Son Haberler

Büyükelçi Nedir ve Nasıl Olunur?

-
Eylül 6, 2022
Büyükelçi Nedir ve Nasıl Olunur?

En sade tanımıyla büyükelçi, kendi orijininin ait olduğu ülke için beynelmilel buluşmalara, aktifliklere ve organizasyonlara katılım gösteren ve idareyici görevi üstlenen diplomatik temsilci olarak belirlenebilir. Büyükelçiler aynı zaman da diplomat olarak da öğrenilirler. Bu ifade büyükelçi ile mukayese etildiğinde azıcık daha geniş bir anlama sahiptir.

Büyükelçiler, ikamet ettikleri yabancı ülkelerde beynelmilel ilişkilerin sürdürülmesi için yürütülen çalışmalarının merkezi olarak görev alır. Ticaret, askeri çalışmalar ve kültürel ilişkileri de içeren muhakkak başlı alanlara yoğunlaşarak yurttaşı oldukları ülkenin devlet başkanını ve dolayısıyla da hükümeti temsil eder. 

Büyükelçinin Görevleri Nelerdir?

Büyükelçilerin başlıca görevlerinin, siyasi ya da ticari anlamda yüksek hassasiyet yaşanan bölgeler başta olmak üzere ülkeler arasındaki ilişkinin istikrarlı ve sakin kalmasını sağlamak olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bunun yanı gizeme görev yaptıkları ülkelerde hakikatleşen ekonomik ve siyasi büyümeleri kendi ülkelerine bildirmek de mesullükleri arasında yer alır. 

Büyükelçiler, ayrıca, kendi ülkelerinden görevli oldukları ülkeye yolculuk yapanlara destek olmak,  dış siyasetleri açıklamak ve sığınmacıları düşmanca etraflardan boşatmak görevinin sahibidir. İşlerinin alıngan tabiatından dolayı, büyükelçiler tüm görevlerini diplomatik bir tavırla kendi ülkeleri ve görev aldıkları ülke arasında pozitif ilişkiler geliştirecek biçimde hakikatleştirmekle yükümlüdürler.

İki ülke arasındaki bağlar mevzusunda ehemmiyetli mesullüklere sahip olan büyükelçiler, beynelmilel ilişkiler denince ilk akla gelen adlar arasında  yer alır. Dış ilişkileri sürdürmek için kesintisiz olarak büyük mesullük taşıyan büyükelçiler, görevlerini galibiyetle yerine getirdiği zaman iki ülke arasındaki ilişkileri ehemmiyetli miktarda geliştirebilir.

Bir ülkenin yurt dışındaki temsilcisi olarak bire bir ilişkilerde bulunan ve pek çok farklı civarda sosyal ve siyasi ilişkiler sürdüren büyükelçilerin, bir ülkenin suratı olduğunu söylemek doğru olacaktır.

Büyükelçi Olmak İçin Zorunlu Koşullar Nelerdir?

Bir ülke için en ehemmiyetli diplomatik ilişkilerden bir kısmını yürüten büyükelçilerin tercihi de büyük bir itinayla hakikatleştirilmektedir. Eğitim seviyesinden iş tecrübesine varana kadar çok rakamda kritere göre değerlendirilen adaylardan en uygun olanı seçilerek ülkenin suratı olarak muhakkak bir ülkede görev başına geçer. 

Eğitim Düzeyi

Her şeyden evvel bir büyükelçinin siyaset, tarih ya da beynelmilel ilişkiler kısımlarından birinde lisans eğitimini bitirmiş olması beklenir. Lisans eğitimi vaktince bu alanlarda muhakkak başlı dersleri bitirmiş olmanın yanı gizeme dış siyasetlerin odağa alındığı konferanslara katılarak sınıf dışında da eğitimlerine katkıda bulunmalıdırlar. Kesintisiz aktüel olan ülkeler arası ilişkilerde olup bitenlerin yakından takip ediliyor olması bu pozisyon için elzemdir. Bu sebeple de yaşam boyu eğitim kaçınılmaz olarak gereksinimdendir. 

İş Tecrübeyi

Görev tanımından da kavrayabileceğimiz üzere büyükelçi olmak, yüklü bir iş tecrübeyi gerektiriyor. Bu pozisyonun yeni mezunlar için pek uygun olduğunu söyleyemeyiz. Bir büyükelçinin günlük beynelmilel ilişkiler işlerini galibiyetle yerine getirecek kadar tecrübeli olması gereklidir denebilir. Zira bu tehlikeye atılamayacak kadar ehemmiyetli bir pozisyon!

Bu göreve gelmek isteyen şahısların evvelinde ekonomi, siyaset ve müessesesel diploması çalışmalarına dolaysız olarak dahil olmuş olması beklenir. Hatırı sayılır bir seviyeye gelene dek staj veya asistanlık yapmak eğitim yaşamının sonrasında büyükelçi olmak isteyenler için iyi bir başlangıç sayılabilir.

