Son Haberler

Bruce Lee Kimdir?

-
Eylül 20, 2022
Bruce Lee Kimdir?

Bruce Lee Kimdir?

Bruce Lee’nin hakikat ismi Lee Jun Fan’dır. Kendi geliştirdiği Jeet Kune Do korunma sanatı ustası. Kavga Et ustalığının yanı gizeme kavga et filmleri ile tüm dünyada kendinden laf ettirmeyi ve kendini beğendirmeyi başaran yarı Çinli bir oyuncu. Oyuncu olması filmlerinde sergilediği kavga et sahnelerinin rol olduğu anlamına gelmez. Bruce Lee, tüm kavga et sahnelerinde hakikatçi performanslar sergiler. Belki de tüm dünyada hoşlanılması onun bu hakikatçi güzergahıdır. Minik cüssesi, sırf adaleden oluşmuş gibi görünen bedeni Bruce Lee’yi Bruce Lee yapan fiziksel özelliklerdi. Zaferin getirmiş olduğu büyük şöhret insanlar arasında farklı iddiaların oluşmasına neden olur. İddiaların hakikatlik istikameti bir yana bahsedilen iddiaların Bruce Lee’yi müthişin ötesinde bir insan olarak tasvir edildiğini ve düşünüldüğünü gösterir. Birkaç sene daha yaşasaydı bedeninin kurşungeçirmez olacağı, tüm asaplarını öldürdüğü için acı sezmediğidir ki Bruce Lee, ağır idmanları suratından şiddetli sırt ağrıları sürüklemekteydi. Cüneyt Arkın’ın Bruce Lee’den ders aldığı efsanesi de bizim ülkemize has bir uydurmacadır. Bruce Lee’nin genç yaşta can vermesi de vefatı ile beraber bir hayli kuşku ve kuramı birliktesi getirir. Doğduğu 1940 seneyi Çin takvimine göre Ejderha senesine denk kazanç. Bu nedenin yanı gizeme Çinli ve minik yapılı olması Bruce Lee’nin Minik Ejder lakabı ile anılmasını sağlar. Bu yazımızda Minik ejder Bruce Lee’nin hayatına anlatmaya çalışacağız.

Bruce Lee’nin Hayatı

Bruce Lee, gözlerini dünyaya San Francisco şehrindeki Chinese Hospital’da açar. Bruce Lee’nin babası Çinli Lee Hoi-Chuen, annesi yarı Çinli yarı Kafkas Grace Lee’dir. Bruce Lee’nin ailesi, turne için Amerika Birleşik Devletleri’ne gelen Çin operasında oyuncudur. Ailesinin isteği ile Kung Fu eğitimi almaya başlayan Bruce Lee, ilerleyen zamanda Jeet Kune Do korunma sanatının da esasını oluşturan Wing Chun eğitimine başlar ve bu dersi Kung Fu ustası Yip Man’dan alır. 14 yaşında dansa ilgi duyan minik Bruce, dans etmekten büyük neşe alır. En beğendiği dans olan Cha Cha dansında bir müsabakada birinciliği dahi kazanır. Dans deneyimi Bruce Lee’nin kavga et stilinde kendini gösterecektir.

Çok fazla cadde münakaşasına dahil olduğu için ailesi tarafından Amerika’ya sevk edilir. Burada hem okuyup hem de garsonluk yapar. Liseyi tamamladıktan sonra Washington Üniversitesinde Felsefe kısmında öğrenimine devam eder. Bir yandan garsonluk işine devam ederek uyumunu sağlar. Üniversite senelerinde Amerikalılara Çin kültürünün zenginliğini anlatmak ve Çin kültürünü beğendirebilmek için mücadele sarf eder. Gayesini reelleştirmek için o zamana kadar Çinliler dışındaki şahıslara öğretilmesi yasak olan Kung Fu derslerini öğretmeye başlar. Kung Fu derslerini verebilmek için Jun Fan Kung Fu isimli mektebi açar. Bu mücadelesi neticesinde Amerika’da yaşayanlara Kung Fu felsefesinin boş olmadığını, hakikatinde ne kadar derin ve geniş anlamlara sahip olduğunu gösterir.

