Son Haberler

Anime Nedir?

-
Eylül 4, 2022
Anime Nedir?

Anime Nedir?Anime, kelime anlamıyla animasyon olan Fransızcadan alınmış bir kelimedir. Kendine has çizim usulleri ile çizilmiş Japon orijinli bir sanat yapıtıdır. Anime, mangaların televizyon ya da sinema sektöründe yine uyarlanması olduğunu söyleyebiliriz. Manga, Japon çizim teknikleri ile çizilen çizgi romanlara verilen addır. Anime için mangaların izlenebilir halidir. Manga çizerlerine “mangaka” ismi verilir.

Anime sektörü, Japonya’da ehemmiyetli bir yer talep eder. Bu bakımdan anime sektörüne ülke içinden ve ülke dışından oldukça fazla yatırım vardır. Ayrıca Animelerin izleyici kitlesinin Japonya ile hudutlu olmadığını söyleyebiliriz. Animeler dünya çapında genişleme göstermiş ve bu genişlemeye sürat kaybetmeden devam etmektedir. Bu yazımızda ön bilgi verdiğimiz animenin, tarihçesini, alaka alanlarını, mevzu ve çeşitlerinin yanı gizeme dünya üzerindeki tesirinden laf ederek anime hakkında daha kapsamlı bir bilgi ve misaller vereceğiz.

Animenin Tarihi

Anime, Japon film üretimcilerinin 1900’lü senelerin başlarında Amerikan, Alman, Fransız ve Rus animasyon usullerini bilmesi ve uygulamaya başlaması ile ortaya çıkmıştır.

Animasyon usullerinin Japonya’daki ilk temsilcisi “Osami Tezuka” isimli sanatçıdır. Japonları modern anime ile buluşturan ilk şahıstır. Osami Tezuka genç yaşlarda, kamerası ile Walt Disney ve Max Fleischer isimli üretimcilerin yapıtlarını misal alarak ufak animasyonlar sürüklemeye çalışır. Animenin lideri konumunda olan Osami Tezuka’yı takip eden sanatçılar anime ismi verilen yeni bir stil oluştururlar.

Amerika’nın film sektörüne ayırdığı yüksek bütçeler göz önüne alındığında Japon sinema sektörünün ufak bütçesi ve bunun yanı gizeme batılı oyunculara benzeyen oyuncuların beceriksizliği Japonya’yı sinema sektörü yerine anime sektörüne iter. Anime sektörünün olanakları, kolaylıkları ve hayal dünyasının çok daha geniş olması anime sektörünün Japonya’da seçim edilmesini ve büyümesini destekler.

Japonya’da manga çizimleri 1970’li senelerde yoğun alaka görmeye başlar. Bu alaka mangaların animasyonlarda kullanılmaya başlamasını sağlar. Anime ve mangaların gördüğü yoğun alaka Osami Tezuka’yı bir efsane haline getirerek “Animenin Babası” konumuna yükseltir. Osami Tezuka ve takipçilerinin gayretleri ile animenin günümüzdeki hali ortaya çıkmaya başlar. Mecha ismi verilen ve robotlar ile alakalı olan animelere biçim veren Osami Tezuka’nın mecha stilinde açtığı yolu Go Nagai ve diğer mangakalar geliştirir. 1980’li senelerde büyük bir atlama gösteren mecha cinsi animeler bu yarıyılın basmakalıpları olarak tarihe geçmiştir.Herkes tarafından öğrenilen “Voltran” isimli animeyi mecha cinsine misal verebiliriz Bu zaferde en büyük katkı Yoşiyuki Tomino’ya aittir. 1980’li senelerde anime Japonya tarafından ehemmiyetli bir sektör olarak kendini ispatlar ve büyük yatırımlar ile imale geçilir. Animelerin ehemmiyet kazanması ile mangalara verilen ehemmiyet ve alaka da üst seviyelere erişir. 1980’de Japonya’da sihrime gösteren animeler 1990’lar ve 2000’li senelerde tüm dünyada popülaritesini arttırır.

Animeler ile Alakalı Terimler

Animeler için kullanılan bazı özel terimler vardır. Bunlar:

Tsundere: Dış görünüş olarak sert bir huya sahip ama kendi içinde duygusal olan karakter tipidir. İçinden geçenleri söylemekte zorlanır. Duygusal olarak köşeye sıkıştığı zamanlarda şiddete müracaat etir. Animelerin olmazsa olmaz karakterlerinden biridir.