İrtibat Becerileri

Ülkeler arası bir nevi köprü görevi gören büyükelçilerin irtibat maharetlerinin yüksek olması belki de en ehemmiyetli özellikleridir. Peki, yüksek irtibat kabiliyeti ile kast edilen nedir? İrtibat mevzusunda zaferli olmak sadece laflı değil yazılı ilişkileri de kapsar. Bir büyükelçi için iyi irtibat kurmak, işini iyi yapmakla aynı anlama kazanç. Zira kesintisiz olarak iyi izlenip vazgeçmesi ve pozitif bir tesir yaratması gerekir. 

Bunun yanı gizeme ikinci bir dili anadili gibi iyi konuşması gerekir. Bunun sebebi de tercümanlar olmaksızın bire bir bağlantının ehemmiyetinde gizlidir. 

Zorunlu tüm şartları yerine getiren ve devlet başkanı tarafından görev başına getirilmesi için karar kılınan birey, devlet başkanının da imzasına yer veren bir mektubu –bu mektuba “itimatname” ismi verilir –  elde etmeye hak kazanır. Hakikatinde hükumet tarafından seçilse de sembolik olarak devlet başkanını temsil ettiğinden tüm hükumet ismine devlet başkanının imzası yeterli olur. 

Devlet başkanının güvenini sembolize eden bu mektup, hakikatleşen resmi merasimle görevin yürütüleceği ülkenin devlet başkanına teslim edilir ve bu ülkenin devlet başkanından alınan onayla – bu onaya “angreman” ismi verilir – yeni büyükelçi görevinin başına geçer. 

Görevi sona eren büyükelçiler ise yeniden eş bir biçimde, kendi ülkesinin devlet başkanının imzası ve yetkisiyle görevini yerine getirdiği ülkeden geri çağırılır. Bu mektup göreve başlarken olduğu gibi görev yapılan ülkenin devlet başkanına teslim edilir. 

Teşebbüsçülük ve Liderlik Özellikleri

Büyükelçiler oldukça geniş bir grubun idaresini ve bu grubun mesul olduğu çalışmaların sürdürülmesini üstlenir. Bu da büyükelçilerin koordinasyon ve manipülasyon mevzularında zaferli olmasını gerektirir. Zaferli bir büyükelçi hem yeniliklere sarih ve teşebbüsçülük özellikleriyle tesir yaratması hem de yüksek liderlik özelliğiyle dikkat toplaması ehemmiyetlidir. Değişik liderlerle beraber iken güçlü duruşuyla zaferine zafer katarken kendi takım dostlarının hürmetini kazanarak da tüm takımı kuvvetlendirmesi beklenir. Bir büyükelçinin atacağı adımların tüm ülkesini etkileyeceği uslardan çıkmamalıdır. 

Türkiye’nin Büyükelçilikleri

Türkiye şu anda 119 ülkede büyükelçiler aracılığıyla dolaysız temas halindedir. Bu ülkeleri abecesel olarak şöyle sıralayabiliriz:

Afganistan

Almanya

ABD

Angola

Arjantin

Arnavutluk

Avustralya

Avusturya

Azerbaycan

Bahreyn

Bangladeş

Belçika

Benin

Belarus

Birleşik Arap Emirlikleri

Birleşik Krallık

Bosna-Hersek

Botsvana

Brezilya

Brunei

Bulgaristan

Burkina

Fas

Cezayir

Cibuti

Çad

Çek Cumhuriyeti

Çin

Danimarka

Dominik Cumhuriyeti

Ekvador

Ekvator Ginesi

Endonezya

Estonya

Etiyopya

Fas

Fildişi Sahilleri

Filipinler

Filistin

Finlandiya

Fransa

Gabon

Gambiya

Gana

Gine

Güney Afrika

Güney Sudan

Gürcistan

Haiti

Hırvatistan

Hindistan

Hollanda

Irak

İran

İrlanda

İspanya

İsrail

İsveç

İsviçre

İspanya

İtalya

Jamaika

Japonya

Kamerun

Kanada

Karadağ

Katar

Kazakistan

Kenya

Kırgızistan

Kolombiya

Komorlar

Kongo DC

Kore

Kosova

Kuveyt

KKTC

Küba

Letonya

Libya

Litvanya

Lübnan

Lüksemburg

Macaristan

Madagaskar

Makedonya

Malezya

Mali

Malta

Mauritius

Meksika

Mısır

Moğolistan

Moldova

Moritanya

Myanmar

Namibya

Nijer

Nijerya

Norveç

Özbekistan

Pakistan

Papua Yeni Gine

Peru

Polonya

Portekiz

Romanya

Rusya

Senegal

Sırbistan

Singapur

Slovakya

Slovenya

Somali

Sudan

Suriye

Suudi Arabistan

Şili

Tacikistan

Tanzanya

Tayland

Tayvan

Togo

Tunus

Türkmenistan

Uganda

Ukrayna

Umman

Ürdün

Vatikan

Venezuela

Vietnam

Yemen

Yeni Zelanda

Yunanistan

Yugoslavya

Zambiya

Zimbabve

Türkiye’de bulunan diplomatik temsilciliklere baktığımız zaman ise ülkenin başşehri olan Ankara’da 124 yerleşik büyükelçilik bulunduğunu görebiliriz. Başka şehirlerde de Konsolosluklar ve Başkonsolosluklar bulunmaktadır.