki Farklar

Crossoverler; SUV’lardan sonra geliştirilen biraz otomobil, biraz cip, biraz da SUV birleşimi vasıtalardır. Bu yeni segmentin SUV’dan minik, cipten büyük tasarımları vardır. Markaya göre çok değişik modellerde üretilebiliyor. Piyasada, motor alternatiflerinden jant büyüklüğüne, karoser genişliğinden bagaj yapılarına kadar onlarca çeşit crossover bulunuyor. SUV’lardan esinlenilerek üretilen bu taşıtlar, SUV’lardan değişiktir. Görünüm olarak birbirini hatırlasa da, kullanım emelleri ve özellikleri bakımını ufalıyorlar.

Akraba segmentlerde bulunan bu iki vasıta cinsinin farklarından bazıları şunlardır;

SUV ve Crossover arasındaki en büyük fark, şaselerdir. Crossoverlerde binek otomobil şasesi kullanılır; SUV’larda kamyonet veya pikap şaseleri bulunur. Ayrıca, SUV’lar, yalnızca bu segmentteki taşıtlar için planlanmış şaseler kullanır.
Crossoverler, otomobillerden daha yüksek ve geniştir; SUV’lar da crossoverlerden daha yüksek ve geniştir.
SUV’larda genellikle kesintisiz permanent dört tekerlekten sürükleme 4×4 özelliği bulunur, 4WD, AWD ve 2WD gibi alternatifler sunar. Crossoverlerde ise, 4×4 özelliği enderdir. Genellikle iki tekerlekten sürükleme 4×2 kabiliyeti vardır. Crossoverlerin 4×4’leri de, SUV’lar kadar geniş alternatifler sunmaz.
SUV’lar, spor emelli taşıtlar olarak bilinir. Asfalt dışındaki arazilerde kullanılabildiği için off-road taşıtlarla karıştırılır. Crossoverler ise, asfalt veya şehir taşıtı olarak belirlenir. Asfalt dışındaki arazilerde kullanım için SUV’lar kadar ideal değildir.
SUV’lar genellikle uzun yol ve değişik arazi şartlarına uygun olarak planlanmıştır. Crossoverler ise, yaygın olarak şehir içi kullanım içindir.
Crossoverler; hatchback, sedan ve station wagon özellikli olarak tasarlanabilir. SUV’lar ise, yalnızca station wagon özelliğinde üretilir.
SUV’ların motor hacmi ve eforu, boyutları, iç hacmi crossoverlerden daha büyüktür.
Crossoverler, SUV’lara göre daha düşük kapasiteli motor kullanır. Bu sebeple daha az yakıt tüketirler.
SUV’lar için alırken ve kullanırken ödenen vergiler, crossoverlere göre daha fazladır.
SUV’lar, crossoverlerden daha konforlu, daha tehlikesiz ve daha dayanıklı segmenttedir.
Motorları ve şanzımanları vites kolisi, karoserleri ve tasarımlarına göre değişiktir. SUV’lar yüksek tork üreten motorlara ve 4×4 özellikli kompakt şanzımanlara sahiptir. Crossoverlerde, bu bakımdan otomobil ve ciplere benzer motor ve şanzımanlar kullanılır.
SUV’larda genellikle dizel motorlar kullanılır; crossoverlerde benzinli ve hibrit alternatifleri de vardır.
SUV’lar genellikle 7 koltukludur; crossoverlerde ise 5 koltuklu modeller yaygındır.
SUV’lar, crossoverlerden daha pahalıdır.


Crossoverlerin Avantajları ve Dezavantajları

Crossoverler, SUV, cip ve otomobil arasında bir vasıta olduğu için avantajları ve dezavantajları da, öteki taşıtlarla bağlantılı olarak değişebiliyor.

Avantajları:

Crossoverler, otomobillerden daha yüksek olduğu için geniş bir görüş alanı ve tehlikesiz bir sürüş imkânı sağlar.
Daha fazla yolu ve yük taşımak için ideal bir segmenttedir.
Bagajları, otomobil ve ciplerden daha geniş hacimlidir.
Yakıt tüketimleri, otomobillerden çok değişik değildir. Yeni nesil crossoverler, yakıt mevzusunda oldukça cimridir.
Crossoverlerin ikinci el piyasası, her geçen gün artan bir trend tutmuş vaziyette. Bu da, satış ve alışı kolaylaştırıyor.

Dezavantajları:

Crossoverler için özellikle Türkiye’de daha fazla vergi ödemek gerekiyor.
Otomobillere oranla daha fazla yakıt harcar.
Bakımı ve pakliği daha maliyetlidir.
Yüksek yapısından dolayı özellikle virajlarda savrulma tehlikeyi vardır.


Bunları Biliyor musunuz?

Nissan Qashqai marka kompakt crossover modeli, Avrupa’da en çok satılan crossover modelidir.
Birçok otomotiv işletmesinin B ve C segmenti, crossover modeli olarak üretiliyor.
“Crossover” sözcüğü, aynı zamanda bir basketbol terimidir. Rakip korunma oyuncularını donakaltmak için kullanılan kombine bir harekettir. Topu bir elden değişiğine zıplatarak geçirirken koşu istikametini değiştirme hareketidir.
Crossover, aynı zamanda hoparlörlerde kullanılan bir çeşit devredir. Pasif ve etkin crossover olarak ikiye parçalar. Crossover devrelerin ses frekanslarının hoparlörlere sevk edilmesi ile alakalı karışık işlevleri vardır. Elektrik sinyalini tiz bas ve mid seslere bcan verme operasyonunu gerçekleştirir.
Crossover, aynı zamanda bir müzik cinsi ve bir genetik algoritma terimidir.