Yandere: Anlamını “Yanderu “ hasta anlamına gelen kelimeden almıştır. Psikopat bir tiplemedir. Dış görünüşüne baktığınızda sevimli ve tatlı biri olarak gördüğümüz bu karakter tipi, beğendiği bireyin riskte olduğu gidişatlarda psikopat bir karaktere bürünür. Bu ani başkalaşım beğendiklerinin vefatına dahi neden olabilir. Bu tip kişiliklerin geçmişine inildiğinde, cinayet, tecavüz ya da eziyet gibi olaylara maruz kaldıkları görülür. Karakter boş yere bu gidişata gelmemiştir. Anime şahsiyetlerinin şahsiyet geçmişleri ile alakalı altta bahsedeceğiz

Yangire: Yandere şahsiyetinin daha az psikopat hali olduğu söylenebilir. İnsan öldürecek gidişata gelmezler. Fazla asaplı olmaları bu kişiliği açıklamak için yeterlidir diyebiliriz. Yandere kişilikleri gibi dış görünüşte tatlı ve sempatiktir. Fakat bu görünüşleri tamamen rolden ibarettir. Hiddetlenme nedenleri daha çok hakarete maruz kalmalarındandır.

Kuudere: Benliklerinin yüksek olduğu söylenebilir ama bu benlik yüksekliği boş yere değildir. Genellikle etraflarına soğuk ve aldırmaz görünürler. Fakat öyle değildirler. Yalnızca bu istikametlerini çok az gösterirler.

Dandere: Kuudere kişiliği gibi suskun ve sakin şahsiyetlerdir. Kuudere kişiliğinden farkı ise konuştukları birey ile yalnız kalmadıkça asıl istikametlerini göstermezler. Dandere kişilikleri, animelerde ana karakter olarak çok fazla önümüze çıkmamaktadır.

Otaku: Anime fanatiklerine verilen addır. Hayatını animelere adamış kişilerdir.

Filler:  Yalnızca animelerde olan doldurma kısımlardır. Anime, gerçek mevzuyu anlatan mangaya yanaştığında ana mevzudan bağımsız bir hikaye oluşturulur. Filler kısımlarını izlemek zorunda değilsinizdir. Filer kısımları mübalağa eterek izleyici kaybeden animelerde vardır. Bleach ve Naruto animelerini örmek verebiliriz.

Movie: Animeler için çekilen tek kısımlık uzun filmlerdir. Genel olarak mevzuya bağlı kalmamakla beraber geçmiş bir mevzuyu ya da rastgele bir kişiliği anlatmak için yapılırlar.

Cosplay: Bir anime şahsiyetinin elbiselerini giyerek, onun kılığına girme vaziyetidir. Eğlenmek için yapılırlar. Oldukça giderli olduğu söylenebilir. Bu kılık değiştirme işini yapan şahsa Cosplayer ismi verilir.

Hentai: Anime ve mangalarda cinsel içeriklerin yoğun ve net bir biçimde izleyici ile buluştuğu cinstir. Tamamen pornografik öğelere yer verir. Çizim olarak sayılsa da münazarasız +18 yaş hududu olan bir cinstir.

Animelerin Görsel Özellikleri

Anime ve mangaların kişiliklerinde, dış görünüş olarak ufak bir ağız, kocaman gözler, uzun kollar ve uzun bacaklar vardır. Mangakaların, şahsiyetlerine bu görüntüyü vermelerini, Japonların kısa boyları ve ufak gözleri mevzusunda kompleksli olmasına bağlayan genel bir görüş egemendir.  Bu görüş tamamıyla kusurludur. Mangakaların şahsiyetlerini bu biçimde çizmelerinin nedenini manganın babası Osami Tezuka’nın ilk çizimlerine bağlayabiliriz. Fakat o da bu çizim misallerini Amerikan animasyonlarının ehemmiyetli adlarından olan Walt Disney’den esinlenerek yapmıştır. Kısaca söylemek gerekirse Anime şahsiyetlerinin tipik dış görünüşünün nedeni animeden daha daha önceki tarihi olan animasyonlara bağlamak gerekir.

Anime ve manga kişiliklerin diğer apaçık özellikleri bunlar ile hudutlu değildir. Yukarıyada bahsedilen özelliklerin yanı gizeme renkli, acayip saç modelleri, Yu-Gi-Oh animesinin Yugi isimli kişiliği bu görüntülere misal verilebilir mübalağalı jest ve mimikleri de animelere özgüdür.

Anime Cins ve Mevzuları

Animeler, mevzu ve cins bakımından büyük bir spektrum gösterir. Anime sektöründe, her yaş ve kitleye hitap edecek ve izleyenleri kendine sürükleyebilecek mevzular mevcuttur. Erotizm, şiddet, gerilim, fobi vb. cinslere sahip olabilirler. Bu bakımdan öncelikle animelerin mevzularına değineceğiz.

