Son Haberler

Belediyelerin Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?

-
Eylül 7, 2022
Belediyelerin Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?

Belediyelerin görev ve mesullüklerinden bahsedebilmek için öncelikle belediyelerin ne olduğunu ve çerçevelerini nasıl oluşturduğunu kavramak doğru olacaktır. Belediyeler, belde ve belde uysallarının mahalli ortak kalitedeki lüzumlarını karşılamak üzere kurulmaktadır. Belediyenin karar uzuvları millet tarafından seçilerek oluşturulan, yönetimsel ve mali otonomluğa sahip kamu tüzel bireyini ifade etmektedir. 

Belediye Yasayı’na yakından bakıldığında bu yasanın oluşturmasında kullanılan dört ehemmiyetli kavram olduğu görülmektedir. Bunlar; Belediye, Belediyenin uzuvları, Belde ve Mahalle biçiminde sıralanmaktadır. Belediyenin uzuvlarını, belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanı oluşturmaktadır. Belediyenin uzuvları ile alakalı daha detaylı açıklamalara yazımızın ilerleyen kısımlarında değiniyor olacağız. Burada ismi geçen Belde kavramı belediyenin bulunduğu mesken yerini ve mahalle ise belediye hudutları içerisinde yer alan, ortak gereksinim ve öncelikleri eş özellikler gösteren ve soğukkanlıları arasında komşuluk ilişkisi bulunan yönetimsel üniteleri açıklamaktadır. 

Belediyeler Nasıl Kurulur?

Bir bölgede belediye kurulabilmesi için orada yaşayan popülasyonun 5.000 ya da üzeri olması gerekmektedir. Şehir ve ilçe merkezlerinde belediyelerin kurulması lüzumludur. Birkaç köyün birleşerek belediye kurmaları muhtemeldir. Bu vaziyette köy ihtiyar kurulunun ve o köylerde yaşayan milletin en az yarısından bir aşırısının  bölgenin bağlı bulunduğu en büyük mülki yönet amirine yazılı müracaatı gerekmektedir. 

Belediyenin kurulabilmesi için bir değişik yol ise bölgenin bağlı olduğu valinin belediyenin kurulmasına gerek görmesi ve bunu bildirmesidir. Valinin bu deklarasyon yapmasının üzerinden on beş gün içerisinde bölgede yaşayan milletin reylerinin alınması ve neticenin bir zabıt ile valiye bildirilmesi gerekmektedir. İçişleri Bakanlığı’na sevk edilen dosya Danıştay’ın tahlili ile alınan ortak kararname sonucunda belediyenin kurulması hakikatleştirilir. 

Kurulan yeni belediyenin hudutları kuruluşun üzerinden geçecek altı ay içerisinde oluşturulmalıdır. Hudutların oluşturulması kanunlarla tanımlanmış kaideler dahilinde asıllaştırılmalıdır. Burada belediyenin kurulmasının evvelinde beldeye ait olduğu düşünülen, bağ, bahçe, cayır, çayır, otlak, tarla, zeytinlik, palamutluk gibi zirai yerler ve kumsal, plaj gibi yerler belediyeye dahil olacak biçimde kabul edilir. Belediye hudutlarını çizerken temel olan bu hudutların ırmak, tepe ya da yol gibi kesin olarak belli alanlardan geçirilmesidir. Legal ve resmi olarak fen memurları tarafından hazırlanacak bir taslağın da hudutların kesin olarak tanımlanması esnasında dosyaya eklenmesi koşuldur. Belediye hudutlarının netleşmesi için belediye meclisinin kararı, kaymakamın düşüncesi ve valinin onayı gerekmektedir ve tanımlanan hudutların beş sene süresince değiştirilmesi olası değildir.

Kurulan Belediye’nin ya da Belde’nin ismi belediye meclisi abone bütün sayısının en az dörtte üç çoğunluğunun kararı ve valinin düşüncesi üzerine İçişleri Bakanlığı’nın onayı ile koyulur ya da değiştirilir. Değiştirilen ya da yeni koyulan bu adın Resmi Gazete’de yayınlanması gerekmektedir.

Belediye meclisi tercihlerin sonuçlanmasından sonra beş gün sonra belediye başkanı başkanlığına bir araya gelir. Başkanlık divanının ise tercihlerin sonuçlanmasından sonra üç gün içerisinde bir araya gelmesi beklenir. Tam bu bir araya gelmeler ve meclis çalışmaları İçişleri Bakanlığı tarafından hakimiyet altında yakalanıp yasalar ile düzenlenmektedir.

Belediyelerin Görev ve Mesullükleri

Belediyelerin ana görevlerinin arasında imar, su ve kanalizasyon, erişim gibi kentsel alt yapı; etraf ve etraf sıhhati gibi hizmetler gelmektedir. Bu hizmetlerin yanı gizeme paklik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil dayanak, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik kumpasının sağlanması gibi görevleri de mevcuttur. Belediyenin hudutları içerisinde bulunan defin ve kabirliklerin tertip edilmesi, korunması ve geliştirilmesi, ağaçlandırmanın yapılması, park ve yeşil alanların arttırılması ve mevcut alanların korunması ve bakımının yapılması belediyelerin öncelikli görevleri arasında olmalıdır.