Bruce Lee’nin Kariyeri

1963 senesinde Linda Emery ile dünya evine girer. 1964 senesinde televizyon kariyerine Ed Parkers ile Amerika’da başlar. Devamında Green Hornet dizisinde rol alır. Ancak dizi bir sezon sonra kaldırılır. James Garner’ın rol aldığı “Marlowe” ismindeki filmde minik bir rolü olur. Hollywood’dakiler Bruce Lee’yi kullanıyor ama bütün anlamıyla faydalanmıyorlardı. Holywood ile istediği kariyeri elde edemeyen Bruce Lee, sinema kariyerinde yükselebilmek için Hong Kong sinemasında kaderini sınama kararı alır. Golden Harvest film işletmeyi ile sürüklediği “Big Boss” sinema filmi gişe rekorları kırarak Çin ve etrafında büyük yankı uyandırır. Big Boss filminin getirdiği büyük zaferin ardından Fist of Fury filmi ile galibiyetinin baht olmadığını ispatlar. Bruce Lee, Çin sinemasına yeni bir soluk getirir. Hollywood tecrübeyi, değişik tarzı, hareketli sahneleri ve kendine özgü kavga et teknikleri Bruce Lee’nin Çin sinemasındaki galibiyetinin sebepleri arasında sayılabilir. Bruce Lee Çin seyircisinin ne istediğini öğreniyor ve izleyiciye istediğini veriyordu. Bu gidişat onun ulus psikolojisini çok iyi inceleme edebildiğinin bir kanıtıdır. “Way of Dragon” isimli filmde başrol oynayan Bruce Lee’nin yanında yan rolde Amerika’da 7 defa karate şampiyonu olan Chuck Norris vardır. Film sanki karate ve Kung Fu korunma sanatlarının çabasına misallik teşkil eder.

Sinema sektöründeki bilirkişiliğini ispatlayan Bruce Lee, film senaryosu yazıyor, kavga et koreografilerini tasarlıyor, filmde oynuyor ve aynı zamanda idarıyordu. Tam işleri ile kendi ilgilendiği Vefat Oyunu Game of Death isimli filmin çekimlerine başlayan Bruce Lee, Dan Inosanto ve Kareem Abdul-Jabbar ile beraber rol alır. Bruce Lee’nin en büyük hayali bir Holywood filminde başrol oynayabilmekti. Hayaline giden yolu Çin sinemasındaki galibiyeti ile elde eder. Vefat Oyunu filminin çekimlerine başladığında Holywood’dan bir film öneriyi alır. Türkçeye Ejder Kalesi ismi ile çevrilen “Enter The Dragon” filmi için Vefat Oyunu filminin çekimlerine ara vererek Holywood’daki ilk başrol filmine sürükler. Filmden hemen sonra Vefat Oyunu’na devam etmek için çalışmalara başlasa da Bruce Lee’nin ömrü Vefat Oyunu filmini tamamlamaya yetmeyecektir.

Bruce Lee’nin Vefatı

Bruce Lee her ne kadar dolu dolu bir hayat yaşasa da sırt ağrılarından şikayetçiydi. Hekimler Bruce’a yataktan çıkmamasını ve istirahat etmesini söyler. Hekimlerin bu ihtarına ancak 6 ay uyabilen Bruce Lee, bu müddet zarfında kafasını çalıştırır ve Jeet Kune Do Korunma sanatının felsefesini anlattığı “Jeet Kune Do Tao” isimli kitabı kaleme alır. Ancak kitabı tamamlamaya ömrü yetmez ve kitabı eşi Linda Emery tamamlar.

Vefat Oyunu filminin çekimlerine devam etmek için imalcisi ile görüşmeye gittiği Bety’nin dairesinde Rymond Chow’u beklerken baş ağrısı çeker ve Bety’den ağrı kesici ister, Bety’nin verdiği ağrı kesiciyi aldıktan sonra uzanmak için suskun bir odaya geçen Bruce Lee’yi uyandırmaya gelen Rymond Chow, Bruce’u uyandıramayınca ambulans çağırılır. Ancak sağlık kurumuna varmadan Bruce Lee hayatını kaybeder. Bruce Lee’nin vefatının artta bir hayli kuşku olmasına karşın kanıtlanmış rastgele bir şey yoktur.

