Son Haberler

Bekçinin Görevleri ve Yetkileri Nelerdir?

-
Eylül 14, 2022
Bekçinin Görevleri ve Yetkileri Nelerdir?

Bekçiler, “gece kartalları” olarak öğrenilir. Emniyet teşkilatına bağlı gece kolluk görevlileridir. Kolluk eforlarının silahlı destekçi personelidir.

Bekçinin Görevleri ve Yetkileri Nelerdir?

Bekçilik, Mayıs 2007 tarihinde ani bir kararla kaldırılmıştı. Dokuz sene sonra başka bir deyişle Mart 2016’da da tekerrür semtlere bekçiler çıktı. Çarşı ve semtlerin güvenliği için gece saatlerinde görev yapan ve Emniyet teşkilatına bağlı olan bekçilerin görevleri ve yetkileri sınırlıdır.

Türkiye’de bekçilik 1966 senesinde başladı. Genel olarak bekçiler, zabıta ve kolluk görevlilerine destekçi bir personeldir. Kolluk eforlarının bulunmadığı noktalarda acil tedbirleri almakla mesuldürler. 1966 senesinde çıkarılan ve halen yürürlükte olan kanun gereği bekçilerin silah kullanma yetkisi vardır. Zorunlu vaziyetlerde polislerle aynı efor kullanma yetkisine sahiptirler.

Bekçiliğin Macerayı


Osmanlı İmparatorluğu yarıyılında “pazvant” olarak adlandırılan gece bekçileri, emniyet personeli sınıfıdır. Resmi olarak bekçilik, 14 Temmuz 1966 tarihinde çıkarılan “772 Rakamlı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu” çerçevesinde hayata geçirildi. 10 Ekim 1966 tarihinde de bekçilerin riayet etmesi gereken hususlara ait idaremelik yayımlandı.

O tarihten itibaren semtlerde resmi görevli bekçiler yer almaya başladı. Daha sonraki senelerde bekçiler destekçi hizmet sınıfına dahil edildi. 1991 senesinde mevcut bekçilerin tamamı caddelerden çekilerek, destekçi hizmetlerde görevlendirildi. Ancak bekçiler görev almayı sürdürdü. 8 Mayıs 2008 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kanunu farklılığı ile 8 bin 152 bekçi, destekçi hizmet sınıfından emniyet hizmetleri sınıfına geçirildi. Böylece bekçilik daha da pasif hale getirildi.

18 Mart 2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan kararla “çarşı ve mahalle bekçiliği” tekerrür getirildi. İlk olarak 5 şehirde 2 bin 234 bekçi istihdam edildi. 29 Nisan 2017 rakamlı Resmi Gazete’de yayınlanan 690 rakamlı Kanun Kararında Kararname Kanun Hükmünde Kararname ile de 7 bin bekçi ihdası yapıldı.

Bekçilerin Görevleri ve Yetkileri Nelerdir?

Bekçiler, güneşin batışından doğuşuna kadar görev yaparlar. Güvenlik veya kamu kumpası bakımından mucizevi vaziyetlerde vali veya kaymakamın emriyle gündüz de çalıştırılabilirler. Bunun dışında hiçbir biçimde gündüz çalıştırılamazlar. 

Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu çerçevesinde bekçilerin görev ve yetkileri şunlardır; 

