Son Haberler

Ahmed Arif’in Edebi Kişiliği

-
Eylül 17, 2022
Ahmed Arif’in Edebi Kişiliği

Ahmed Arif'in Edebi Kişiliği

Ahmed Arif’in hayat fikri, onun şiirlerine işlemiştir resmen. Hayatını geçirdiği cezaeviler, Leyla Erbil aşkı bize vazgeçtiği şiirlerin bel kemiğidir. Bu bakımdan ki onun evvel hayatı daha sonra edebiyatı işlenmelidir.

Ahmed Arif’in Hayatı

1925 senesinde Diyarbakır’da doğmuştur. Temel öğrenimini Diyarbakır’da görmüş ve daha sonra Ankara Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi Felsefe kısmını seçmiştir.  Şair ve gazeteci olarak bilinir.

1950 ile 52 arasında siyasal düşünceleri sebebiyle 2 kere hapsedildi ve bu surattan felsefe öğrenimini yarıda vazgeçmek zorunda kaldı. O da Ankara’da iş aramaya karar verdi ve Ankara Gazetesinde teknik işlerde çalışmaya başladı. Daha sonra İnkılapçı Gençlik, Yeryüzü, Birlikte, Seçilmiş Hikayeler, Yeni Ufuklar, Papirüs mecmualarında şiirler yayımlamaya başladı. Yayımladığı şiirler cemiyetçi şiirlerdi. Ayrıca şiirlerinin özgün yapısıyla da dikkat çekti.

Dergiciliğe bir müddet ara verdi. 1967 senesinde daha önceki şiirleri Soyut isimli mecmuada çıkınca yine mecmualara merhaba dedi.

Leyla Erbil’e aşıktı ama ona olan aşkını şiirlerinde ve kendi içinde yaşadı. Erbil onu yalanlasa da o, ömür boyu bu aşktan vazgeçmedi.

2 Haziran 1991’de Ankara’da bulunan evinde yalnız başına bir kalp krizi neticeyi hayata gözlerini yumdu.

Ahmed Arif’in Nezaketi Karakteri

İkinci Yeni Sonrası Cemiyetçi Şairlerin arasında sayılır. Öteki şairler; Can Yücel, Ataol Behramoğlu ve İsmet Özel’dir.Şiir yazmaya 1960 yarıyılı sonrası başlamıştır.Yarıyılı içinde güçlü ve ehemmiyetli bir tesire sahiptir.Şiirlerinin başlıca mevzusu Anadolu ve haksızlıktır. Başkaldırı ve direniş temasını sıkça işlemiştir.Dili son derece özgün, akıcı ve sadedir. Şiirinde tabakalık ya da muhayyel öge görülmez. Kullandığı imgeler, cemiyete uygundur.Güçlü bir lirizme sahiptir. Şiirlerinin kendine özgün, duygusal yapısı her kesimden insanın dikkatini sürükleyecek ölçüdedir.Aşağıda da misalini verdiğimiz gibi bir hayli şiiri bestelenmiştir.“Yurdum Benim Şahdamarım”’dan sonra tüm şiirlerinin derlendiği “Hasretinden Prangalar Aşındırdım”  çıkmıştır.Cemiyetçi şiir civarını etkileyen ve bir lider olan şiirlerine bir yenisini daha katmamıştır. İnce bir kitap hacminde olan az sayıdaki şiirine yenilerine ilave etmemiştir. Her ne olursa olsun Türk şiirinde hatırı sayılır bir yere sahiptir ve Türk şiirine katkıları gerçekten büyüktür.Cemal Süreya onun için şu yorumu yapmaktadır : “Doğu Anadolu insanının muhteşem malzemesini fobisiz bir lirizm içinde önümüze yığıyor. Sonra tam Anadolu insanına doğru yayıyor onu. Pir Sultan Abdal’ı, Urfa’lı Nazif’i, Köroğlu’na, Bedrettin’e bağlıyor …  imge onda hudutlu bir öğe değil. Bir bakıma şiirin kendisi, tamı. Öyle ki tamıyla vardır onun şiiri. Kelimeler ait oldukları kavramları aşan ve daha geniş gidişatları kavrayan bir kalite gösteriyor. Şiirin tamı içinde kullanılmış bazı düz laflar olağanüstü bir sansasyonellik, bir imge mahareti kazanmaktadır Ahmed Arif’te. Öte yandan, şiirin içinde birer ikişer sözcüklük dörtlükler halinde akan bu laflar şekil güzergahından da ehemmiyet kazanmaktadır. Öyle ki, kendiliğinden doğan ve yalnız Ahmed Arif’e özgü saklı bir aruz gibi bu laflardan tam şiire bir müzik yayılmakta, ya da tam şiir çekidüzenini onlarda bulmaktadır.”