Bir animeyi rastgele bir mevzu çerçevesi altında sınırlamak olası değildir. Hayal eforu kullanılarak gerçekdışı mevzuları anlatan animeler ile beraber anime, asıl hayattan rastgele bir mevzuyu, topluluğu, ya da olayı anlatabilir. Burada yazılanları desteklemek için animeler ve mevzulardan misal vererek açıklayalım. Futbol mevzulu “ Captain Tsubasa” isimli animeyi Türkiye’de öğrenmeyen yoktur. Futbol dünya genelinde yaygın bir mevzu ancak anime sektöründe spor animeleri kendini futbol ile sınırlamıyor. Voleybol mevzulu “Haikyuu” isimli bir anime, yüzme mektebindeki gençleri anlatan “Free” isimli bir anime ve “Kuroko no Basket” isminden de anlaşılacağı gibi basketbol mevzulu bir animedir. Bu 3 anime yalnızca spor cinsi için misal verilen animelerdir. Bunlar dışında aşçılığı anlatan “Shokugeki no Souma” gibi aktüel bir anime ve barmenlik ile alakalı olan “Bartender” isimli bir anime dahi vardır. Bu misaller mevzularını asıl hayattan alan animelerdir. Hayal mahsulü animeler için Türkiye’de bir hayli insanın bildiği Digimon, Beyblade ve Moon Sailor Ay Savaşçısı animelerini misal verebiliriz. Bu misaller neticesinde animelerin mevzularının içerdiği genişlik anlaşılabilmektedir. Halihazırda binlerce animeye alt yazılı olarak internet aracılığı ile ulaşabilirsiniz.

Anime cinsleri, mevzulara göre daha genel bir kavramdır. Fazla tutkun olan ve ne olursa izlerim diyen anime izleyicilerinin dışında yalnızca muhakkak bir türe yoğunlaşan ve bu cinslerde anime izleyen izleyiciler de vardır. Tek türe yoğunlaşan izleyicilerin sayısı da azımsanamayacak ölçüdedir. Bu cinsleri tek tek açıklayarak misal vermeye çalışacağız.

Shoujo: Genç kız ya da ufak kız anlamına gelen Japonca orijinli bir kelimedir. Aşk ve romantizm mevzulu animelere verilen addır. İçerisinde duygusallığa ağırlık verilir. Golden Time, Kaichou Wa Maid-Sama isimli animeleri misal verebiliriz.

Shoujo Ai ve Shoujo Yuri: Kadın kadına eşcinsel mevzuları kapsayan animelerdir. Shoujo Ai ve Shoujo Yuri arasındaki fark, Ai cinsi, cinsellik kapsamaz. Yuri cinsi ise cinsellik kullanmaktan yanadır. Candy Boy ve Aoi Hana isimli animeleri misal verebiliriz.

Shounen: Genç erkek ya da oğul anlamına gelen Japonca orijinli bir kelimedir. Erkeklerin alakasını sürükleyeceği düşünülen kavga et, aksiyon ve komedi mevzularını anlatan animelerdir. –Bu cins animeleri kızlar izleyemez diye bir kural yok tabi- Romantik mevzulara çok fazla yer vermez. En çok izlenen ve büyük izleyici kitlelerine sahip animeler bu cinstedir. Bleach, One piece, ve Naruto gibi köklü animeleri misal verebiliriz.

Shounen Ai ve Shounen Yaoi: Erkek erkeğe olan eşcinsel ilişkileri ele alır. Shounen Ai ve Shounen Yaoi arasında ki fark ise Ai’de cinsel öğelere yer verilmezken Yaoi animelerinde cinselliğe yer verilir. Sekaiichi Hatsuko ve Love Stage animelerini bu türe misal verebiliriz.

Josei: Aşk ve romantizm mevzularından oluşan Shoujo cinsinden azıcık daha erişkin kadın kitlesine hitap eden animelerdir. Shoujo’ya göre daha asılcı mevzuları ele alır. Usagi Drop, Nodame animelerini misal verebiliriz.

Seinen: Erişkinler için yapılan animelere verilen addır. İçerisindeki mevzular 

bakımından değişik misalleri vardır. Küfür, cinsellik, şiddet vb. öğeleri içerisinde bulundurabilir. Gangsta, Kiseijuu: Sei no Kakuritsu ve Black Bullet vb. animeleri bu türe misal verebiliriz.

Mecha: Yukarıyada da bahsettiğimiz gibi robotları kapsayan animelere verilen addır. Uzay, bilim-kurgu bu cins animelerde sıkça yer alır. Voltran, Code Geass animelerini misal verebiliriz.

Ecchi: Erkeklere hitap eden, içerisinde bol ölçüde cinsellik kapsayan animelerdir. Kiss X Siss, High Scholl DXD ve High School of the Dead bu cins animelere misal verilebilir.

Harem: Bir erkek şahsiyetin, birkaç kız tarafından çevrelenmesini anlatan animelerdir. Animedeki erkek ve kız kişiliklerin duygusal yakınlaşmalarını mevzu alır. Her animedeki erkek karakter değişik şahsiyetlerde olabilir. Güçlü, eforsuz, iyi, nazik, uslu, ablavut ya da sapık olabilir. Harem cinsindeki animelerde kız kişiliklerinde kendine göre karakterleri vardır. bu karakterlere tsundere, yandere vb. özel adlar verilir.