Can, mülk ve ırza müteveccih tehdit ve atakları önlemek ve saldırganları tutmak, 
Kabahat mahallinde kabahat işlenirken veya işlendikten sonra maznunları tutmak, Kamu kumpasını ve güvenini bozan şov, yürüyüş ve karmaşıklık vaziyetinde kolluk eforları gelinceye kadar önleyici ihtiyatlar almak, Adli hadiselerde ispatların kaybolmasını önlemek için zorunlu temkinleri almak ve gerektiğinde bu mevzuda milletten destek almak, Uyuşturucu madde yapılan, kullanılan ve satılan yerleri, kumar oynanan yerleri, milleti rahatsız edecek derecede hengame yapan sarih ve kapalı yerleri polis veya jandarma teşkilatına bildirmek, Ulusun huzurunu bozanları, saklı fuhuş yapanları ve rezalet çıkaranları polis veya jandarma teşkilatına bildirmek ve bu vaziyetlerde önlenmesi gerekenleri önlemek, Cadde, geçit ve alanları tıkayan ve trafiğe mani olan vasıtaları veya öbür manileri alakalı teşkilata bildirmek, Yangın, zelzele ve su baskını gibi afet ve riskleri itfaiyeye bildirmek, Yangın ve su baskını gibi afetlerde mahalle uysallarını bilgilendirmek ve görevliler gelinceye kadar önleyici ihtiyatlar almak, Mesullük bölgelerindeki dükkan, mağaza, konut ve motorlu taşıt gibi mülklerin korunması için sahiplerinin beceriksiz vazgeçtiği temkinleri bitirdirtmek, Kuşkulu kişileri veya vakaları kolluk kuruluşlarına bildirmek, Görev saatlerinde mıntıkasını ara vermeden gezmek, Görev alanında hasta olan, kaza geçiren, düşen veya takviyeye fukara olanlara destek etmek, Kimsesizleri, manilileri, acizleri ve çocukları bizzat yerlerine veya kolluk teşkilatlarına götürmek, Mahalle, yer, yol, cadde veya birey soranlara zorunlu bilgileri vermek, Doğum, vefat, hastalık, kaza, yangın veya afet gibi vaziyetlerde takviyeye fukara olanlara eforu dahilinde destek etmek, Kuduz hayvanlar gördüğünde belediyeyi haberdar etmek veya itlaf etmek, Bulaşıcı ve salgın insan ve hayvan hastalıklarını kolluk kuruluşuna bildirmek, Elektrik, su, doğalgaz ve kanalizasyon arızalarını; caddelere süprüntü atan veya pis su dökenleri, inşaat ve tamirat yapanları kolluk teşkilatlarına bildirmek.

Bekçilerin görevleri ve yetkileri, alakalı kanunda ve idaremelikte hudutlandırılmıştır. Kolluk eforlarının şipşak müdahalesine olanak bulunmayan acil ve gerekli hallerde genel kolluk görevleri ifa edebilirler. Başka Bir Deyişle yalnızca “seri ve zaruri hallerde” genel kolluk yetkisi kullanabilirler. Acil ve gerekli haller dışında genel kolluk görevlisi gibi davranamazlar ve bu doğrultuda yetki kullanamazlar.

Misalin; bekçilerin üst arama, taşıt arama ve çanta arama yetkisi yoktur. Yetkisi olmadığı halde bu cins aramalar yapmak isteyen bekçiler, bir zabıtla alakalı kolluk teşkilatına şikayet edilebilir. Ayrıca, “haksız arama” bahanesi ile savcılığa kabahat bülteninde de bulunulabilir.

Bekçilik Müracaatları Nasıl Yapılır?

Çarşı ve mahalle bekçiliği için İçişleri Bakanlığı tarafından arza göre sayı tanımlanır. Bunun üzerine Polis Yüksekokulu’ne bekçi alımı için yetki verilir. Yüksekokul, bekçi arzlarının yapıldığı şehirleri ve kontenjanları sarihler. Daha sonra adayların müracaatları alınır.

Bekçilik müracaatları için ilk olarak internet üzerinden ön müracaat yapmak gerekiyor. Ön müracaat, açıklanan tarihler arasında e-Devlet’deri müracaat formunun alakalı haneleri doldurularak yapılabiliyor. Posta yoluyla veya müracaat müddetinden sonra yapılan müracaatlar kabul edilmiyor. Müracaat için ayrıca belirtilen bankalara para yatırılması gerekiyor.

Polis Yüksekokulu’nin bültenine müracaat yapan bekçi adaylarının bizzat müracaatları ve ön sağlık hakimiyetleri için müracaat merkezlerine başvuru etmeleri gerekiyor. Başvuru yerleri ve tarihler Polis Yüksekokulu’nin internet sitesinden açıklanıyor. Aynı sitede müracaat dokümanlarının teslim edilebileceği merkezler de açıklanıyor.

Ön sağlık hakimiyetlerinden geçen adaylar, daha sonra Ulusal Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan yazılı imtihana katılıyor. İmtihanda; Türkçe, Matematik, Hayat Bilgisi, Fen Bilgisi, Sosyal Bilgiler ve Genel Kültür sualleri soruluyor. Yazılı imtihanda galibiyetli olan adaylar daha sonra Polis Yüksekokulu parkurlarında fiziki yeterlilik imtihanına tabi yakalanıyor.