Şiir Kitapları

Hasretinden Prangalar Aşındırdım Everest yayınları, 57. basım, 2006;
Yurdum Benim Şahdamarım Everest yayınları, İstanbul, Kasım 2005, 5. Basım

Bazı Şiirleri

Akşam Erken İner Mahpushaneye
Anadolu
Ay Karanlık
Sen Hep Onurunla Yaşarsın Baba
Bu Zindan Bu Küskün Bu Can Pazarı
Diyarbekir Kalesinden anekdotlar ve Adiloş Bebenin Ninnisi
Hani Mermi Sıksan Geçmez Geceden
Hasretinden Prangalar Aşındırdım
İçerde
Kara
Karanfil Sokağı
Leylim Leylim
Merhaba
Otuz Üç Mermi
Sevdan Beni
Sessiz
Unutamadığım
Uy Havar!
Vay Kurban
Yalnız Değiliz
Kara

Bestelenen Şiirleri

Akşam Erken İner Mahpusaneye Cem Karaca – Akşam Erken İner Mahpusaneye
Akşam Erken İner Mahpusaneye Fuat Saka – Akşam Erken İner Mahpusaneye
Ay Karanlık: Ahmet Kaya – Maviye Çalar Gözlerin
Ay Karanlık: Cem Karaca – Ay Karanlık
Diyarbekir Kalesinden Anekdotlar ve Adiloş Bebe: Cem Karaca – Adiloş Bebe
Diyarbekir Kalesinden Anekdotlar ve Adiloş Bebe: Grup Yorum – Adiloş Bebe
Diyarbekir Kalesinden Anekdotlar ve Adiloş Bebe: Kızılırmak – Adiloş Bebe
Diyarbekir Kalesinden Anekdotlar ve Adiloş Bebe: Moğollar – Adiloş Bebe
Hasretinden Prangalar Aşındırdım: Ahmet Kaya – Hasretinden Prangalar Aşındırdım
Hasretinden Prangalar Aşındırdım: Suavi – Hasretinden Prangalar Aşındırdım
İçerde: Rahmi Saltuk – Dağlarına Bahar Gelmiş Memleketimin
Kara: Grup Ekin – De Be Aslan Karam
Otuzüç Mermi: Cem Karaca – Otuzüç Mermi
Otuzüç Mermi: Grup Baran – Otuzüç Mermi
Otuzüç Mermi: Zülfü Livaneli – Kirvem
Otuzüç Mermi: Fikret Kızılok – Vurulmuşum
Otuzüç Mermi: Onur Akın – Otuzüç Mermi
Sevdan Beni: Cem Karaca – Sevdan Beni
Sevdan Beni: Fikret Kızılok – Haberin Var Mı
Sessiz: Fikret Kızılok – İki Parça Can
Sessiz: Ahmet Kaya – Sessiz
Sessiz: Edip Akbayram – Sessiz
Sessiz: Alaaddin Akıl – Sessiz
Unutamadığım: Cem Karaca – Unutamadığım
Unutamadığım: Grup Baran – Unutamadığım
Uy Havar!: Ahmet Kaya – Rey Havar
Vay Kurban: Cem Karaca – Vay Kurban
Vay Kurban: Grup Baran – Seni Beğenmek Felsefedir
Vay Kurban: Grup Yorum – Gün Ola
Adiloş Bebe: Grup Yorum – Gün Ola

Mektupları

Cemal Süreya’ya Mektuplar
Leylim Ley – Ahmed Arif’deri Leyla Erbil’e Mektuplar