Belediye hudutları içerisinde yaşayan millete kültür ve sanat alanlarında sosyal olanakların sunulması ve bu alanların geliştirilmesi de belediyenin görevleri arasındadır. Belediye hudutları içerisinde yaşayan milletin ev meselelerinin çözülmeye çalışılması ve belediye bölgesindeki turizmin kalkındırılmaya çalışılması ve turistik büyümelerin tertip edilip desteklenmesi, belde gençlerinin ve çocuklarının spor ve sosyal hizmetlerden faydalanmasının sağlanması da değişik ehemmiyetli görevler arasındadır.

Aynı zamanda belediye hudutları içerisinde ikamet eden bireylerinin konutluluk harekâtlarının reelleştirilmesi, mesleksel anlamda kabiliyetlerinin çoğaldırılması ve kazandırılması da belediyenin mesullüğüdür. Beldede hakikatleştirilen ekonomi ticaretin canlandırılmaya çalışılması, korunması, tehlikesiz bir hale gelmesinin sağlanması da belediyenin görevidir.

Nüfusu 50.000’i geçen belediyelerin ve büyük şehir belediyelerinin bayanlar ve çocuklar için sığınma konutları açmaları lüzumludur.

Coğrafi ve kent sisteminin kurulması ve kumpaslı bir biçimde işlemesinin sağlanması belediyenin görevidir.

Bölgede açılacak mektep evveli eğitim üniteleri belediyeler tarafından oluşturulur ve hakimiyet edilir. Aynı biçimde devletin açtığı tam eğitim müesseselerinin inşası, tertip edilmesi ve onarımı, taşıt gereç lüzumlarının karşılanması belediyeler tarafından hakikatleştirilir.

Tam bu hizmetlerin yerine getirilmesinde ehemmiyetli olan belediyenin mali gidişatı olduğu için tam gereksinimler gider kalemleri biçiminde önceliğine ve ehemmiyetine göre bir sıraya dizilerek yerine getirilir.

Bahsedilen tam görev ve mesullükler belediyelerin yalnızca kendi hudutları içerisinde geçerlidir. Ancak belediye meclisinde alınacak karar ile mücavir alanlara da hizmet götürmek muhtemeldir.

Bir ödün olarak 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Yasayı’na göre organize sanayi bölgeleri belediyenin yetki ve mesullükleri bakımından kapsam dışıdırlar.

Belediyelerin Yetkileri

Belediyeler sahip oldukları legal yetkiler sonucunda idaremelik çıkarmak, emir vermek, belediye yasakları koymak ve uygulamak ve yasalarda verilen cezaları uygulamak ile yetkilidirler. Reel ve tüzel bireylerin faaliyetleri ile alakalı olarak yasalarda belirtilen izin ya da ruhsatların verilmesi de belediyenin yetki ve görevidir.

Belediyeye ait olan vergi, fotoğraf, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilinin yapılması özel yasalara göre belediyelere aittir.

Belediyeler oluşturmak zorunda oldukları toplu taşıma kumpasını işletmek ve ya da işlettirmek hakkında sahiptirler.

Belediyelerin sahip oldukları haklardan bir öbürü de mahalli ortak kalitedeki hizmetlerin yerine getirilmesi emeli ile belediye hudutları içerisinde bulunan taşınmaz mülklerin alınarak kamulaştırılması bunun neticesinde satması, kiralaması, trampe etmesi, tahsis etmesi ve bu mülkler üzerinde hudutlu aynı hak kuruluş etmesidir.

Aynı biçimde belediye hudutları içerisindeki katı atıkların bir araya gelmesi, taşınması, ayrıştırılması, geri dönüşümünün reelleştirilmesi ya da ortadan kaldırılması, değişik bir seçenek olarak depolanması alternatiflerinden bir tanesini seçerek uygulaması belediyenin yetki ve görevidir.

Belediyelerin bağış kabul etme yetkileri vardır. Belediye hudutları içerisinde reklam pano ve tanıtıcı tabelalar mevzusunda kaideler koyma yetkisine sahip  olan belediyeler konulan bu kaidelerin hakimiyet edilmesi ile de görevlidirler.

Belediye hudutları içerisinde kayıtsız satış yapan ticari şirketlerin tespit edilmesi ve lüzumlu cezaların verilmesi, gerektiği takdirde bireylerin ticaretten men edilmesi de bölgedeki ekonomi ve ticaretin korunması ve geliştirilmesi emeli ile belediyenin yetki ve görevleri arasında sayılmaktadır.

Belediyenin ehemmiyetli bir değişik yetkisi ise vergi, fotoğraf ve harçlar dışında kalan ve ölçüyü yirmi beş milyar Türk Lirasına kadar olan dava mevzusu anlaşmazlıkların, anlaşmayla tasfiyesine karar vermektir.

Yasalar karşısında belediye mülklerine karşı kabahat işleyenler devlet mülküne hasar vermiş sayılmaktadır.