Son olarak adaylar laflı müzakereye alınıyor. Müzakerede bazı genel kültür sualleri ve kurul abonelerinin tanımladığı sualler yöneltiliyor. Ziyarette de galibiyetli olarak bekçi olmaya hak kazanan adayların listesi Polis Yüksekokulu’nin internet sitesinde https://www.pa.edu.tr açıklanıyor.

Bekçi Olmanın Koşulları Nelerdir?

Çarşı ve Mahalle Bekçiliği için müracaat etmek isteyen adaylarda aranan koşullar şunlardır; 

Türk yurttaşı olmak, İlkokulu bitirmiş olmak, Askerlik görevini bitirmek, 30 yaşından minik olmak, Görevini yasaklayacak hastalığı veya maniyi bulunmamak, Ağır mapus ya da altı aydan fazla mapus uyumamış olmak, Bağışlansa dahi zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık kabahatlerinden kararlı olmamak, Bağışlansa dahi dolandırıcılık, sahtecilik, inancı makûsa kullanma, iflas veya surat kızartıcı bir kabahatten dolayı kararlı olmamak, Cemiyette makûs ünle tanınmamak, Kamu haklarından yoksun olmamak, Kamu hizmetlerinden mahrumiyet cezası ile mahkum olmamak.

Bekçilik Müracaatlarında Zorunlu Evraklar

Çarşı ve Mahalle Bekçiliği için müracaat etmek isteyen adayların alttaki evrakları takdim etmeleri gerekiyor; 

İmtihan giriş evrakı İmtihan için müracaat arzuhali İmtihan fiyatı banka dekontu Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını gösteren evrakın aslı ve fotokopisi Diploma aslı ve fotokopisi Askerlik terhis evrakı aslı ve fotokopisi En az 1 yıldır ikamet ettiği yeri gösteren ikametgah evrakı Son bir sene içinde çekilmiş 4 adet biometrik resim Mani hallerinin bulunmadığını ifade eden yazılı beyanlar Sağlık bilgi formu Seçim formu

Mahalle ve Çarşı Bekçiliği Hakkında Ehemmiyetli Bilgiler

Emniyet hizmetleri personeli olan bekçiler, demirbaş olarak silah taşıyabilir. Görevden uzaklaştırılan veya ücretsiz izne ufalayan bekçiler silah taşıyamaz. Bekçilik müracaatları arasında askerliği bitirmiş olmak vardır. Askerlik yapmayanlar ve halen asker olanlar bekçilik müracaatı yapamaz. Bekçilik imtihan giriş evrakında belirtilen tarih, dokümanları teslim etme ve ön sağlık tetkiki tarihidir. Yazılı imtihan tarihi değişiktir. Ön sağlık tetkikinde; Hepatit, karaciğer yağlanması, böbrek taşı, göz ve kulak çeperi meseleleri ve düz tabanlık gibi sağlık meseleleri adayların elenme bahanesi olabiliyor. Ön sağlık tetkikini geçen adaylar yazılı imtihana girmeye hak kazanmaktadır. Bekçilik ön sağlık tetkikine günlük kıyafetle gidilebilir. Röportajlarda takım elbise giyilmesi nasihat ediliyor. Politik partilere abone olanların bekçilik müracaatları dikkate alınmayabilmektedir. Bekçilik için istenen tam belgelerin yetersizsiz takdim edilmesi gerekir. Bekçilik müracaatları için gereken belgelerin kimileri e-Devlet’deri alınabilir. Çarşı ve mahalle bekçiliği için KPSS koşulu bulunmuyor. Bekçiler, bulundukları şehir ve ilçedeki en büyük mülkiye amirin emrindedir. Emniyet teşkilatı bulunan yerlerde bekçilerin amiri, polislerin en büyük amiridir. Bekçiler, genel zabıtaya tevdi edilen görevlerde zabıtaya destekçi olurlar. 15 seneye kadar hizmeti olan bekçilerin 20, 15 seneden fazla hizmeti olan bekçilerin 30 gün senelik izin hakkı vardır. Bekçiler, görevleri dışında her ne suretle olursa olsun çalıştırılamazlar. Bekçiler, 3 sene görev yaptıktan sonra “kıdemli bekçi” unvanı alabiliyor. Yüksek öğretimini bitiren kıdemli bekçiler polis olabiliyor. Bekçiler, 60 yaşına kadar çalıştırılabilir.