Anime cinsleri içerikleri ve hitap ettikleri kitleye göre başkalaşım gösterir. Ancak rastgele bir animeyi izlediğinizde tek bir cinste anime izlemiş olmazsınız. Tam animeler ağırlıklı bir cins üzerine yoğunlaşsa da içerisinde diğer türleride barındırır. Başka Bir Deyişle shounen cinsine ait bir anime izlerken içerisinde bol ölçüde ecchi cinsinde öğelere rastlayabilirsiniz.

Anime Çizgi Film midir?

Bu suale anime ve çizgi film arasındaki farklardan bahsederek yanıt bulmaya çalışacağız.

 

Mevzunun başlığına dönecek olursak sualin yanıtına hayır ya da evet demek şahıstan şahsa değişen vaziyetlerdir. Anime kültüründen uzak bireyler için hepsi çizgi film olarak görülebilmektedir. Fakat bu suali rastgele bir anime tutkununa soracak olursanız yanıtı netlikle –Hayır! Anime, çizgi film değildir- olacaktır. Birinci birey başka bir deyişle anime kültüründen uzak bireyler için tek bir açıklama görüşü korunmak için yeterlidir. Anime ve çizgi film çizimlerden yapılıyor. O zaman ikisi de çizgi filmdir. Anime tutkunları için ise bu çok büyük bir olay halindedir. Animenin, çizgi film olmadığı ile alakalı bir hayli görüşleri bulunuyor. Bir anime tutkununun yanında animelere çizgi film demeniz gidişatında karşılaşacağınız korunmalar şu biçimdedir:

Çizim farkı öncelikli mevzulardandır. Animenin çizim teknikleri çizgi filmlerden çok değişiktir. Yukarıyada karakter çizimlerinden bahsettiğimiz için burada detaya inmeyeceğiz.

Anime Japon imali üretimlerdir. Amerika ve Avrupa firmaları ile ortak çalışmalar da mevcuttur. Fakat temel yer Japonya’dır.

Çizgi filmler çocuklara hitap ederken animelerin hitap ettiği bir yaş sınırlaması yoktur. Her yaşa ve her kitleye hitap edecek bir anime vardır. Animeler içerisinde erişkinlerin alakasını sürükleyecek bir hayli öğe bulunabilir. Animelerde, çocukların izlemesinin yasak olduğu, ebeveynleri olmadan izleyemeyecekleri ve yalnızca erişkinlere uygun olan animeler bulunmaktadır.

Animeler, çizgi filmler gibi dar mevzularla hudutlandırılmazlar. Çizgi filmler, serüven aksiyon gibi mevzulardan çıkmazken animeler bu mevzuda oldukça zengindir. Romantik, gerilim, fobi, serüven, aksiyon, komedi, tarih, inanılmaz, bilim kurgu ya da cinsellik barındırabilirler.

Animelerde kişiliklerin bir alt hikayesi olabilmektedir. Çizgi filmlerin aksine uzun soluklu olabilen animelerde rastgele bir yan şahsiyetin dahi bir geçmiş hikayesi olabilir. Hatta sırf yan kişiliği daha iyi anlatabilmek için animelerde 3-4 kısımlık yer ayrılabilmektedir. Animelerin haftada bir yayınlandığını düşünecek olursak bu bir aylık bir sürece denk gelmektedir. Başka Bir Deyişle bir yan karakter için izleyici ana hikayeyi bir ay beklemek zorunda kalabilmektedir. Bu gidişat animelerde şahsiyetlere ne kadar önemsendiğini göstermektedir.

Çizgi filmler İngilizcede cartoon olarak öğrenilen üretimlerdir. Bunlara He-man ve Garfield’ı misal verebiliriz.

Sonuç

Türkiye kanallarında bir hayli anime yayınlandı. Bu animelerin çoğu büyük alaka çekti ve hoşlanarak izlendi. Pokemon, Sailor Moon Ay Savaşçısı, Digimon, Yu-Gi-Oh ve Captain Tsubasa bu animelere misal verilebilir. Türkiye’de olduğu gibi diğer ülkelerde de anime geniş izleyici kitlesi bulmakta çok fazla zorlanmamaktadır. Anime sektörünün niteliği ve dünya üzerindeki tesiri ve zaferi animasyon sektörünün devlerinden Walt Disney tarafından dahi kabul edildi. Hatta Walt Disney anime sektörüne büyük bütçeler ayırarak yatırım yaptı.  Anime, tüm dünyada izleyicileri ile buluşmaya ve yeni izleyiciler kazanmaya büyük bir süratle devam etmektedir.