Bruce Lee’nin can verdiği gün takvimler 20 Temmuz 1973 gösteriyordu. Bruce Le’nin cenazesi büyük bir kalabalığa şahitlik eder. Tüm Çin milleti Bruce Lee’yi son defa yolcu etmeye gelerek ona olan sevgilerini gösterir. Bruce Lee’nin cenaze merasimi biri Hong Kong’ta öbürü Seattle’da olmak üzere iki defa yapılır.

Bruce Lee Laneti

Bruce Lee’nin ve oğlu Brandon Lee’nin erken vefatı insanlar arasında “Lee Laneti” ismi ile anılır. Brandon Lee 1993 senesinde “The Crow” filminin çekimleri sırasında kameraların karşısında kaza mermiyi ile vurularak hayatını kaybeder. Brandon Lee babasının yanına defnedilir. Bruce ve Brandon Lee’nin kabirleri her gün ziyaretçiler ile dolup taşmaktadır.

Bruce Lee ve Jeet Kune Do

Bruce Lee’nin geliştirdiği bu korunma sanatı özünde birbirinden değişik savaş sanatlarından öğretiler barındırır. Bruce Lee, Jeet Kune Do korunma sanatını geliştirmeden evvel Kung Fu, Taekwondo, Karate, Boks, Kick Boks, Tayland boksu, Wing Chun, Jujutsu, Aikido, Judo, Güreş ve Eskrim gibi savaş sanatlarında eğitim alır. Kendi geliştirdiği Jeet Kune Do korunma sanatı az evvel bahsettiğimiz tam savaş sanatlarından harmanlanarak geliştirilir. Jeet Kune Do, bahsedilen kavga et sanatlarının ortaya karmaşık bir hali değildir. Özünde kendi felsefesini barındırır. Kavga Et sanatları dışında eskrim de Jeet Kune Do korunma sanatında ehemmiyetli bir yere sahiptir. Bruce Lee, bir eskrimci olarak anılmasa da bu sporu kendi korunma sanatına uyarlayacak kadar akıllıdır.

Bruce Lee, geliştirdiği kavga et sanatına verdiği Jeet Kune Do adının kavga et sanatını bütün olarak anlatamadığını söyler. Ancak zamanla adın kulağa güzel geldiğini düşünerek değişik bir ad bulma gayretine girişmez.

Jeet Kune Do, en az hareket ile bedenin tamamını kullanarak doğrudan neticeye varmayı emeller.

“Kolayca, “Jeet Kune Do” kolaylaştırmaktır”-

Bruce Lee, kendi geliştirdiği korunma sanatını bu ifade ile anlatır.

Bruce Lee, Jeet Kune Do korunma sanatını öğretebilme iznini yalnızca 4 şahsa verir. Bu bireyler: Dan Inosanto, Ted Wong, Taky Kimura ve James Yimm Lee’dir. Bu talebeleri Jeet Kune Do’nun hakkını kimsenin Bruce Lee kadar veremeyeceği fikride ortaktır. Bu surattan 4 talebe de Jeet Kune Do’da kendi tarzlarını geliştirir. Bruce Lee’nin oluşturduğu Jeet Kune Do felsefesi bu vaziyete imkân sağlamaktadır. Bruce Lee’ye göre, “Jeet kune do biçimsizliği seçim eder, böylece tüm biçimleri alabilir ve jeet kune do’nun tarzı olmadığından tam tarzlara uyabilir.” Bu felsefe sayesinde Jeet Kune Do korunma sanatı çok biçimli ve hür bir kavga et sanatı halini alır ve çok geniş bir yelpazeye sahip olur.

Bruce Lee, bir hayli ünlü insana kavga et dersleri verir. Oyuncu olan James Coburn ve Steve McQueen ‘in yanı gizeme Basketbol oyuncusu olan Chuck Norris Kareem Abdul-Jabbar öğrenilen talebeleri arasındadır. Yarıyılının en iyi karatecilerinden olan Joe Lewis, Bruce Lee’den ders aldıktan sonra 11 defa üst üste karate şampiyonluğu kazanır. Bruce Lee’den ders alan bir hayli profesyonel dövüşçü vardır.

Bir Hayli şampiyona ders veren ve onlara şampiyonluk kazandıran Bruce Lee, hayatı süresince kavga et yarışmalarına katılmaz. Ancak sürüklediği filmlerde ünlü bir hayli dövüşçü ile teke tekte karşılaşır.